Δευτέρα, Αύγουστος 31, 2009

Η Επιτροπή ΟΗΕ δικαιώνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι

Στις 10 - 11 Αυγούστου 2009, στη Γενεύη η Επιτροπή Εξάλειψης των Φυλετικών Διακρίσεων (CERD) του ΟΗΕ εξέτασε τις τελευταίες εκθέσεις της Ελλάδας (16η - 19η) και, λαμβάνοντας υπόψη πρόσθετες πληροφορίες, όπως την έκθεση των  ΕΠΣΕ και ΕΟΔΜ (βλ. εδώ κιεδώ), υπέβαλε γραπτές ερωτήσεις στην Κυβέρνηση, η οποία εκπροσωπήθηκε από αντιπροσωπεία που απάντησε σχετικά.

Σήμερα δόθηκε στη δημοσιότητα το πόρισμα των Καταληκτικών Παρατηρήσεων και Συστάσεων της Επιτροπής προς την Ελλάδα (σε μετάφραση ΕΠΣΕ στα Ελληνικά, από το σχετικό δελτίο τύπου που περιέχει και σχολιασμό των δύο ΜΚΟ για το πόρισμα).

Με το σημερινό δελτίο τύπου, το ΕΠΣΕ, έχοντας καταφέρει να διαψεύσει τον ισχυρισμό της Κυβέρνησης ότι δήθεν "δεν υπάρχουν εξτρεμιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα", αφού ο ΟΗΕ δέχθηκε ότι υπάρχουν κάνοντας και σχετική σύσταση, προέβη στον παρακάτω σχολιασμό:

"Σχολιασμένη παρουσίαση των καταληκτικών παρατηρήσεων


α. Επείγουσες συστάσεις 

 

Η Επιτροπή επέλεξε μια θεματική για την οποία η Ελλάδα οφείλει να υποβάλει πληροφορίες μέσα σε ένα χρόνο (παράγραφος 26). Αφορά την κακομεταχείριση αιτούντων άσυλο και παράνομων μεταναστών συμπεριλαμβανομένων των ασυνόδευτων ανηλίκων, καθώς και ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες όπως οι Ρομά (παράγραφοι 12 και 13). Η Ελλάδα πρέπει να λάβει μέτρα για την ανθρώπινη μεταχείριση των αιτούντων άσυλο και τον περιορισμό στο ελάχιστο της περιόδου κράτησής τους ιδιαίτερα για τους ανηλίκους. Πρέπει επίσης να πάρει μέτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης εξουσίας, την αποτροπή της κακομεταχείρισης, την αποτελεσματική ποινική τιμωρία των υπευθύνων και την ένταξη Ρομά στην αστυνομία. 


ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ σημειώνουν πως το θέμα της κακομεταχείρισης αιτούντων άσυλο και παράνομων μεταναστών συμπεριλαμβανομένων των ασυνόδευτων ανηλίκων δεν ήταν στη θεματική που είχε αποστείλει η Επιτροπή στην Ελλάδα. Όμως, μετά την έκκληση των δύο ΜΚΟ και την ενημέρωση της Επιτροπής από αυτές και κυρίως από το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων που προσκλήθηκε από ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ να συμμετάσχει στην ενημέρωση, η Επιτροπή ενέταξε το θέμα αυτό στην εξέταση της Ελλάδας και δεν πείστηκε από τις διαβεβαιώσεις της χώρας πως δεν υπάρχει πρόβλημα κακομεταχείρισης. Σε ότι δε αφορά την αστυνομική βία κατά Ρομά, ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ είχαν θέσει υπόψη της Επιτροπής σειρά σχετικών καταδικαστικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη μη ικανοποιητική συμμόρφωση της Ελλάδας με αυτές, όπως προκύπτει από τα κείμενα της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Επίσης, η Επιτροπή είχε τεκμηριωμένη έκθεση των ΜΚΟ για τη γενικευμένη αρνησιδικία για τους Ρομά στην Ελλάδα. Οι διαβεβαιώσεις της χώρας πως κάθε καταγγελία ερευνάται αποτελεσματικά και αν επιβεβαιωθεί επιβάλλονται κυρώσεις και πως δεν υπάρχει γενικό πρόβλημα αλλά μεμονωμένα περιστατικά δεν έπεισαν την Επιτροπή. 


β. Ιδιαίτερα σημαντικές συστάσεις


Η Επιτροπή επέλεξε μια δεύτερη θεματική την οποία τόνισε πως θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική και για την οποία η Ελλάδα οφείλει να υποβάλει αναλυτικές πληροφορίες στην επόμενη περιοδική έκθεση που πρέπει να υποβληθεί σε τέσσερα χρόνια (παράγραφος 27). Αφορά την αναποτελεσματική εφαρμογή των νόμων για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων (Ν. 3304/2005) και ιδίως για την ποινική δίωξη και τιμωρία των εγκλημάτων με ρατσιστικό κίνητρο (Ν. 927/79) (παράγραφοι 10, 11 και 18). Η Ελλάδα καλείται να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων, την ποινική τιμωρία των υπευθύνων για εγκλήματα με ρατσιστικό κίνητρο και την αποζημίωση των θυμάτων. Στη δε επόμενη έκθεση η χώρα πρέπει να παρουσιάσει αναλυτικά στατιστικά στοιχεία για το χειρισμό των υποθέσεων του Ν. 927/79. Ειδικότερα δε, η Επιτροπή κάλεσε τη χώρα να διασφαλίσει την τιμωρία οργανώσεων και ΜΜΕ υπεύθυνων για τη διάδοση ρατσιστικών στερεότυπων και μισαλλόδοξων ρατσιστικών σχολίων και την απαγόρευση της λειτουργίας νεοναζιστικών ομάδων. Τέλος, η Επιτροπή πρότεινε να αναλάβει όλες τις υποθέσεις του Ν. 3304/2005 ο Συνήγορος του Πολίτη καθώς είναι η μόνο ανεξάρτητη αρχή. 


Η απόπειρα της Ελλάδας να πείσει την Επιτροπή πως στην Ελλάδα υπάρχουν μεμονωμένα φαινόμενα ρατσισμού και δεν υπάρχουν οργανώσεις που προωθούν το ρατσισμό ούτε νεοναζιστικές οργανώσεις έπεσε στο κενό. Η έκθεση ΕΟΔΜ-ΕΠΣΕ περιείχε αναλυτικά τεκμηριωμένα στοιχεία (με φωτογραφίες) για τη δράση του ΛΑΟΣ και της Χρυσής Αυγής, καθώς και δημοσιεύματα ΜΜΕ (κυρίως των «Ελεύθερου Κόσμου» και «Άλφα Ένα») που προφανώς η Επιτροπή έκρινε επαρκή για να εκφράσει τη σχετική ανησυχία της. Επίσης, η έκθεση περιείχε ανάλυση των δικαστικών αποφάσεων στις υποθέσεις του Ν. 927/79 τονίζοντας πως σε μόνο μία από τις περίπου 50 υποθέσεις υπήρξε καταδίκη που επιβεβαιώθηκε και στην κατ’ έφεση δίκη ενώ τα εφετεία απέβαλαν την πολιτική αγωγή (στερώντας από τα θύματα το καθεστώς του διαδίκου και την αποζημίωση). Επιπρόσθετα, υπήρχε ανάλυση της αρχικής καταδίκης και της κατ’ έφεση αθώωσης του Κώστα Πλεύρη, της αρχικής απόρριψης του αιτήματος των μηνυτών για αναίρεση και, μετά την υποβολή σχετικού ερωτήματος από την Επιτροπή του ΟΗΕ στην Ελλάδα, της υποβολής έκθεσης αναίρεσης για τους ίδιους νομικούς λόγους που είχε αρχικά απορριφθεί το αίτημα. Αναφέρονταν δε βασικές σκέψεις της έκθεσης αναίρεσης: «έλλειψη ειδικής αιτιολογίας που απαιτεί το Σύνταγµα» και «ευθεία εσφαλµένη εφαρµογή των διατάξεων του Ν.927/1979» ενώ είναι «άνευ ετέρου αυταπόδεικτο το γεγονός ότι τούτος εκ προθέσεως εξέφρασε δηµόσια απόψεις ικανές να προκαλέσουν διακρίσεις, µίσος και βία εις βάρος των Εβραίων και προσέβαλε πρόσωπα και οµάδα προσώπων λόγω της εθνοτικής τους καταγωγής». Η Ελλάδα χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη την έκθεση αναίρεσης που θα επιτρέψει στον Άρειο Πάγο να διασφαλίσει τη σταθερή και ομοιόμορφη ερμηνεία του νόμου». Η χώρα, τέλος, παραδέχθηκε πως είναι ανεπαρκής η εφαρμογή του Ν. 3304/2005 παραθέτοντας στατιστικά στοιχεία για τις ελάχιστες μέχρι τώρα υποθέσεις, σχεδόν όλες μετά από αναφορές στο Συνήγορο του Πολίτη. 


γ. Συστάσεις για τις μειονότητες


Η Επιτροπή σημείωσε την ελληνική θέση για την ύπαρξη μιας και μόνης μουσουλμανικής μειονότητας, αλλά, διαφωνώντας και πάλι όπως το 2001, υπενθύμισε δικές της γενικές συστάσεις για το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό και την απαγόρευση των διακρίσεων σε βάρος ατόμων με διαφορετική εθνική η εθνοτική καταγωγή (ανεξάρτητα αν ανήκουν σε αναγνωρισμένη ή μη μειονότητα), καλώντας την Ελλάδα να ερευνήσει την εμφάνιση παρόμοιων διακρίσεων και να λάβει στοχευμένα μέτρα για την εξάλειψή τους (παράγραφος 8). Η Επιτροπή γνώριζε ήδη από το 2001 τη θεσμοθετημένη διάκριση σε βάρος «αλλογενών» στο καταργηθέν Άρθρο 19 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας και τη μέχρι σήμερα μη αποκατάσταση των θυμάτων αυτής της διάκρισης (που δεν είναι μόνο δεκάδες χιλιάδες μέλη της μειονότητας της Θράκης αλλά και χιλιάδες Έλληνες Εβραίοι). Ενημερώθηκε δε για ανάλογη διάκριση σε βάρος «μη Ελλήνων το γένος» στις διατάξεις του 1982 και 1985 για την ανάκτηση της ιθαγένειας και της περιουσίας από τους πολιτικούς πρόσφυγες της περιόδου του εμφύλιου πολέμου.


