Αγωγή κατά του tvxs: θα γυρίσουμε στη δεκαετία του 1990;

Αποζημίωση ύψους 270.000 ευρώ αξιώνουν με αγωγή τους εναντίον του tvxs.gr οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Κρήτης κ.κ. Κοτρόγιαννος, Λάβδας και Μενδρινού. Οι καθηγητές εμμένουν στην αξίωσή τους για εφαρμογή του Νόμου Περί Τύπου σε ένα διαδικτυακό μέσο, γεγονός που θα σήμαινε ότι πριν δημοσιευθεί οτιδήποτε από τρίτους σχολιαστές (ψευδώνυμους, επώνυμους ή ανώνυμους) θα πρέπει να έχει προηγουμένως εγκριθεί από τον φορέα που παρέχει τη δυνατότητα σχολιασμού. Με τη λογική αυτή, αντίστοιχα, το twitter, το facebook, το youtube και όλες οι υπηρεσίες που δίνουν την δυνατότητα σχολιασμού, θα έπρεπε να ελέγχουν προληπτικά οτιδήποτε σκοπεύει να δημοσιεύσει ένας χρήστης. Είναι αυτονόητο, ότι έτσι δεν θα υπήρχε καν το Web 2.0 και θα επιστρέφαμε στις παλιές ενημερωτικές δομές και τη σχέση εκδότη-διευθυντή-συντάκτη, γεγονός που δεν έχει καμία σχέση με την σημερινή Κοινωνία της Πληροφορίας. Η προσέγγιση αυτή έχει απορριφθεί ήδη από το Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης το 2008, ενώ πρόσφατα το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά νομολόγησε ότι οι υπέρογκες αποζημιώσεις που προβλέπει ο Νόμος Περί Τύπου δεν βρίσκουν αναλογική εφαρμογή σε blogs.

Πριν την υποβολή της αγωγής είχε προηγηθεί απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία ορίζει ως ασφαλιστικό μέτρο την διαγραφή των ... ήδη διαγραφέντων (εδώ και μήνες) σχολίων που ενόχλησαν τους καθηγητές. Ωστόσο, με την απόφαση αυτή είχε κριθεί ότι τα τρία επίμαχα άρθρα του tvxs δεν προσέβαλαν την προσωπικότητα των καθηγητών, ενώ το Δικαστήριο απέρριψε και το αίτημά τους να μην γίνει καμία αναφορά στα πρόσωπά τους στο μέλλον. Ωστόσο, η αναγνώριση προληπτικής ευθύνης του tvxs.gr για το περιεχόμενο των σχολίων (δηλαδή προέγκρισης πριν την ανάρτησή τους και διαρκούς εποπτείας) κατ' εφαρμογή του Νόμου Περί Τύπου δεν συμβαδίζει με την ίδια τη φύση του Διαδικτύου, στο οποίο η ροή της πληροφορίας μπορεί να ελέγχεται μόνο εκ των υστέρων και ο φορέας να είναι υπεύθυνος μόνο εφόσον λάβει γνώση του παράνομου περιεχομένου.

Από το tvxs.gr

e-legal:Θρησκευτικά σύμβολα σε κρατικές υπηρεσίες

Το πέμπτο επεισόδιο e-legal από το tvxs.gr

Δείτε εδώ τα προηγούμενα επεισόδια:

e-legal: Πνευματική ιδιοκτησία και torrent sites

e-legal: Αντισυνταγματικές κάμερες και διατάξεις για τη λήψη του DNA

e-legal: To EΣΡ και η ομοφοβία στις αποφάσεις του

e-legal: Βουλευτική ασυλία

Προτείνετε θέματα από τη νομική επικαιρότητα για τα επόμενα επεισόδια.

Αρχή Προστασίας Δεδομένων: πρόστιμο στα "ΝΕΑ" για ανάρτηση ευαίσθητων δεδομένων στην ιστοσελίδα της εφημερίδας

Με την απόφαση 8/2010 η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα επιλύει ένα ζήτημα που αφορά την αναδημοσίευση φύλλων εφημερίδων στις διαδικτυακές εκδόσεις τους. Το ερώτημα είναι εάν η πλήρης αναδημοσίευση της εφημερίδας στο Διαδίκτυο επιτρέπει, για λόγους αρχειακής λειτουργίας, να περιλαμβάνονται και τα προσωπικά δεδομένα που περιέχονταν στην έντυπη έκδοση - που ούτως ή άλλως τηρείται στο φυσικό αρχείο της. 

Η Αρχή διαπιστώνει ότι η αναδημοσίευση στο Διαδίκτυο αποτελεί εντελώς διαφορετικής τάξης διάδοση των προσωπικών δεδομένων, καθώς τα τυχόν προσωπικά δεδομένα που περιλαμβάνονταν σε ένα δημοσίευμα είναι εντοπίσιμα και προσβάσιμα μέσω των μηχανών αναζήτησης. Ενώ δηλαδή το φυσικό αρχείο είναι προσβάσιμο, μέσα από τις διαδικασίες κάθε εκδοτικής επιχείρησης, για τους ερευνητές και καθέναν που θέλει να αναζητήσει την έντυπη μορφή, το διαδικτυακό αρχείο αποτελεί μια διαρκή διάδοση που εγείρει σημαντικά ζητήματα προσβολής των προσωπικών δεδομένων. 

Έτσι, το υποκείμενο των δεδομένων έχει και σε αυτή την περίπτωση το δικαίωμα αντίρρησης, το οποίο σημαίνει ότι η εφημερίδα έχει υποχρέωση να εξετάσει σχετικό αίτημα και, κατά περίπτωση, να διαγράψει τα προσωπικά δεδομένα, χωρίς να υπερισχύει το επιχείρημα περί αρχειακής λειτουργίας της ιστοσελίδας της. 

Η Αρχή σε αυτή την απόφαση:

1) Αποφαίνεται ότι η δημοσιοποίηση των υπό κρίση ευαίσθητων δεδομένων του προσφεύγοντος Α από την εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ” τόσο στην έντυπη έκδοσή της, όσο και στην ηλεκτρονική έκδοσή της που αναρτάται στον διαδικτυακό της τόπο (από το έτος 1999 μέχρι και σήμερα) αντιβαίνει στο Ν. 2472/1997.

2) Επιβάλλει πρόστιμο ύψους 10.000 Ευρώ στον υπεύθυνο επεξεργασίας για την διαπιστωθείσα παράνομη δημοσιοποίηση των ευαίσθητων δεδομένων του Α.

3) Απαγορεύει την αναδημοσίευση του επίμαχου δημοσιεύματος με το συγκεκριμένο περιεχόμενο στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας. 

4) Διατάσσει την ανωνυμοποίηση των στοιχείων του προσφεύγοντος στο δημοσίευμα που είναι αναρτημένο στον διαδικτυακό τόπο της εφημερίδας εντός τριάντα (30) ημερών από τη λήψη της παρούσας. 

5) Απευθύνει σύσταση στον υπεύθυνο επεξεργασίας να προσθέσει στα αρχεία του μια σαφή ένδειξη ότι για το υπό κρίση δημοσίευμα εκδόθηκε η παρούσα με την οποία απαγορεύθηκε η αναδημοσίευσή του στην έντυπη έκδοση και επιβλήθηκε η υποχρέωση ανωνυμοποίησης στην ηλεκτρονική έκδοση που αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο της εφημερίδας.

6) Απευθύνει σύσταση στον υπεύθυνο επεξεργασίας, αναφορικά με τα δημοσιεύματα που είναι αναρτημένα στον διαδικτυακό τόπο της εφημερίδας, να εξετάζει το δικαίωμα αντίρρησης των υποκειμένων των δεδομένων σύμφωνα με το σκεπτικό της παρούσας, ώστε είτε να το ικανοποιεί ανωνυμοποιώντας τα στοιχεία του ενδιαφερόμενου προσώπου, είτε να το απορρίπτει με ειδική αιτιολογία.

Πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση που οριοθετεί το δικαίωμα ενημέρωσης του κοινού σε σχέση με το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων, ενόψει της αρχειακής λειτουργίας του Διαδικτύου. Συμφωνώ με το σκεπτικό αυτής της απόφασης, εκτός από την σύσταση που απευθύνει η Αρχή στα "ΝΕΑ" περί επιβολής να δημοσιεύσουν την απόφαση. Τέτοια υποχρέωση δεν προκύπτει από το κείμενο του Ν.2472/1997 και η σχετική σύσταση δεν έχει νομικό έρεισμα. Η δημοσιότητα που κατά το άρθρο 19 παρ. 1 (γ) Ν.2472/1997 έχει κατά την κρίση της δικαίωμα να δίνει η Αρχή στις αποφάσεις της δεν ιδρύει σχετική υποχρέωση των υπεύθυνων επεξεργασίας να δημοσιοποιούν τις αποφάσεις τις Αρχής, αλλά απλώς τους επιβάλλει την υποχρέωση να ανέχονται τέτοια δημοσιότητα στην οποία προβαίνει η ίδια η Αρχή μέσω λ.χ. της ιστοσελίδας της. 