Η Επιτροπή κατέγραψε την ανησυχία της για την αναγκαστική διάλυση και άρνηση εγγραφής μερικών συλλόγων που περιλαμβάνουν στον τίτλο τους λέξεις όπως «μειονότητα», «τουρκικός/ή» ή «μακεδονικός/ή» και κάλεσε την Ελλάδα να διασφαλίσει σε πρόσωπα που ανήκουν σε κάθε κοινότητα ή ομάδα, το δικαίωμα στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι καθώς και τα πολιτισμικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος χρήσης των μητρικών γλωσσών, τονίζοντας επιπλέον πως για καθεμία από τις τρεις εθνοτικές ομάδες της μουσουλμανικής μειονότητας πρέπει να γίνει σεβαστό το δικαίωμα στην ταυτότητάς τους (παράγραφοι 9 και 15). Η επίσημη ελληνική θέση ότι η τύχη των σωματείων που κέρδισαν σχετικές δίκες στο ΕΔΔΑ είναι στα χέρια της δικαιοσύνης δεν έπεισε καθώς οι ΜΚΟ παρουσίασαν στοιχεία σειράς πρόσφατων αποφάσεων των ελληνικών δικαστηρίων που αρνούνται να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ. 


Αξιοσημείωτο είναι πως η χώρα επιχειρηματολόγησε πως βασικός λόγος απόρριψης της εγγραφής της «Στέγης Μακεδονικού Πολιτισμού» είναι η άρνηση της σλαβικής ταυτότητας από τα μέλη της και η επιμονή στη μακεδονική ταυτότητα που δημιουργεί σύγχυση με τα εκατομμύρια των Ελλήνων Μακεδόνων. Όταν όμως ερωτήθηκε αν η χρήση ενός τίτλου «Στέγη Σλαβομακεδονικού Πολιτισμού» θα έλυνε το πρόβλημα, η Ελλάδα αρνήθηκε να δεσμευθεί επικαλούμενη τότε και λόγους δημόσιας τάξης για τη μη εγγραφή της. Στη δε σχετική συζήτηση για τη μακεδονική μειονότητα η Ελλάδα είπε πως μέχρι πρόσφατα δεν ήταν γνωστή η ύπαρξη μακεδονικού έθνους στα Βαλκάνια ενώ σήμερα δεν υπάρχουν μακεδονικές μειονότητες στην ευρύτερη περιοχή. Για το λόγο αυτό, ζητήθηκε από τη ΠΓΔΜ να αλλάξει το όνομά της. 


Η Επιτροπή έκανε και μια γενική σύσταση για το σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας των μουσουλμάνων ανεξάρτητα από την εθνική ή εθνοτική ταυτότητά τους (παράγραφος 14) καθώς είχε πληροφόρηση για την απουσία τζαμιού στην Αθήνα (παρά τη διαβεβαίωση της Ελλάδας πως η ανέγερσή του έχει ξεκινήσει) και νεκροταφείου για μουσουλμάνους και την αδυναμία των μουσουλμάνων της Θράκης να επιλέξουν τους μουφτήδες και τις βακουφικές επιτροπές τους. 


δ. Συστάσεις για την εκπαίδευση μειονοτήτων


Η Επιτροπή κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την ποιότητα της εκπαίδευσης για τις ευάλωτες εθνοτικές ομάδες και για τη μουσουλμανική μειονότητα, μεταξύ άλλων και με την επιμόρφωση δασκάλων που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες, να διασφαλίσει την ύπαρξη επαρκούς αριθμού σχολείων μέσης εκπαίδευσης και την ίδρυση νηπιαγωγείων που θα διδάσκουν στη μητρική γλώσσα των μαθητών τους (παράγραφος 17). Ήδη από το 2001 η Επιτροπή είχε συστήσει την ένταξη της μητρικής γλώσσας στην εκπαίδευση για τους Ρομά, τους Πομάκους και τους μετανάστες και το επανέλαβε ρητά για τους Ρομά («ευάλωτες ομάδες») και τις τρεις συνιστώσες της μουσουλμανικής μειονότητας. ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ σημειώνουν με ικανοποίηση πως η Ελλάδα δήλωσε πως μελετά (επιτέλους) την ένταξη της πομακικής στην εκπαίδευση (αλλά όχι της μακεδονικής με όποια ονομασία, της βλαχικής ή της αρβανίτικης ή της ρομανί): όταν δε επικαλέστηκε το άγραφο χαρακτήρα της, εμπειρογνώμονας της θύμισε πως η Κύπρος έλυσε ανάλογο πρόβλημα καταγράφοντας αντίστοιχες προφορικές γλώσσες για τη διδασκαλία τους. Τέλος, σε ό,τι αφορά την ύπαρξη επαρκούς αριθμού σχολείων μέσης εκπαίδευσης και την ίδρυση νηπιαγωγείων που θα διδάσκουν στη μητρική γλώσσα των μαθητών τους, η Επιτροπή ανταποκρίθηκε σε σχετικό αίτημα των ΜΚΟ της τουρκικής μειονότητας. 


ε. Συστάσεις για τους Ρομά


Η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Ρομά όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία, στη στέγαση, στην ιατρική περίθαλψη και στην εκπαίδευση, συνέστησε στην Ελλάδα να προχωρήσει σε αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του «Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων Ρομά» (ΟΠΔ) σε διαβούλευση με τις εμπλεκόμενες κοινότητες και να πάρει επαρκή μέτρα για την αποτελεσματική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ρομά (παράγραφος 16). Ήταν μια καταλυτική συνοπτική απάντηση στην αναλυτική εκθείαση των υποτιθέμενων αποτελεσμάτων του ΟΠΔ που έκανε η Ελλάδα στην Επιτροπή όπως και σε κάθε άλλο διεθνή φορέα. ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ αποδόμησαν κυρίως με στοιχεία από δημόσιους φορείς το ΟΠΔ και τόνισαν πως το πρόγραμμα αυτό δεν έχει ποτέ αξιολογηθεί αντικειμενικά, εκτός από την εντελώς αρνητική ανεξάρτητη αξιολόγηση του πρώτου προγράμματος εκπαίδευσης τσιγγανόπαιδων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (την οποία η πολιτεία και άλλοι φορείς που ασχολούνται με τους Ρομά αποσιωπούν). 


στ. Συστάσεις για ΜΚΟ, ατομικές προσφυγές και διάδοση εκθέσεων και παρατηρήσεων


Η Επιτροπή συνέστησε στην Ελλάδα να διευρύνει το διάλογό της με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που εργάζονται στο πεδίο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, και ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση των φυλετικών διακρίσεων (παράγραφος 21). Η σύσταση αυτή πιθανότατα προκλήθηκε από την πληροφόρηση της Επιτροπής πως οι ΜΚΟ που ασχολούνται ουσιαστικά με το αντικείμενο αυτό (περιλαμβανόμενων των τριών ΜΚΟ από την Ελλάδα που ενημέρωσαν την Επιτροπή) είναι αποκλεισμένες από κάθε διαβούλευση της πολιτείας αλλά και φορέων όπως η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. 


Η Επιτροπή συνέστησε για άλλη μια φορά να κάνει η Ελλάδα την προαιρετική δήλωση του Άρθρου 14 της Σύμβασης που θα επέτρεπε τις ατομικές προσφυγές (παράγραφος 22). ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ θεωρούν απίθανη παρόμοια εξέλιξη καθώς είναι προφανές από όλα τα άλλα πως θα ακολουθούσε μεγάλος αριθμός προσφυγών για παραβιάσεις της Σύμβασης. 


Η Επιτροπή συνέστησε τέλος να κάνει η Ελλάδα άμεσα προσβάσιμες και διαθέσιμες στο κοινό τις εκθέσεις της κατά το χρόνο υποβολής τους, και να δημοσιοποιεί ανάλογα τις παρατηρήσεις της Επιτροπής για τις εκθέσεις αυτές στην επίσημη και σε άλλες κοινής χρήσης (άρα μειονοτικές) γλώσσες (παράγραφος 24). ΕΟΔΜ και ΕΠΣΕ είχαν επισημάνει πως εκθέσεις και παρατηρήσεις σχεδόν όλων των οργάνων του ΟΗΕ (και του Συμβουλίου της Ευρώπης) είναι άγνωστα κείμενα στην Ελλάδα. Η αντιπροσωπεία διαβεβαίωσε την Επιτροπή πολλές φορές πως η κυβέρνηση θα μεταφράσει, θα διανείμει και θα αναρτήσει σε ιστοσελίδες υπουργείων τις παρατηρήσεις της Επιτροπής κατά προτεραιότητα. 




Oι δικαστικές αποφάσεις πρέπει να γίνονται σεβαστές

Στη σημερινή του Γνώμη, ο Επίτροπος Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, κ. Thomas Hammarberg υπογραμμίζει την ανάγκη να τηρούνται οι δικαστικές αποφάσεις.
Η Γνώμη είναι διαθέσιμη στην αγγλική γλώσσα, στην ιστοσελίδα του Επιτρόπου. Ακολουθεί μετάφραση e-lawyer.

H πλημμελής εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην Κρατική δικαιοσύνη

[31/08/09] Οι αποφάσεις τις δικαιοσύνης σε μερικές Ευρωπαϊκές χώρες συνήθως εφαρμόζονται μόνο εν μέρει και με μεγάλη καθυστέρηση - ή μερικές φορές και καθόλου. Αυτό είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που εντοπίζει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (το Δικαστήριο του Στρασβούργου). Η πλημμελής εκτέλεση των τελικών δικαστικών αποφάσεων θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως άρνηση αποδοχής του Κράτους Δικαίου και είναι ένα σοβαρό πρόβλημα Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. 

Η μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων μπορεί να έχει επιπτώσεις σε μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες και ιδίως στις ευπαθείς ομάδες. Όταν οι κρατικές Αρχές αγνοούν τις δικαστικές αποφάσεις περί καταβολής κοινωνικών παροχών - όπως οι συντάξεις ή τα επιδόματα τέκνων - αυτό θα μπορούσε να έχει απρόσμενες συνέπειες για όλες τις οικογένειες που αφορά.

Άλλα παραδείγματα αφορούν τις αποζημιώσεις για βλάβες που επήλθαν κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας ή κατόπιν εσφαλμένης ποινικής δίωξης. Ένας μεγάλος αριθμός μη εκτελεσθεισών αποφάσεων που έχουν αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου του Στρασβούργου αφορά την επιστροφή της ιδιοκτησίας που έχει κρατικοποιηθεί από τις πρώην κομμουνιστικές κυβερνήσεις. 

Ένας μεγάλος αριθμός άλλων υποθέσεων για μη εκτέλεση εσωτερικών δικαστικών αποφάσεων έχει εγερθεί επίσης με προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο - το οποίο έχει κρίνει ότι υπάρχουν πολλές παραβιάσεις σε αυτόν τον τομέα. Ανάμεσα στις χώρες με τέτοιες υποθέσεις είναι η Αλβανία, η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, η Μολδαβία, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Σερβία και η Ουκρανία. 

Πράγματι, η πλημμελής ανταπόκριση σε εσωτερικές δικαστικές αποφάσεις σε διάφορες χώρες μπορεί να θεωρηθεί ως δομικό πρόβλημα το οποίο απαιτεί να λάβουν μέτρα κατά προτεραιότητα οι εθνικές αρχές. 

Είναι βασική αρχή να εκτελείται κάθε δικαστική απόφαση, ακόμη κι αυτές που έχουν εκδοθεί εις βάρος των κυβερνητικών υπηρεσιών. Έτσι, είναι εξόχως ανησυχητικό ότι ακόμη και τα πολιτικά κέντρα λήψης αποφάσεων, σε υψηλό επίπεδο, ορισμένες φορές τείνουν να αναζητούν κάθε μέσο καταστρατήγησης των δικαστικών αποφάσεων και κάνουν δημόσιες δηλώσεις ελλείψεως σεβασμού προς την Δικαιοσύνη. 

Πρέπει να γίνει σαφές ότι η μη εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων από τις αρχές συνιστά παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, το οποίο προβλέπεται από το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στην απόφασή του επί της υποθέσεως  Hornsby κατά Ελλάδας, το Δικαστήριο του Στρασβούργου επιβεβαίωσε ότι "το δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο [...] θα απέβαινε απατηλό εάν το εσωτερικό δικαστικό σύστηματου Συμβαλλόμενου Κράτους επέτρεπε να μένει ανεκτέλεστη μια τελική δικαστική απόφαση εις βάρος του ενός διαδίκου.”

Το Δικαστήριο παρατήρησε επίσης ότι τα Κράτη κυρώνοντας την Σύμβαση έχουν αναλάβει την υποχρέωση να σέβονται την αρχή του Κράτος Δικαίου. Η παράλειψη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων είναι ασύμβατη με αυτήν την αρχή. Όταν οι διοικητικές αρχές δεν συμμορφώνονται ή ακόμη και όταν καθυστερούν, οι εγγυήσεις του άρθου 6 παραμένουν ανεφάρμοστες.

Η πολυπλοκότητα της εσωτερικής διαδικασίας εκτέλεσης ή το σύστημα του δημόσιου λογιστικού δεν απαλάσσουν το Κράτος από την υποχρέωσή του να εγγυηθεί σε καθέναν το δικαίωμα για εκτέλεση μιας δεσμευτικής δικαστικής απόφασης σε εύλογο χρόνο, είπε το Δικαστήριο. Ούτε έχει την ευχέρεια το Κράτος να επικαλεσθεί την έλλειψη κεφαλαίων ή άλλων πόρων ως δικαιολογία για την μη πληρωμή δικαστικής οφειλής.

Διάφορα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης έχουν εστιάσει σε αυτά τα δομικά  προβλήματα. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί από την Κοινοβουλευτική ΔΙάσκεψη ή από εξειδικευμένα όργανα όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματική Δικαιοσύνη (CEPEJ) και προτεραιότητα έχει δοθεί από την Επιτροπή Υπουργών στο πλαίσιο της εκτέλεσης αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.


Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει ένα ειδικό Τμήμα το οποίο επιβοηθεί την Επιτροπή Υπουργών στην επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Αυτό το Τμήμα έχει οργανώσει επίσης συζητήσεις για να τεθεί το πρόβλημα της καθυστέρησης ή μη τήρησης αποφάσεων εθνικών δικαστηρίων. 


Τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί υπογραμμίζουν την ανάγκη για ένα νομικό και κανονιστικό θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα διασφαλίσει την εκτέλεση των αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων: 

 

• Πρέπει να υπάρχουν σαφείς διαδικασίες προσαρμοσμένες στο εθνικό πλαίσιο προϋπολογισμού που να είναι συμβατές με την ανάγκη άμεσης και προσήκουσας εκτέλεσης των αποφάσεων, 
• Χρειάζεται να ιδρυθεί μια αποτελεσματική και ανεξάρτητη υπηρεσία δικαστικών επιμελητών, 
• Η ευθύνη των αρμόδιων υπαλλήλων θα πρέπει να είναι αυξημένη όσον αφορά την διαδικασία εκτέλεσης των εθνικών αποφάσεων, τόσο με την επαύξηση της προσωπικής τους ευθύνης, όσο και με τον αυστηρότερο έλεγχο επί των πράξεών τους, 
• Θα πρέπει να υπάρχουν επαρκή εσωτερικά μέσα για να επιταχυνθεί η εκτέλεση των διαδικασιών και της καταβολής αποζημιώσεων σε περιπτώσης που δεν εκτελέσθηκε απόφαση. 


Αυτή η τελευταία προϋπόθεση είναι ουσιώδης. Σε μια πρόσφατη πιλοτική απόφαση το Στρασβούργο εξειδίκευσε περαιτέρω τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια για τις προσπάθειες που θα πρέπει να πιστοποιούν την αποτλελεσματικότητα των αποζημιωτικών μέσων που θα επιτρέπουν την επαρκή και ουσιώδη αποζημίωση σε εθνικό επίπεδο. 

Πράγματι,  έχει ληφθεί μια σειρά μέτρων από διάφορες χώρες προς αυτήν την κατεύθυνση. Η πρόοδος θα σημειωθεί μέσω σχεδίων δράσεις ή εθνικών στρατηγικών, μεταρρυθμίσεων του συστήματος δικαστικών επιμελιτών, νέων νόμων που θεσπίζουν ένδικα μέσα, μηχανισμούς εκτέλεσης που θεσπίζονται για παράδειγμα σε συνεργαία με τα Ανώτατα Δικαστήρια και με το Συμβούλιο της Ευρώπης. 


Είναι σαφές, πάντως, ότι για να είναι αποτελεσματικές όλες αυτές οι προσπάθειες, υπάρχει ανάγκη επαρκούς γνώσης των εμπλεκομένων. Η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στις εμπλεκόμενες χώρες, συζητήσεις με το Συμβούλιο της Ευρώπης και νομικές συμβουλές είναι ουσιώδη όσον αφορά το θέμα. 

Αυτές οι προσπάθειες απαιτούν περισσότερη ευαισθητοποίηση και δράση από κεντρικούς εθνικούς παράγοντες. Οι βουλευτές μπορούν να ασκήσουν πίεση για την άμεση θέσπιση των απαραίτητων νομικών μεταρρυθμίσεων. Οι ανεξάρτητες κρατικές αρχές όπως οι Συνήγοροι του Πολίτη παίζουν ένα κεντρικό ρόλο μέσω της αρμοδιότητάς τους να ελέγχουν την Διοίκηση. Αυτοί  οι θεσμοί μπορούν να ενημερώνουν τους πολίτες για τους νέους νόμους που προβλέπουν εθνικά ένδικα μέσα σε περιπτώσεις μη εκτέλεσης και επίσης να πιέζουν την διοίκηση να τηρεί το νόμο. 

Η αξιοπιστία του δικαστικού συστήματος βρίσκεται σε κίνδυνο. Δεν αρκεί η μεταρρύθμιση της νομοθεσίας, η αύξηση των πόρων για τα δικαστήρια ή η ενθάρρυνση του κοινού να προσφεύγει στα δικαστήρια. Οι πολίτες που έχουν εμπιστευθεί το δικαστικό σύστημα πρέπει να ικανοποιούνται, όχι μόνο στα χαρτιά αλλά και στην πράξη. H  διασφάλιση της πλήρους και έγκαιρης εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων  συνιστά το επιστέγασμα μιας δημοκρατικής κοινωνίας.

Thomas Hammarberg

 

Συστάσεις του ΟΗΕ για τον Ρατσισμό στην Ελλάδα

Στις 10 - 11 Αυγούστου 2009, στη Γενεύη η Επιτροπή Εξάλειψης των Φυλετικών Διακρίσεων (CERD) του ΟΗΕ εξέτασε τις τελευταίες εκθέσεις της Ελλάδας (16η - 19η) και, λαμβάνοντας υπόψη πρόσθετες πληροφορίες, όπως την έκθεση των  ΕΠΣΕ και ΕΟΔΜ (βλ. εδώ κι εδώ), υπέβαλε γραπτές ερωτήσεις στην Κυβέρνηση, η οποία εκπροσωπήθηκε από αντιπροσωπεία που απάντησε σχετικά.

Σήμερα δίνεται στη δημοσιότητα το πόρισμα των Καταληκτικών Παρατηρήσεων και Συστάσεων της Επιτροπής προς την Ελλάδα (σε μετάφραση ΕΠΣΕ στα Ελληνικά, από το σχετικό δελτίο τύπου που περιέχει και σχολιασμό των δύο ΜΚΟ για το πόρισμα).