e-legal: Πνευματική ιδιοκτησία και torrent sites

To τέταρτο επεισόδιο e-legal από το tvxs.gr

Δείτε εδώ τα προηγούμενα επεισόδια:

e-legal: Αντισυνταγματικές κάμερες και διατάξεις για τη λήψη του DNA

e-legal: To EΣΡ και η ομοφοβία στις αποφάσεις του

e-legal: Βουλευτική ασυλία

Προτείνετε θέματα από τη νομική επικαιρότητα για τα επόμενα επεισόδια.

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: παράνομη διάκριση η τοποθέτηση παιδιών Ρομά σε χωριστές τάξεις

Θερμά συγχαρητήρια για αυτή τη μεγάλη νίκη, στον Θοδωρή Αλεξανδρίδη και στον Παναγιώτη Δημητρά. Είναι από τις δικαστικές αποφάσεις που συμβάλλουν στο να αλλάξει ο κόσμος. 

________ 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 16 Μαρτίου 2010

Απόφαση-σταθμός Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για εκπαίδευση παιδιών Ρομά 

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) καλοδέχεται τη σημερινή απόφαση του Τμήματος Ευρείας Σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στην υπόθεση Oršuš και Λοιποί εναντίον Κροατίας (προσφυγή αρ. 15766/03), την οποία είχαν καταθέσει 15 μαθητές Ρομά τους οποίους εκπροσώπησαν ενώπιον του ΕΔΔΑ η Κροάτισσα δικηγόρος Lovorka Kušan, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Δικαιώματα των Ρομά (ERRC), η Κροατική Επιτροπή Ελσίνκι (CHC) και η Πρωτοβουλία για Δικαιοσύνη του Ιδρύματος Ανοιχτή Κοινωνία (OSI/JI). Το ΕΔΔΑ αποφάνθηκε ομόφωνα ότι υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 6 της Σύμβασης λόγω της καθυστέρησης στην εκδίκαση των ενδίκων βοηθημάτων των προσφευγόντων, ενώ με οριακή διαφορά μιας ψήφου (9-8) διαπίστωσε και παραβίαση του Άρθρου 14 της Σύμβασης (προστασία από διακρίσεις) σε συνδυασμό με το Άρθρο 2, Πρωτόκολλο 1 στην Σύμβαση (δικαίωμα στην εκπαίδευση). Στην υπόθεση είχαν παρέμβει ως τρίτοι το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ), η Σλοβακία και η ΜΚΟ Interights. Η απόφαση έχει μεγάλη σημασία και για την Ελλάδα.  

Ο εκπρόσωπος του ΕΠΣΕ Παναγιώτης Δημητράς δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση, όπως και οι προηγούμενες Σαμπάνης και Λοιποί  και D.H. and Others, στις όποιες έρχεται να προστεθεί, φωτογραφίζουν και την κατάσταση των Ρομά στην Ελλάδα όπου μόνο το 1/3 των παιδιών Ρομά γράφονται στο σχολείο και μόνο το 1/4 από αυτά (δηλαδή το 9% του συνόλου των παιδιών Ρομά) τελειώνουν την τάξη. Η σημερινή απόφαση, όπως και οι άλλες δυο, θα αποτελέσουν άξονα διεκδίκησης των δικαιωμάτων των Ρομά στην εκπαίδευση από το ΕΠΣΕ στο άμεσο μέλλον.»

Ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τα Δικαιώματα των Ρομά Rob Kushen δήλωσε ότι «Η σημερινή απόφαση ολοκληρώνει την νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ως προς τη πιο διαδεδομένη αιτία φυλετικού διαχωρισμού παιδιών Ρομά στην εκπαίδευση σε όλη την Ευρώπη. Οι κυβερνήσεις πρέπει τώρα να αναλάβουν αποφασιστική δράση προκειμένου να δώσουν τέλος σε φαινόμενα φυλετικά διαχωρισμένης εκπαίδευσης οιασδήποτε μορφής και να τα εντάξουν πραγματικά στα εκπαιδευτικά τους συστήματα.»