Περίληψη 

(από τις υπηρεσίες του ΟΗΕ, αναρτημένη στα αγγελικά εδώ)

Έχοντας εξετάσει τη συνδυασμένη δέκατη έκτη έως δέκατη ένατη περιοδική έκθεση της Ελλάδας, η Επιτροπή καλοδέχθηκε τη θέσπιση νόμου για την «Εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού» το 2005. Καλοδέχθηκε επίσης την τροπολογία στον Ποινικό Κώδικα το 2008, η οποία προβλέπει ότι η τέλεση ενός αδικήματος με κίνητρο το εθνοτικό, φυλετικό ή θρησκευτικό μίσος αποτελεί επιβαρυντική περίσταση. Περαιτέρω, καλοδέχθηκε το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων Ρομά και το νόμο του 2005 για την ένταξη των πολιτών τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, και αναγνώρισε τη σημασία των ειδικών μέτρων και των άλλων θετικών βημάτων που έχουν ήδη ληφθεί.

 

Η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες, πάντως, επειδή το Κράτος μέλος δεν εφάρμοσε αποτελεσματικά τις νομικές διατάξεις που αποσκοπούν στην εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων και ιδίως όσων σχετίζονται με την ποινική δίωξη και τιμωρία των εγκλημάτων που τελούνται με ρατσιστικό κίνητρο. Η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες επίσης για τις αναφερόμενες υποθέσεις κακομεταχείρισης αιτούντων άσυλο και παράνομων μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων ασυνόδευτων ανηλίκων, και σημείωσε με ανησυχία πληροφορίες για υποθέσεις κακομεταχείρισης και υπερβολικής χρήσης βίας από την Ελληνική Αστυνομία σε βάρος προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ιδίως τους Ρομά. Ενώ αναγνώρισε τη σημασία των ειδικών μέτρων που έχουν ήδη παρθεί για την κοινωνική ένταξη των Ρομά, η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Ρομά όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία, στη στέγαση, στην ιατρική περίθαλψη και στην εκπαίδευση.

 

Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης ανησυχίες από αναφορές για τη διάδοση ρατσιστικών στερεοτύπων  και μισαλλόδοξων σχολίων από  συγκεκριμένες οργανώσεις και ΜΜΕ  κατά προσώπων που ανήκουν σε διαφορετικές εθνοτικές και φυλετικές ομάδες και απηύθυνε σύσταση στο Κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την τιμωρία των οργανώσεων και ΜΜΕ που είναι ένοχα τέτοιων πράξεων. Περαιτέρω απηύθυνε σύσταση στο Κράτος μέλος να απαγορεύσει συγκεκριμένα νεοναζιστικές ομάδες από την επικράτειά του και να λάβει πιο αποτελεσματικά μέτρα για να διασφαλίσει την ανεκτικότητα απέναντι σε πρόσωπα με διαφορετική εθνοτική καταγωγή. Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης ανησυχίες για τη φερόμενη περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτική μειονοτική εκπαίδευση για την Τουρκόφωνη μειονότητα της Δυτικής Θράκης και απηύθυνε σύσταση στο Κράτος μέλος να βελτιώσει την ποιότητα της εκπαίδευσης για τις ευάλωτες εθνοτικές ομάδες και για τη Μουσουλμανική μειονότητα, μεταξύ άλλων και με την επιμόρφωση δασκάλων που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες, να διασφαλίσει την ύπαρξη επαρκούς αριθμού σχολείων μέσης εκπαίδευσης και την ίδρυση νηπιαγωγείων που θα διδάσκουν στη μητρική γλώσσα των μαθητών τους. Τέλος, καθώς ο Συνήγορος του Πολίτη είναι το μόνο ανεξάρτητο όργανο, η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να εξετάσει την ανάθεση σε αυτόν του συνόλου των αρμοδιοτήτων λήψης καταγγελιών για φυλετικές διακρίσεις, και παράλληλα να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα όργανα στο πλαίσιο της εξέτασής τους.

Πλήρες κείμενο Καταληκτικών Παρατηρήσεων και Συστάσεων


ΗΝΩΜΕΝΑ

ΕΘΝΗ

 CERD
Το πρόγραμμά σας περιήγησης μπορεί να μην υποστηρίζει την προβολή αυτής της εικόνας. 
 
Διεθνής Σύμβαση γα την  Εξάλειψη όλων των  μορφών Φυλετικών  Διακρίσεων
Διανομή

ΓΕΝΙΚΗ

 

CERD/C/GRC/CO/

19 Αυγούστου 2009 

Πρωτότυπο: ΑΓΓΛΙΚΑ

 
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΩΝ  ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

Εβδομηκοστή πέμπτη σύνοδος

3-28 Αυγούστου  2009

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΩΝ ΑΠΟ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

  ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ  ΑΡΘΡΟ 9 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

Καταληκτικές  παρατηρήσεις της  Επιτροπής 

για την Εξάλειψη των  Φυλετικών Διακρίσεων

 

ΕΛΛΑΔΑ

[μετάφραση  του ΕΠΣΕ στα  ελληνικά από το  αγγλικό πρωτότυπο]

 
  1. Η Επιτροπή εξέτασε τη συνδυασμένη δέκατη έκτη έως δέκατη ένατη περιοδική έκθεση της Ελλάδας, η οποία υποβλήθηκε ως ενιαίο κείμενο, κατά την 1944η και 1945η συνεδριάσεις της (CERD/C/SR.1944 and 1945), στις 10 και 11 Αυγούστου 2009. Κατά την 1963η συνεδρίασή της (CERD/C/SR.1963), στις 24 Αυγούστου 2009, η Επιτροπή υιοθέτησε τις ακόλουθες καταληκτικές παρατηρήσεις.

Α. Εισαγωγή 

  1. Η Επιτροπή καλοδέχεται την υποβολή της  έκθεσης από το Κράτος μέλος, τις  απαντήσεις στον κατάλογο θεμάτων, καθώς  και τις συμπληρωματικές πληροφορίες  που δόθηκαν προφορικά από την αντιπροσωπεία. Η Επιτροπή έκρινε ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η αντιπροσωπεία απάντησε με ειλικρινή και εποικοδομητικό τρόπο στις ερωτήσεις και τα σχόλια που τέθηκαν από τα μέλη της Επιτροπής. Η Επιτροπή καλοδέχεται την υψηλή ποιότητα της έκθεσης του Κράτους μέλους, η οποία ακολουθεί τις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής.

B. Θετικές πλευρές 

  1. Η Επιτροπή καλοδέχεται τη θέσπιση του Νόμου 3304/2005 για την «Εφαρμογή της  αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως  φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής  θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού» το 2005.  
  2. Η Επιτροπή καλοδέχεται την τροπολογία με την προσθήκη της παραγράφου 3 στο Άρθρο 79 του Ποινικού Κώδικα το 2008, η οποία προβλέπει ότι η τέλεση ενός αδικήματος με κίνητρο το εθνοτικό, φυλετικό ή θρησκευτικό μίσος αποτελεί επιβαρυντική περίσταση.
 
  1. Η Επιτροπή καλοδέχεται τη δημιουργία της Επιτροπής  Ίσης Μεταχείρισης και τις νέες αρμοδιότητες που ανατέθηκαν στο Συνήγορο του  Πολίτη για την προώθηση της αρχής  της ίσης μεταχείρισης.
 
  1. Η Επιτροπή καλοδέχεται το «Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων Ρομά» και το νόμο του 2005 για την ένταξη των πολιτών τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, και αναγνωρίζει τη σημασία των ειδικών μέτρων και των άλλων θετικών βημάτων που έχουν ήδη ληφθεί.
 
  1. Η Επιτροπή καλοδέχεται την πρόσφατη κύρωση από το Κράτος μέλος του προαιρετικού πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για την Εξάλειψη των Διακρίσεων σε βάρος των Γυναικών, καθώς επίσης και την κύρωση των δύο προαιρετικών πρωτοκόλλων της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Γ. Ανησυχίες και  συστάσεις 

  1. Η Επιτροπή σημειώνει την εξήγηση που δόθηκε από το Κράτος μέλος για το λόγο για τον οποίο μόνο οι Έλληνες πολίτες που ανήκουν στη Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, όπως προβλέπεται από την Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, εμπίπτουν στην έννοια του όρου “μειονότητα” και αναγνωρίζονται ως τέτοια.
 

    Η Επιτροπή, αναφερόμενη  στη δική της Γενική Σύσταση Αρ. 8 (1990) όσο αφορά την  ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 1, παράγραφοι 1 και 4 της Σύμβασης και υπενθυμίζοντας τη δική της Γενική Σύσταση Αρ. 20 (1996) για το άρθρο 5 της Σύμβασης, καλεί το Κράτος μέλος να διασφαλίσει τη χωρίς διακρίσεις εφαρμογή κάθε δικαιώματος και ελευθερίας που αναφέρεται στο άρθρο 5 της Σύμβασης για όλες τις ομάδες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να διεξάγει έρευνα προκειμένου να αξιολογηθεί και να εκτιμηθεί με αποτελεσματικό τρόπο η εμφάνιση φυλετικών διακρίσεων στη χώρα, με ιδιαίτερη έμφαση στις διακρίσεις με βάση την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, και να λάβει στοχευμένα μέτρα για την εξάλειψη αυτών των διακρίσεων.

 
  1. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η Μουσουλμανική  μειονότητα της Δυτικής Θράκης αποτελείται  από Τουρκική, Πομακική και Ρομά εθνοτικές ομάδες και ότι η  Κυβέρνηση επιθυμεί να διασφαλίσει  το δικαίωμά τους στη χρήση των  δικών τους γλωσσών.
 

    Η Επιτροπή ζητά από  το Κράτος μέλος να περιλάβει στην επόμενη  έκθεσή του πληροφορίες  για τα μέτρα που  έλαβε για να προστατεύσει τα ανθρώπινα δικαιώματα αυτών των ομάδων και το δικαίωμα στην ταυτότητά τους.

 
  1. Η Επιτροπή ανησυχεί για το ότι το Κράτος μέλος  δεν εφαρμόζει αποτελεσματικά τις νομικές διατάξεις που αποσκοπούν στην εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων και ιδίως αυτές που σχετίζονται με την ποινική δίωξη και την τιμωρία των εγκλημάτων με ρατσιστικό κίνητρο.
 

    Η Επιτροπή καλεί το Κράτος μέλος να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή όλων των νομικών διατάξεων που αποσκοπούν στην εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων καθώς και το ότι τα εγκλήματα με ρατσιστικό κίνητρο θα διώκονται ποινικά και θα τιμωρούνται με αποτελεσματικό τρόπο. Η Επιτροπή περαιτέρω ζητά από το Κράτος μέλος να παράσχει στην επόμενη έκθεσή του επικαιροποιημένες πληροφορίες όσον αφορά την εκ μέρους των δικαστηρίων εφαρμογή των ποινικών διατάξεων που τιμωρούν πράξεις φυλετικών διακρίσεων, όπως αυτές που περιλαμβάνονται στο Νόμο 927/1979. Τέτοιες πληροφορίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον αριθμό και τη φύση των υποθέσεων ενώπιον της δικαιοσύνης, τις καταδίκες που αποφασίστηκαν και τις ποινές που επιβλήθηκαν, όπως και κάθε αποζημίωση ή άλλης μορφής αποκατάσταση που παρασχέθηκε στα θύματα αυτών των πράξεων.

 
  1. Η Επιτροπή ανησυχεί από αναφορές για τη διάδοση  ρατσιστικών στερεοτύπων και  μισαλλόδοξων σχολίων από συγκεκριμένες  οργανώσεις και ΜΜΕ κατά προσώπων που ανήκουν σε διαφορετικές εθνοτικές  και φυλετικές ομάδες.
 

    Η Επιτροπή απευθύνει  σύσταση στο Κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την τιμωρία των οργανώσεων και ΜΜΕ που είναι ένοχα τέτοιων πράξεων. Περαιτέρω απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να απαγορεύσει συγκεκριμένα νεο-ναζιστικές ομάδες από την επικράτειά του και να λάβει πιο αποτελεσματικά μέτρα για να διασφαλίσει την ανεκτικότητα απέναντι σε πρόσωπα με διαφορετική εθνοτική καταγωγή.

 
  1. Η Επιτροπή ανησυχεί για τις αναφερόμενες υποθέσεις  κακομεταχείρισης αιτούντων άσυλο  και παράνομων μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων  των ασυνόδευτων ανηλίκων.
 

    Η Επιτροπή απευθύνει  σύσταση στο Κράτος μέλος να λάβει  πιο αποτελεσματικά μέτρα που είναι  αναγκαία για να αντιμετωπίζονται ανθρώπινα οι αιτούντες  άσυλο και να ελαττωθεί  όσο περισσότερο  είναι δυνατό η  περίοδος κράτησης των  αιτούντων άσυλο, και ιδιαιτέρα των παιδιών.

 
  1. Η Επιτροπή σημειώνει με ανησυχία πληροφορίες  για υποθέσεις κακομεταχείρισης και υπερβολικής χρήσης βίας από  την Ελληνική Αστυνομία σε βάρος  προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ιδίως τους Ρομά.
 

    Αναφερόμενη στη Γενική Σύσταση  Αρ. 31 (2005) για την αποτροπή των φυλετικών διακρίσεων στην απονομή και λειτουργία του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης, η Επιτροπή ενθαρρύνει το Κράτος μέλος να λάβει περαιτέρω μέτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης εξουσίας και την αποτροπή της κακομεταχείρισης από την αστυνομία ανθρώπων που ανήκουν σε διαφορετικές φυλετικές και εθνοτικές ομάδες, για τη διασφάλιση ότι αυτές οι πράξεις διώκονται ποινικά και τιμωρούνται από τις δικαστικές αρχές με αποτελεσματικό τρόπο, και να εντάξει περισσότερα μέλη της κοινότητας των Ρομά στην αστυνομία.

 
  1. Λαμβάνοντας υπόψη τη διαπλοκή (intersectionality) ανάμεσα σε εθνοτική ταυτότητα και θρήσκευμα, η Επιτροπή ανησυχεί για τις πληροφορίες που αφορούν συγκεκριμένες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Μουσουλμάνοι που ανήκουν σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες ως προς τη λατρεία της θρησκείας τους.
 

    Η Επιτροπή υπενθυμίζει  την υποχρέωση  του Κράτους μέλους να διασφαλίσει ότι  όλα τα πρόσωπα  απολαμβάνουν το δικαίωμά τους στην ελευθερία  της σκέψης, της  συνείδησης και της  θρησκείας χωρίς  διακρίσεις που βασίζονται στη φυλή, το χρώμα, την προέλευση ή την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, σύμφωνα με το Άρθρο 5 της Σύμβασης.

 
  1. Η Επιτροπή ανησυχεί για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν ορισμένες εθνοτικές ομάδες ως προς την άσκηση της ελευθερίας του  συνεταιρίζεσθαι και σχετικά με αυτό το θέμα σημειώνει τις πληροφορίες για την αναγκαστική διάλυση και άρνηση εγγραφής μερικών συλλόγων που περιλαμβάνουν στον τίτλο τους λέξεις όπως «μειονότητα», «τουρκικός/ή» ή «μακεδονικός/ή», καθώς και την εξήγηση μιας τέτοιας απόρριψης.
 

    Η Επιτροπή απευθύνει  σύσταση στο Κράτος μέλος να θεσπίσει μέτρα για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής  απόλαυσης από  πρόσωπα που ανήκουν  σε κάθε κοινότητα  ή ομάδα, του δικαιώματος  στην ελευθερία του  συνεταιρίζεσθαι  καθώς και στα  πολιτισμικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος χρήσης των μητρικών γλωσσών.

 
  1. Ενώ αναγνωρίζει  τα σημαντικά ειδικά μέτρα που  έχουν ήδη θεσπιστεί για την  κοινωνική ένταξη των Ρομά, η Επιτροπή ανησυχεί για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Ρομά όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία, στη στέγαση, στην ιατρική περίθαλψη και στην εκπαίδευση.
 

    Η Επιτροπή απευθύνει  σύσταση στο Κράτος μέλος να προχωρήσει σε αξιολόγηση των  αποτελεσμάτων του  «Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων Ρομά» σε διαβούλευση με τις εμπλεκόμενες κοινότητες και να πάρει επαρκή μέτρα για την αποτελεσματική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ρομά, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Σύμβασης και τη Γενική Σύσταση Αρ. 27 (2000) για τις διακρίσεις εις βάρος των Ρομά.

 
  1. Η Επιτροπή ανησυχεί για τη φερόμενη περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτική μειονοτική εκπαίδευση για την Τουρκόφωνη μειονότητα της Δυτικής Θράκης.
 

    Η Επιτροπή απευθύνει  σύσταση στο Κράτος μέλος να βελτιώσει  την ποιότητα της  εκπαίδευσης για  τις ευάλωτες εθνοτικές ομάδες και για τη μουσουλμανική μειονότητα, μεταξύ άλλων και με την επιμόρφωση δασκάλων που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες, να διασφαλίσει την ύπαρξη επαρκούς αριθμού σχολείων μέσης εκπαίδευσης και την ίδρυση νηπιαγωγείων που θα διδάσκουν στη μητρική γλώσσα των μαθητών τους.

 
  1. Η Επιτροπή σημειώνει την κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στο Συνήγορο του Πολίτη, την Επιτροπή Ίσης Μεταχείρισης και  την Επιθεώρηση Εργασίας (παρ. 253 της  έκθεσης του Κράτους μέλους).
 

    Καθώς ο Συνήγορος του  Πολίτη είναι το μόνο ανεξάρτητο όργανο, η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να εξετάσει την ανάθεση σε αυτόν του συνόλου των αρμοδιοτήτων λήψης καταγγελιών για φυλετικές διακρίσεις, και παράλληλα να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα όργανα στο πλαίσιο της εξέτασής τους.

 
  1. Λαμβάνοντας υπόψη το αδιαίρετο όλων των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η Επιτροπή ενθαρρύνει το Κράτος μέλος να εξετάσει την κύρωση εκείνων των διεθνών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα που δεν έχει ακόμη κυρώσει, και ιδιαίτερα τις συνθήκες που περιέχουν διατάξεις με άμεση επίπτωση στο θέμα των φυλετικών διακρίσεων, όπως η Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων Όλων των Εργαζόμενων Μεταναστών και των Μελών των Οικογενειών τους (1990).
 
  1. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να λάβει υπόψη, κατά την  εφαρμογή της Σύμβασης στην εσωτερική έννομη τάξη, τη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης που υιοθετήθηκαν στο Durban [Ν. Αφρικής] το Σεπτέμβριο 2001 από το Παγκόσμιο Συνέδριο κατά του Ρατσισμού, των Φυλετικών Διακρίσεων, της Ξενοφοβίας και της σχετικής Μισαλλοδοξίας, καθώς και του Εγγράφου Συμπερασμάτων του Συνεδρίου Αξιολόγησης της Διαδικασίας Durban, που έγινε στη Γενεύη τον Απρίλιο 2009. Η Επιτροπή ζητά από το Κράτος μέλος να συμπεριλάβει στην επόμενη περιοδική έκθεσή του πληροφορίες για σχέδια δράσης και άλλα μέτρα που ελήφθησαν για την εφαρμογή της Διακήρυξης και του Προγράμματος Δράσης Durban σε εθνικό επίπεδο.
 
  1. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να συνεχίσει να διαβουλεύεται  και να διευρύνει το διάλογό του  με τις οργανώσεις της κοινωνίας  των πολιτών που εργάζονται στο πεδίο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, και ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση των φυλετικών διακρίσεων, σε σχέση και με την προετοιμασία της επόμενης περιοδικής έκθεσης.
 
  1. Η Επιτροπή ενθαρρύνει το Κράτος μέλος να εξετάσει του να προβεί στην προαιρετική δήλωση που προβλέπεται από το άρθρο 14 της Σύμβασης.
 