Ο εκτελεστικός διευθυντής της Πρωτοβουλίας για Δικαιοσύνη του Ιδρύματος Ανοιχτή Κοινωνία, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τα Δικαιώματα των Ρομά, και βασικός δικηγόρος στην υπόθεση, Jim Goldston, δήλωσε: «Η απόφαση καθιστά ξεκάθαρο ότι η επίκληση ανεπαρκούς γνώσης της επίσημης γλώσσας δεν μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσχημα για φυλετικό διαχωρισμό, ο οποίος δυστυχώς είναι διαδεδομένος στην Ευρώπη και είναι επιτέλους καιρός να μπει ένα τέλος σε αυτή την εξευτελιστική πρακτική.»

Το δελτίο τύπου και η απόφαση του ΕΔΔΑ είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες 

http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=864630&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649 και http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=864619&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649

Η υπόθεση αφορούσε ένταξη των παιδιών Ρομά σε χωριστές τάξεις στο σχολείο όπου φοιτούσαν και μαθητές Κροατικής εθνικής καταγωγής. Tο πρόσχημα ήταν ότι δεν κατείχαν επαρκώς την Κροατική γλώσσα και πως μόνο η ένταξή τους σε ειδικές τάξεις όπου θα τους παρείχετο εξειδικευμένη διδασκαλία θα τους επέτρεπε να βελτιώσουν τη γνώση τους της Κροατικής. Οι προσφεύγοντες ισχυρίστηκαν ότι η δημιουργία τμημάτων μόνο για Ρομά στα σχολεία παραβιάζει το δικαίωμα τους στην εκπαίδευση μέσα σε ένα πολυ-πολιτισμικό περιβάλλον και τους προκαλεί σοβαρή ψυχολογική, συναισθηματική και εκπαιδευτική βλάβη και ιδίως συναισθήματα έλλειψης αυτοσεβασμού και γκετοποίησης. Τόνισαν δε ότι οι ρατσιστικές αντιδράσεις των μη-Ρομά γονέων βάρυναν στην απόφαση των αρχών να τους τοποθετήσουν σε χωριστά τμήματα. Αναγνώρισαν ότι, στα πλαίσια ενός εκπαιδευτικού προγράμματος για μαθητές με ειδικές ανάγκες ή γνωσιακές δυσκολίες, η δημιουργία και λειτουργία χωριστών ειδικών τάξεων δεν συνιστά αυτόματα διακριτική μεταχείριση. Επεσήμαναν όμως ότι στην περίπτωσή τους είχαν τοποθετηθεί σε τέτοιες τάξεις χωρίς να έχει προηγηθεί αξιολόγηση της γνώσης τους της Κροατικής γλώσσας. Ακόμη χειρότερα δε, κατά την φοίτησή τους στις τάξεις αυτές δεν έτυχαν καμίας εξειδικευμένης διδακτικής υποστήριξης ενώ κάποιοι από τους προσφεύγοντες ποτέ δεν ενσωματώθηκαν σε κανονικές τάξεις, ακόμη και όταν απόκτησαν ικανοποιητική γνώση της Κροατικής. Σύμφωνα πάντα με τους προσφεύγοντες, όλα τα παραπάνω στοιχεία εύλογα τους δημιούργησαν την εντύπωση ότι είχαν πέσει θύματα διακριτικής μεταχείρισης λόγω της εθνοτικής τους καταγωγής. 

Με μια εξαιρετικά εναργή και εμπεριστατωμένη απόφαση, με πολλαπλές αναφορές σε σχετικά κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ο.Η.Ε. το ΕΔΔΑ οριακά αποδέχθηκε τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων και έκρινε πως είχαν υποστεί διάκριση λόγω της  εθνοτικής τους καταγωγής. 