  1. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να κυρώσει τις τροπολογίες  στο άρθρο 8, παράγραφος 6 της Σύμβασης, όπως αποφασίστηκαν στις 15 Ιανουαρίου 1992 κατά τη δέκατη τέταρτη σύνοδο των  Κρατών μελών της Σύμβασης και υιοθετήθηκαν από τη Γενική Συνέλευση στο ψήφισμα 47/111 της 16 Δεκεμβρίου 1992. Σε σχέση με αυτό, η Επιτροπή παραπέμπει στο ψήφισμα 61/148 της Γενικής Συνέλευσης, με το οποίο καλούνται εντόνως τα Κράτη μέλη να επιταχύνουν τις διαδικασίες εσωτερικής κύρωσης όσον αφορά την τροπολογία και την ταχεία γραπτή κοινοποίηση στο Γενικό Γραμματέα της αποδοχής από αυτά της τροπολογίας.
 
  1. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος μέλος να κάνει άμεσα προσβάσιμες  και διαθέσιμες στο κοινό τις  εκθέσεις του κατά το χρόνο υποβολής τους, και να δημοσιοποιεί ανάλογα τις παρατηρήσεις της Επιτροπής για τις εκθέσεις αυτές στην επίσημη και σε άλλες κοινής χρήσης γλώσσες, με βάση την αναγκαιότητα.
 
  1. Παρατηρώντας  ότι το Κράτος μέλος υπέβαλε τη Βασική Έκθεση του [Core Document] το 2002, η Επιτροπή ενθαρρύνει το Κράτος μέλος να υποβάλλει επικαιροποιημένη έκδοση σύμφωνα με τις εναρμονισμένες κατευθυντήριες οδηγίες για τις εκθέσεις επί διεθνών συνθηκών δικαιωμάτων του ανθρώπου, ιδίως αυτές περί της κοινής Βασικής Έκθεσης, όπως αποφασίστηκε κατά την 5η Δι-Επιτροπική σύνοδο των οργάνων για τις συνθήκες ανθρώπινων δικαιωμάτων που έγινε τον Ιούνιο 2006 (HRI/GEN/2/Rev.4).
 
  1.  Σύμφωνα  με το άρθρο 9, παράγραφος 1, της  Σύμβασης και τον κανόνα 65 του  τροποποιημένου κανονισμού λειτουργίας, μέσα σε ένα χρόνο από τις παρούσες καταληκτικές παρατηρήσεις, το Κράτος μέλος παρακαλείται να παράσχει πληροφορίες για τις ενέργειες που έκανε σε εφαρμογή των συστάσεων που περιλαμβάνονται παραπάνω στις παραγράφους 12 και 13.
 
  1. Η Επιτροπή επίσης επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή του Κράτους μέλους στην ιδιαίτερη σημασία των συστάσεων 10, 11 και 18 και παρακαλεί το Κράτος μέλος να παράσχει αναλυτικές πληροφορίες στην επόμενη περιοδική έκθεση για συγκεκριμένα μέτρα που θα έχουν ληφθεί για την εφαρμογή αυτών των συστάσεων.
 
  1. Η Επιτροπή απευθύνει σύσταση στο Κράτος να αποστείλει τη συνδυασμένη εικοστή και εικοστή πρώτη εκθέσεις σε ενιαίο κείμενο, μέχρι τις 18 Ιουλίου 2013, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες οδηγίες που θεσπίστηκαν από την Επιτροπή κατά την 71η σύνοδό της και να αναφέρονται στην έκθεσή αυτή όλα τα θέματα που έχουν τεθεί με τις παρούσες καταληκτικές παρατηρήσεις.
 

 

 

Καταληκτικές Παρατηρήσεις της Επιτροπής  για την Εξάλειψη των Φυλετικών  Διακρίσεων: Ελλάδα. 22/03/2001. (CERD/C/58/Misc.24/Rev.3.)

 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ  ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

Πεντηκοστή όγδοη  σύνοδος

6-23 Μαρτίου 2001

 

Καταληκτικές  Παρατηρήσεις της  Επιτροπής για  την Εξάλειψη των  Φυλετικών Διακρίσεων

 

Ελλάδα

 
  1. Η Επιτροπή εξέτασε τη δωδέκατη, τη δέκατη τρίτη, τη δέκατη τέταρτη και τη δέκατη πέμπτη περιοδικές εκθέσεις της Ελλάδας, που υποβλήθηκαν ως ενιαίο κείμενο (CERD/C/363/Add.4), στη 1455η και τη 1456η συνεδριάσεις της (CERD/C/SR/1455 και CERD/C/SR/1456), που πραγματοποιήθηκαν στις 16 Μαρτίου και τις 19 Μαρτίου 2001 αντίστοιχα. Στη 1462η συνεδρίασή της, που πραγματοποιήθηκε στις 22 Μαρτίου 2001, υιοθέτησε τις ακόλουθες καταληκτικές παρατηρήσεις.
 

Α. Εισαγωγή

 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά την έκθεση που  υπέβαλε το συμβαλλόμενο κράτος, και  εκφράζει την εκτίμησή της για  την πρόσθετη γραπτή πληροφόρηση που παρασχέθηκε το Φεβρουάριο 2001 και για την προφορική πληροφόρηση που παρασχέθηκε από την αντιπροσωπεία. Εκτιμά ιδιαίτερα την ευκαιρία να επαναλάβει θετικό και εποικοδομητικό διάλογο με το συμβαλλόμενο κράτος.
 
  1. Η Επιτροπή επισημαίνει την πολύτιμη πληροφόρηση που περιέχεται στην έκθεση, η οποία προετοιμάστηκε κατά τρόπο σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη μορφή και το περιεχόμενο των περιοδικών εκθέσεων, και υποδέχεται θετικά το γεγονός ότι η έκθεση καλύπτει έναν αριθμό από τους προβληματισμούς και τις συστάσεις των καταληκτικών παρατηρήσεων της Επιτροπής κατά την όγδοη, την ένατη, τη δέκατη και την ενδέκατη περιοδικές εκθέσεις.
 

Β. Θετικές πλευρές

 
  1. Την Επιτροπή ενθαρρύνει η αυτοκριτική προσέγγιση της έκθεσης του συμβαλλόμενου κράτους, καθώς και η προσήλωση του συμβαλλόμενου κράτους στη Σύμβαση για την Κατάργηση Κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων.
 
  1. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, μετά την υποβολή  της τελευταίας του έκθεσης, το συμβαλλόμενο κράτος έχει επικυρώσει μια σειρά διεθνών κειμένων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι έχει υπογράψει –αν και δεν έχει επικυρώσει ακόμα– τη Σύμβαση-Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων.
 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά την πληροφόρηση  που παρασχέθηκε στην έκθεση και από την αντιπροσωπεία αναφορικά με την έκταση στην οποία τα δικαστήρια και άλλες δικαστικές και διοικητικές αρχές εφαρμόζουν στις αποφάσεις τους απευθείας τις διατάξεις διεθνών κειμένων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και αναφορικά με την προσοχή που δίνουν τα δικαστήρια στη νομολογία διεθνών δικαστικών ή οιονεί δικαστικών οργάνων όταν ερμηνεύουν διεθνή κείμενα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά την εδραίωση εθνικών  μηχανισμών με ευθύνη επίβλεψης της  υλοποίησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και επισημαίνει ιδίως την πολύμορφη και πλουραλιστική δομή της εθνικής επιτροπής για τα δικαιώματα του ανθρώπου που ιδρύθηκε με τον Νόμο 2667/1998. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης το βαρύνοντα ρόλο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και του σχεδίου Κώδικα Δεοντολογίας για Ενημερωτικά και Άλλα Δημοσιογραφικά και Πολιτικά Προγράμματα, στην πρόληψη των φυλετικών διακρίσεων και της ρατσιστικής και ξενόφοβης συμπεριφοράς και δημιουργίας αντίστοιχων στερεοτύπων στα ΜΜΕ.
 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά τα μέτρα που έχει λάβει μέχρι σήμερα το συμβαλλόμενο κράτος με στόχο την προώθηση της  αποτελεσματικής ισότητας μεταξύ των  ατόμων, με ιδιαίτερη προσοχή στους  Ρομά, τους μετανάστες εργαζόμενους, τους πρόσφυγες και τους αιτούντες άσυλο, καθώς και στους μειονοτικούς πληθυσμούς της Δυτικής Θράκης.
 
  1. Η Επιτροπή επισημαίνει την πληροφόρηση  που πρόσφερε το συμβαλλόμενο κράτος, σύμφωνα με την οποία, μέλη μειονοτικών  ομάδων συμμετέχουν στην πολιτική ζωή  της χώρας σε εθνικό και δημοτικό επίπεδο.
 
  1. Σύμφωνα και με την εκφρασμένη επιθυμία του  συμβαλλόμενου κράτους να εντάξει  –και όχι να αφομοιώσει– τις  μειονοτικές ομάδες στην κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική ζωή  της χώρας, με τρόπο που να στοχεύει στη διατήρηση των πολύμορφων πολιτισμών και ταυτοτήτων τους, η Επιτροπή υποδέχεται θετικά την πληροφόρηση που πρόσφερε το συμβαλλόμενο κράτος αναφορικά με την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων που στοχεύουν στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε μαθητές με διαφορετική μητρική γλώσσα και την κατάρτιση δασκάλων στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας.
 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά την πληροφόρηση  που πρόσφερε το συμβαλλόμενο κράτος για την έκταση στην οποία έχει υλοποιήσει μέχρι στιγμής τη Γενική Σύσταση ΙΓ’ (42), αναφορικά με την κατάρτιση των αξιωματούχων, που είναι επιφορτισμένοι με την επιβολή του νόμου, στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
 

Γ. Προβληματισμοί και συστάσεις

 
  1. Επισημαίνοντας  ότι η έκθεση του συμβαλλόμενου  κράτους αναφέρεται στη «Μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης» και, εντός αυτής, σε Τουρκική, Πομακική και Ρομά ομάδες, και όχι σε άλλες εθνοτικές ομάδες στη χώρα, η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του συμβαλλόμενου κράτους στις Γενικές της Συστάσεις Η’ (38) για το δικαίωμα του κάθε ατόμου στον αυτοπροσδιορισμό και ΚΔ’ (55) που αφορά το άρθρο 1 της Σύμβασης από αυτήν την άποψη.
 
  1. Η Επιτροπή ενθαρρύνει το συμβαλλόμενο κράτος να αξιοποιήσει τα εκπαιδευτικά του  προγράμματα σε όλες τις βαθμίδες προκειμένου να καταπολεμήσει τα αρνητικά στερεότυπα και να προάγει τους αντικειμενικούς σκοπούς της Σύμβασης. Η Επιτροπή συνιστά στο συμβαλλόμενο κράτος να λάβει υπ’ όψη του τη Γενική Σύσταση ΚΖ’ (57) της Επιτροπής, που αφορά τους Ρομά, στις περαιτέρω νομοθετικές πρωτοβουλίες και τη διαμόρφωση των πολιτικών του.
 
  1. Η Επιτροπή ενθαρρύνει το συμβαλλόμενο κράτος να προωθήσει περαιτέρω τους διαλόγους  του με εκπροσώπους των Ρομά, των  Πομάκων, των Αλβανών και άλλων  μειονοτικών πληθυσμών, με την προοπτική  να επεκτείνει ανάλογα με τις ανάγκες  το διαθέσιμο φάσμα πολύγλωσσων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και πολιτικών.
 
  1. Υπενθυμίζοντας  την κατάργηση, το 1998, του Άρθρου 19 του Κώδικα Ιθαγένειας, και έχοντας  υπ’ όψη τη σαφή ασυμβατότητα αυτού  του καταργημένου νόμου με τη Σύμβαση, η Επιτροπή συνιστά στο συμβαλλόμενο κράτος να διερευνήσει και να υλοποιήσει κατάλληλα μέτρα επανόρθωσης, περιλαμβανομένης της πιθανότητας επανάκτησης της ιθαγένειας, προς όφελος των προσώπων που στερήθηκαν στο παρελθόν την ιθαγένειά τους βάσει του Άρθρου 19.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά η επόμενη περιοδική έκθεση να παράσχει πληροφόρηση για τη δημογραφική σύνθεση του πληθυσμού.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά στο συμβαλλόμενο κράτος να συμπεριλάβει στην επόμενη περιοδική  του έκθεση στατιστικά στοιχεία για  τη νομολογία υποθέσεων στις οποίες έχουν βρει εφαρμογή οι συναφείς διατάξεις του Αστικού και του Ποινικού Κώδικα.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά στο συμβαλλόμενο κράτος να λάβει περαιτέρω μέτρα για  να αυξήσει την επίγνωση των αρχών  της Σύμβασης εκ μέρους των αξιωματούχων που είναι επιφορτισμένοι με την  επιβολή του νόμου.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά η Σύμβαση, η έκθεση του  συμβαλλόμενου κράτους και αυτές  οι καταληκτικές παρατηρήσεις να διαδοθούν  ευρέως από το συμβαλλόμενο κράτος, μεταξύ άλλων ανάμεσα στους μειονοτικούς πληθυσμούς.
 
  1. Η Επιτροπή υποδέχεται θετικά τη δηλωμένη πρόθεση  του συμβαλλόμενου κράτους να προβεί το συντομότερο δυνατό σε δήλωση βάσει του Άρθρου 14 της Σύμβασης, και το ενθαρρύνει να προχωρήσει σε ενέργειες από αυτήν την άποψη.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά ότι το συμβαλλόμενο κράτος θα πρέπει να επικυρώσει τις τροποποιήσεις  του άρθρου 8, παράγραφος 6, της Σύμβασης, που υιοθετήθηκαν στις 15 Ιανουαρίου 1992, στην 14η συνάντηση των Κρατών-μελών της Σύμβασης.
 
  1. Η Επιτροπή συνιστά στο συμβαλλόμενο κράτος να υποβάλει τη δέκατη έκτη περιοδική  του έκθεση από κοινού με τη δέκατη έβδομη περιοδική του έκθεση που οφείλει να υποβληθεί μέχρι τις 18 Ιουλίου 2003, καθώς και να αναφερθεί στα σημεία που θίγονται στις παρούσες παρατηρήσεις.


Κυριακή, Αύγουστος 30, 2009

4 χρόνια e-lawyer: επιλογή καλύτερων post

Σήμερα συμπληρώνονται 4 χρόνια λειτουργίας του blog - ακολουθεί μια επιλογή posts του τελευταίου έτους.

Η υπόθεση με τα αιτήματα πολιτών για πρόσβαση στα δεδομένα του "πόθεν έσχες" των βουλευτών και οι απαντήσεις που τους δόθηκαν από την αρμόδια υπηρεσία της Βουλής των Ελλήνων είναι η πιο αποκαλυπτική περίπτωση, ο πυρήνας θα έλεγα της άρνησης για διαφανή λειτουργία του κράτους. 

Κάποιοι bloggers σήμερα αναδημοσίευσαν στα ιστολόγιά τους φωτογραφίες που διακινήθηκαν μέσω ομαδικών e-mail που εικόνιζαν έναν γνωστό αθλητή σε ιδιωτικές στιγμές σε μια παραλία. Με το πρόσχημα της κριτικής των ρούχων και της εμφάνισής του, οι bloggers διατύπωσαν μάλλον αρνητικά σχόλια για τον σεξουαλικό προσανατολισμό του αθλητή και υπεραμύνθηκαν της γνώμης τους ακόμη κι όταν διάφοροι σχολιαστές αντέδρασαν τόσο στην διάδοση των φωτογραφιών που παραβίαζαν την ιδιωτικότητα του αθλητή, όσο και στα σεξιστικά σχόλια των bloggers.




Όποιοι έχουν συναλλαγές με τον δημόσιο τομέα, πολύ συχνά θα έχουν αντιμετωπίσει την άρνηση ή την αδικαιολόγητη καθυστέρηση των υπηρεσιών στην χορήγηση εγγράφων. Η δικαιολογία της "προστασίας προσωπικών δεδομένων" είναι μια συνήθης και εύκολη "λύση" για τους δημόσιους υπαλλήλους, οι οποίοι για να δώσουν οτιδήποτε που τους φαίνεται ότι αναφέρεται σε τρίτους, ζητούν συνήθως να είναι εφοδιασμένος ο αιτών με "εισαγγελική παραγγελία".

Με την έκρηξη των blogs, το ζήτημα  της άρσης του απορρήτου τίθεται σε νέες βάσεις: τα μέσα για την τέλεση των αδικημάτων κατά της τιμής, με μαζικούς αποδέκτες, είναι πολύ πιο προσιτά  απ' ό,τι συνέβαινε σε προηγούμενες περιόδους. Είναι ζήτημα είκοσι λεπτών να φτιάξει κάποιος ένα blog, μέσω του οποίου μπορεί να βάλλει κατά οποιουδήποτε προσώπου με ψευδείς ισχυρισμούς. Ή μπορεί να προσφύγει με e-mail σε κάποιο από τα υφιστάμενα “αποκαλυπτικά” και παραδημοσιογραφικά ιστολόγια-λασπολόγια, καλυπτόμενος πίσω από τη συνταγματική προστασία του απορρήτου. 


Αντικείμενο της προστασίας αυτής στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι η μορφή και όχι η ιδέα που περιγράφεται σε ένα πνευματικό δημιούργημαΗ διάκριση μεταξύ μορφής και ιδέας συνιστά ουσιώδη κανόνα για τον καθορισμό της εξέτασης της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας αφού αυτή αποτελεί το βασικό κριτήριο διάκρισης των στοιχείων που προστατεύονται και εκείνων (στοιχείων) που μένουν έξω από το πεδίο της προστασίας. Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη για το λόγο ότι κατά κανόνα το σύνολο των έργων αξιοποιεί και βασίζεται σε προγενέστερα στοιχεία τα οποία είτε έχουν καταστεί πλέον κοινό κτήμα, είτε στερούνται αφ' εαυτών πρωτοτυπίας, είτε προέρχονται από ελεύθερες πηγές.

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία προσφεύγει σήμερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να ασκήσει τις αρμοδιότητές της, ώστε η Ελλάδα να άρει τις αθέμιτες διακρίσεις που εμποδίζουν ομόφυλα ζευγάρια να ασκήσουν τις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες της εισόδου, εξόδου, προσωρινής και μόνιμης διαμονης στην Ελληνική επικράτεια. Αυτό θα επιτευχθεί με την άρση της αθέμιτης διάκρισης και την κατοχύρωση του δικαιώματος σύναψης συμφώνου συμβίωσης για όλα τα ζευγάρια, ετερόφυλα και ομόφυλα.

Στην δημόσια τηλεόραση ακούστηκε χτες για πρώτη φορά το αίτημα για τη θέσπιση του Information Commissioner στην Ελλάδα. Ο Νίκος Δρανδάκης, καλεσμένος εκπομπής, εξήγησε την πρόταση, συνδέοντάς την με την Πρωτοβουλία 4Δ: μια ανεξάρτητη αρχή, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, αναλαμβάνει έναν επιπλέον ρόλο, τη διασφάλιση της πρόσβασηςστην δημόσια πληροφορία και την περαιτέρω χρήση της από τους πολίτες. 





Πέρσι, μία συνταγματικώς κατοχυρωμένη ανεξάρτητη αρχή αρνήθηκε να χορηγήσει αντίγραφο εγγράφου που τηρούσε, με αποτέλεσμα ο ενδιαφερόμενος να ζητήσει την έκδοση εισαγγελικής παραγγελίας για να διαταχθεί η αρχή να χορηγήσει το αντίγραφο. Τότε, ο πρόεδρος της αρχής εξεμάνη και πήρε τηλέφωνο τον εισαγγελέα, τον οποίο επέπληξε, υπογραμμίζοντάς του ότι η Αρχή είναι "ανεξάρτητη", εννοώντας ότι δεν νομιμοποιείται η εισαγγελία να εκδίδει τέτοιες παραγγελίες.

Το κράτος δικαίου σημαίνει δύο πράγματα:
(α) ότι η δημόσια εξουσία έχει μόνον όσες αρμοδιότητες της δίνει ο νόμος  ("η αρχή της νομιμότητας") και καμία άλλη,
(β) ότι η ιδιωτική εξουσία (δηλαδή τα ανθρώπινα δικαιώματα) περιορίζονται μόνο με νόμο - και με κανέναν άλλο τρόπο.
Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δικαίου εγγυάται πως:
(α)  για το κράτος ό,τι δεν επιτρέπεται απαγορεύεται, ενώ 
(β) για τους πολίτες ό,τι δεν απαγορεύεται επιτρέπεται. 