Το ελληνικό ενδιαφέρον εστιάζεται πρώτο στις επιδοκιμαστικές αναφορές του ΕΔΔΑ στην υπόθεση Σαμπάνης και Λοιποί κατά Ελλάδας μετά από προσφυγή του ΕΠΣΕ. Αφορούσε  ρατσιστικό αποκλεισμό παιδιών Ρομά από το δημοτικό σχολείο στο οποίο άνηκαν στον Ασπρόπυργο Αττικής και τοποθέτησή τους σε παράρτημα του δημοτικού σχολείου σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από το σχολείο (απόφαση διαθέσιμη σε επίσημη μετάφραση στην ιστοσελίδα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους http://www.nsk.gr/edad/ee494.pdf). Ίσως σε μεγαλύτερο βαθμό από την πρώτη απόφαση του ΕΔΔΑ (και μάλιστα και πάλι από το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης)  σχετικά με την εκπαίδευση των παιδιών Ρομά (απόφαση D.H. and Others v. the Czech Republic – διαθέσιμη στα αγγλικά στην ιστοσελίδα του ΕΔΔΑ 

http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=1&portal=hbkm&action=prof&highlight=Ostrava&sessionid=48946037&skin=hudoc-en), το ΕΔΔΑ στη Σαμπάνης υπεισήλθε στον σκληρό πυρήνα της προβληματικής τέτοιων υποθέσεων που δεν περιορίζεται στην λανθασμένη ή μη εφαρμογή του εκάστοτε εκπαιδευτικού πλαισίου ή στην παιδαγωγική του επάρκεια αλλά στο ευρύτερο κοινωνικό πλέγμα (όπως π.χ. σχέσεις τοπικών κοινωνιών με κοινότητες Ρομά και κρατικές αρχές) το οποίο σε πολλές περιπτώσεις έχει καθοριστική επίδραση στο επίπεδο παρεχόμενης ή μη εκπαίδευσης σε παιδιά Ρομά. 

Κατά δεύτερο λόγο, στην υπόθεση παρενέβη ως τρίτος το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) το οποίο ανέπτυξε εκτενή επιχειρηματολογία σχετικά με την υποχρέωση βάσει του διεθνούς δικαίου που έχουν τα κράτη να παράσχουν επαρκή και αποτελεσματική εκπαίδευση στα παιδιά Ρομά, χωρίς διακρίσεις. Η σχετική περίληψη των επιχειρημάτων του ΕΔΔΑ παρατίθεται στο τέλος του δελτίου.

Στην παρέμβασή του το ΕΠΣΕ αναφέρθηκε εκτενώς στην εγκύκλιο του Υπ.Εθ.Π.Θ. (Αρ. Πρ. Φ.1.Τ.Υ/1254/126877/Γ1 με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 2008 με θέμα  «Προγράμματα για την ενεργό ένταξη Παλιννοστούντων, Αλλοδαπών και Ρομά μαθητών στο Εκπαιδευτικό μας σύστημα.» Το ΕΠΣΕ θεωρεί ότι η εγκύκλιος αυτή ενσωματώνει όλες σχεδόν τις παρατηρήσεις του ΕΔΔΑ στην  υπόθεση Σαμπάνης  ενώ βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με αυτές του ΕΔΔΑ στην υπόθεση Oršuš. Απομένει λοιπόν μόνο η εφαρμογή της, κάτι που σύμφωνα με τα ευρήματα από σχετικές έρευνες του ΕΠΣΕ δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. 

 

GRAND CHAMBER

CASE OF ORŠUŠ AND OTHERS v. CROATIA

(Application no. 15766/03)

JUDGMENT

STRASBOURG

16 March 2010

http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=864619&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649 

[...]

(c)  Greek Helsinki Monitor

141.  Referring to the Court's case-law concerning the right to education and in particular to the judgments in the cases of D.H. and Others v. the Czech Republic ([GC], no. 57325/00, ECHR 2007-... ) and Sampanis and Others v. Greece (no. 32526/05, 5 June 2008), the Greek Helsinki Monitor stressed the following principles. The importance of tests aimed at assessing the educational level of children upon their enrolment in schools was paramount, as well as the need to ultimately assign all Roma children to ordinary, mainstream classes. The principle of integrated education could be diverged from only in certain exceptional circumstances. Only the integrative educational policy was compatible with the role of the member States' educational systems.