Η Δημοκρατία δεν λειτουργεί χωρίς τους πολίτες. Όχι μόνο στο επίπεδο της ενημέρωσης, όπου η ελευθερία της έκφρασης καθενός μας ανάγεται σε ύψιστης σημασίας θεσμικό αντίβαρο στα πέτρινα χρόνια της εμπορευματοποίησης της είδησης και της διαπεπλεγμένης σχέσης δημοσιογράφων – πολιτικών. Οι πολίτες πρέπει να ανταποκριθούν και στους άλλους ρόλους τους, ασκώντας και τα υπόλοιπα δικαιώματά τους. Το δικαιωμα του αναφέρεσθαι στις αρχές υποχρεώνει τη Διοίκηση να απαντήσει σύντομα, αιτιολογώντας επαρκώς την κάθε απόφασή της. Το δικαίωμα της πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα υποχρεώνει τη Διοίκηση να λειτουργεί με όρους διαφάνειας, ανεχόμενη τον έλεγχο από τον κάθε πολίτη. Το δικαίωμα δικαστικής προστασίας φέρνει ενώπιον ανεξάρτητων κριτών τις πράξεις και τις παραλείψεις της εξουσίας. Το δικαίωμα προσφυγής σε διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα δικαιοδοτικά όργανα του Στρασβούργου, ενέχει χαρακτηριστικά εξωγενούς πολιτικής πίεσης, ώστε οι κυβερνώντες να διοικούν ορθά και με επίγνωση ότι παρακολουθούνται από τη διεθνή κοινότητα. 


Οι πραγματικές προσδοκίες που μπορεί να έχει ο πολίτης από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων παρουσιάζονται μέσα από την ανάλυση των επίσημα δημοσιευμένων στοιχείων για το έτος 2008.

Με δύο έγγραφά του (1,2) σχετικά με τον αποκλεισμό των ομόφυλων ζευγαριών από τη δυνατότητα σύναψης συμφώνου συμβίωσης, ο Συνήγορος του Πολίτη παρεμβαίνει, χωρίς να έχει αρμοδιότητα, και  ενώ η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρίνοντας ότι δήθεν ο σχετικός νόμος δεν προσκρούει στο ευρωπαϊκό δίκαιο!

Αναρωτιέμαι τι θα σκέφτονται οι ομοφυλόφιλοι φοιτητές του κ. Παπανικολάου, που δεν αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μια "ιδιοτυπία",  πηγαίνοντας να παρακολουθήσουν στη Νομική το μάθημά του και προσερχόμενοι στις εξετάσεις μετά, έχοντας διαβάσει τις απόψεις του Καθηγητή τους και γνωρίζοντας ότι τους θεωρεί "τοιούτους", "κοινωνικά τέρατα", στερούμενους τελικά αναγνώρισης της ανθρώπινης ιδιότητας. Δεν θα νοιώθουν άραγε ως φοιτητές δεύτερης κατηγορίας, αφού γνωρίζουν ότι ο καθηγητής τους είναι προκατειλημμένος εναντίον τους; Δεν θα αντιμετωπίσουν με καχυποψία την όποια μεταχείριση τους επιφυλάξει, είτε αρνητική -από "αηδία"- ,  είτε θετική - από τύψεις γι' αυτά που έγραψε εναντίον τους ή από οίκτο για τα θύματα των δολερών πλοκαμιών του φοβερού κοινωνικού monstrum που φαντάζει απειλητικό, σαν το Γιγαντιαίο Καλαμάρι που πρόβαλε συνήθως τα μεσημέρια το Star; Aν αυτό το "κοινωνικό monstrum που έχει απλωμένα τα δολερά πλοκάμια του πάνω στα Ελληνόπουλα" δεν είναι η ίδια προσωποποίηση της ομοφοβίας, τότε ποιος καλλιτέχνης θα μπορέσει να απεικονίσει καλύτερα αυτή τη σύνθετη έννοια που έχει βρει ζεστή φωλίτσα στο νου του Καθηγητή;


Το Δικαστήριο τόνισε πως αν δεν υπάρχει δίωξη και τιμωρία των υπευθύνων, θα είναι δυνατό αστυνομικοί να παραβιάζουν ατιμώρητα τα δικαιώματα των πολιτών που έχουν υπό τον έλεγχό τους με αποτέλεσμα να είναι πρακτικά αναποτελεσματική η θεμελιώδης απαγόρευση βασανιστηρίων, κακομεταχείρισης και φόνων.

Το αν το 2006 επιτράπηκε στην Ελλάδα ο γάμος με ένα 11χρονο κοριτσάκι, επειδή σύμφωνα με έναν νόμο του 1991 στην Θράκη ακολουθείται ένας μουσουλμανικός νόμος αποτελεί ένα σοβαρό νομικό ζήτημα διεθνούς και συνταγματικού δικαίου. Το γεγονός ότι με 4 αποφάσεις εντός των τελευταίων δέκα ετών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων η Ελλάδα καταδικάστηκε επειδή τα δικαστήριά της δεν σεβάστηκαν το δικαίωμα Ελλήνων πολιτών να ιδρύουν σωματεία και ενώσεις αποτελεί ένα σοβαρό νομικό ζήτημα.


Ως εκ τούτου, ο απόλυτος αποκλεισμός πρόσβασης των εργαζόμενων στο facebook αποτελεί έναν περιορισμό ο οποίος δεν σέβεται την αρχή της αναλογικότητας και παραβιάζει το δικαίωμά τους για πρόσβαση στην Κοινωνία της Πληροφορίας και την ελεύθερη ανάπτυξη της ψηφιακής τους ταυτότητας. Συνεπώς, ο απόλυτος αποκλεισμός πρόσβασης των εργαζομένων στο facebook είναι παράνομος. 

Δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων δραστών σε εφημερίδες και διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης

Συνεπώς,  στοιχεία όπως η εθνική καταγωγή, οι ποινικές διώξεις ή καταδίκες, πληροφορίες σχετικές με την κοινωνική πρόνοια, εφόσον αναφέρονται ατομικά σε μη δημόσια πρόσωπα, τα οποία μπορούν να προσδιοριστούν αμέσως ή εμμέσως (όπως γίνεται με την χρήση των μικρών ονομάτων τους, όταν πρόκειται για κατοίκους τοπικών κοινωνιών και μικρών πόλεων), δεν πρέπει να δημοσιεύονται σε εφημερίδες. 



Στο παρακάτω κείμενο εκτίθεται μια πρώτη νομική αξιολόγηση των περιστατικών που συνέβησαν στην Εθνική Λυρική Σκηνή σχετικά με την παράσταση "Ρούσαλκα" και την αφαίρεση μιας σκηνής από το έργο, γεγονός που οδήγησε σε έντονη διαμαρτυρία για την παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης σε συνδιασμό με την απαγόρευση διακρίσεων για λόγους σεξουαλικού προσανατολισμού. 

Μία δικαστής τόλμησε να καταγγείλει στα μέσα ενημέρωσης το γεγονός ότι πιεζόταν από την πρόεδρο του δικαστηρίου σε μια σοβαρή υπόθεση διαφθοράς να βάλει νερό στο κρασί της. Το ίδιο το δικαστικό σύστημα την χτύπησε αλύπητα: όχι μόνο δεν της επέτρεψε να δικαστεί από άλλο δικαστήριο από αυτό που κατήγγειλε για διαφθορά, αλλά την απέλυσαν από το δικαστικό σώμα, μετά από 18 χρόνια υπηρεσίας!

Αφού αναγνωρίζεται αντικειμενικά και γενικά  ότι η προσβολή της προσωπικότητας αποτελεί πράξη μη ανεκτή από το δίκαιο, τότε η προσβολή της προσωπικότητας για λόγους που ανάγονται σε ένα θεμελιακό στοιχείο της ταυτότητας και του αυτοπροσδιορισμού (όπως η εθνική - φυλετική καταγωγή, το θρήσκευμα, οι πολιτικές πεποιθήσεις και ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου ) δεν μπορεί να είναι ανεκτές από το δίκαιο. Και είναι σαφώς θετικό ότι αυτές οι ειδικές κατηγορίες στοιχείων της προσωπικότητας προσδιορίζονται ρητώς σε νομοθετικό κείμενο, ώστε να μην χρειάζεται η αναζήτησή τους σε νομολογιακούς κανόνες (που δεν είναι και δεσμευτικοί στο δικό μας νομικό σύστημα). 

Σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση Κατράμη κατά Ελλάδας (2007), οι χαρακτηρισμόί ενός ανακριτή ως "επίορκου" και "καραγκιόζη" μπορεί να είναι υπερβολικοί, αλλά αποτελούν θεμιτές αξιολογικές κρίσεις, ενόψει του ιδιαίτερου ρόλου του Τύπου ως watchdog της δημόσιας ζωής. 




Συζήτηση Άννας Διαμαντοπούλου με E-Lawyer



VIDEO:


Όσο θεμιτή κι ευκταία είναι η αρχή της διαφάνειας στις νομοθετικές διαδικασίες και στα αποφασιστικά όργανα, άλλο τόσο θεμιτός και χρήσιμος είναι ο θεσμός του lobbying για την προεργασία που οδηγεί στις δημόσιες αντιπαραθέσεις και στις σταθμίσεις συμφερόντων και δικαιωμάτων. 

Το Ειρηνοδικείο Αθηνών εξέδωσε δύο αποφάσεις για την γνωστή υπόθεση του πεζού που υπερπήδησε ένα τζιπ το οποίο είχε σταθμεύσει σε πεζοδρόμιο αποκλείοντας την ελεύθερη διέλευση των περαστικών.  Η υπόθεση είχε απασχολήσει τα μέσα ενημέρωσης ως μία ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς  ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου παρόλο που είχε παρκάρει παράνομα έκανε μήνυση και αγωγή αποζημίωσης εναντίον του πεζού που υπερπήδησε το τζιπ, αλλά και της φίλης του που επίσης εμποδίστηκε στην διέλευση του πεζοδρομίου. Οι πεζοί απάντησαν επίσης με αγωγή και μήνυση.