142.  The interveners further relied on the Action Plan on Improving the Situation of Roma and Sinti within the OSCE area, which urged the member States to “develop and implement comprehensive school desegregation programmes aimed at: (1) discontinuing the practice of systemically routing Roma children to special schools or classes; and (2) transferring Roma children from special schools to mainstream schools”. The interveners also relied on the relevant Council of Europe Sources, cited above.

e-legal: Η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για κάμερες και DNA

To τρίτο επεισόδιο του e-legal από το tvxs.gr

Διαφωνίες σεισμολόγων: ελευθερία της έρευνας και διασπορά ψευδών ειδήσεων

Όπως έγινε γνωστό, η δήλωση ενός σεισμολόγου περί επικείμενου σεισμού οδήγησε έναν συνάδελφό του να ζητήσει την επέμβαση του εισαγγελέα, προφανώς για το αδίκημα της διασποράς ψευδών ειδήσεων που μπορούν να προκαλέσουν πανικό. Το θέμα αυτό προκάλεσε ζωηρό διάλογο ανάμεσα στους σεισμολόγους που θεωρούν ότι η εισαγγελική επέμβαση θα εμπόδιζε την ελευθερία της έρευνας και όσους θεωρούν ότι οι δηλώσεις αυτές δεν πρέπει να γίνονται ενώπιον της κοινής γνώμης, αλλά να περιορίζονται στην επιστημονική κοινότητα. Σήμερα ο σεισμολόγος αρνήθηκε ότι δήλωσε πως θα γίνει σεισμός, αλλά είπε ότι πρέπει να "έχουμε το νου μας" τις επόμενες 10-15 μερες. 

Κατά τη γνώμη μου δεν πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά την ελευθερία της έρευνας. Αφορά όμως έναν περιορισμό της ελευθερίας του δημόσιου επιστημονικού λόγου. Aς δούμε το ποινικό αδίκημα της διασποράς ψευδών ειδήσεων.

Άρθρο 191

1. Σε φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και σε χρηματική ποινή καταδικάζεται όποιος διασπείρει με οποιονδήποτε τρόπο ψευδείς ειδήσεις ή φήμες ικανές να επιφέρουν ανησυχίες ή φόβο στους πολίτες ή να ταράξουν τη δημόσια πίστη ή να κλονίσουν την εμπιστοσύνη του κοινού στο εθνικό νόμισμα ή στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας ή να επιφέρουν διαταραχή στις διεθνείς σχέσεις της χώρας. Αν η πράξη τελέστηκε επανειλημμένα μέσω του τύπου, ο υπαίτιος καταδικάζεται τουλάχιστον σε φυλάκιση έξι μηνών και σε χρηματική ποινή τουλάχιστον πεντακοσίων ενενήντα (590) ΕΥΡΩ.

2. Όποιος από αμέλεια γίνεται υπαίτιος κάποιας από τις πράξεις της προηγούμενης παραγράφου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή με χρηματική ποινή.

Ας δούμε τώρα και κατά πόσον συνιστά έναν περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης που επιτρέπεται βάσει της ΕΣΔΑ. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 10 περιλαμβάνονται οι θεμιτοί περιορισμοί της ελευθερίας της έκφρασης: 

"2. Η άσκησις τωv ελευθεριώv τoύτωv, συvεπαγoµέvωv καθήκovτα και ευθύvας δύvαται vα υπαχθή εις ωρισµέvας διατυπώσεις, όρoυς, περιoρισµoύς ή κυρώσεις, πρoβλεπoµέvoυς υπό τoυ vόµoυ και απoτελoύvτας αvαγκαία µέτρα εv δηµoκρατική κoιvωvία δια τηv εθvικήv ασφάλειαv, τηv εδαφικήv ακεραιότηταv ή δηµoσίαv ασφάλειαv, τηv πρoάσπισιv της τάξεως και πρόληψιv τoυ εγκλήµατoς, τηv πρoστασίαv της υπoλήψεως ή τωv δικαιωµάτωv τωv τρίτωv, τηv παρεµπόδισιv της κoιvoλoγήσεως εµπιστευτικώv πληρoφoριώv ή τηv διασφάλσισιv τoυ κύρoυς και αµερoληψίας της δικαστικής εξoυσίας."

Η πρώτη προϋπόθεση είναι να έχουμε πρόβλεψη του περιορισμού από το νόμο. Εδώ έχουμε το παραπάνω άρθρο του ποινικού κώδικα. 

Η δεύτερη προϋπόθεση ορίζει όμως ότι ο νόμος αυτός πρέπει να αποτελεί αναγκαίο μέτρο σε μια δημοκρατική κοινωνία, για το σκοπό της προστασίας ορισμένων έννομων αγαθών. Εάν θεωρήσουμε ότι αυτά τα έννομα αγαθά απαριθμούνται περιοριστικά στην ΕΣΔΑ, δυσκολεύομαι να βρω σε ποιο από αυτά εντάσσεται η προστασία του κοινού από τον πιθανό πανικό λόγω της δήλωσης περί σεισμού. Δεν είναι θέμα εθνικής ασφάλειας και εδαφικής ακεραιότητας, δεν είναι θέμα προστασίας της τάξης και αντεγκληματικής πολιτική, ούτε θέμα υπόληψης ή δικαιωμάτων τρίτων.

Επομένως, ένας τέτοιος περιορισμός μου φαίνεται μάλλον αντίθετος στην ελευθερία της έκφρασης, όπως αυτή κατοχυρώνεται από την ΕΣΔΑ. 

Στο αντίστοιχο άρθρο 19 παρ. 2 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, οι περιορισμοί χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

3. Η άσκηση των δικαιωμάτων, που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του άρθρου αυτού, συνεπάγεται ειδικά καθήκοντα και ευθύνες. Μπορεί, επομένως, να υπόκειται σε ορισμένους περιορισμούς, οι οποίοι όμως πρέπει να προβλέπονται με σαφήνεια από το νόμο και να είναι απαραίτητοι: 

α. Για το σεβασμό των δικαιωμάτων ή της υπόληψης των άλλων. 

β. Για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας τάξης, της δημόσιας υγείας ή των χρηστών ηθών.

Στο (α) προβλέπονται ατομικά έννομα αγαθά και στο (β) προβλέπονται συλλογικά έννομα αγαθά. Εδώ προστίθεται και η κατηγορία "δημόσια υγεία" (όπως και τα ... "χρηστά ήθη"!) αλλά και πάλι δεν θεωρώ ότι η δήλωση ενός σεισμολόγου ότι πρέπει να έχουμε το νόυ μας μπορεί να επηρεάσει κάποιο από αυτά τα συλλογικά έννομα αγαθά. Οπότε η τυχόν εφαρμογή του ποινικού κώδικα θα ήταν αντίθετη και στο Διεθνές Σύμφωνο. 

Πνευματική ιδιοκτησία, Επικοινωνιακή πολιτική της Αστυνομίας και τεκμήριο της αθωότητας

Διαβάζουμε σε δελτίο τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας ότι ύστερα από επιχείρηση έγιναν συλλήψεις και σχηματίστηκαν δικογραφίες για άτομα που φέρονται ότι εμπλέκονται σε υπόθεση διακίνησης έργων που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. 

Στο δελτίο τύπου βλέπουμε τις εξής διατυπώσεις, οι οποίες δεν τηρούν καμία επιφύλαξη για την αθωότητα ή την ενοχή των προσώπων αυτών:

"το Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Αθηνών προσήλθε εκπρόσωπος της εταιρίας προστασίας οπτικοακουστικών έργων «Ε.Π.Ο.E.» και υπέβαλλε μήνυση, κατά των διαχειριστών ιστοσελίδας οι οποίοι από κοινού εκτός των άλλων ανέβαζαν (upload) και στην συνέχεια διαμοίραζαν χωρίς την προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων εταιρειών, παράνομο ψηφιακό υλικό (τραγούδια, ταινίες και παιχνίδια) στην ιστοσελίδα www.gamato.info την οποία και είχαν την δυνατότητα να τροποποιούν και να υποστηρίζουν τεχνικά.

Κατόπιν των ανωτέρω και μετά από ψηφιακή ανάλυση των καταγγελλομένων κλιμάκια Αστυνομικών του Τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Αθηνών και Θεσ/νίκης την 9-3-2010 πραγματοποίησαν ταυτόχρονα με Εισαγγελικούς λειτουργούς κατ’ οίκον έρευνες όπου διαπιστώθηκε ότι οι συλληφθέντες συνδέονταν στην ιστοσελίδα www.gamato.info είτε ως διαχειριστές (MODERATOR) και προέβαιναν στον διαμοιρασμό ψηφιακών αρχείων (τραγούδια, ταινίες, παιχνίδια) είτε ως επίσημα μέλη (VIP member) και προέβαιναν εξίσου στο διαμοιρασμό ψηφιακών αρχείων (τραγούδια, ταινίες, παιχνίδια)."

Όπως είναι ευρύτερα γνωστό, μέχρι την τυχόν αμετάκλητη καταδίκη του από ποινικό δικαστήριο, κάθε άτομο τεκμαίρεται ότι είναι αθώο (τεκμήριο της αθωότητας) πράγμα που σημαίνει ότι οι δημόσιες αρχές (αλλά και όλοι οι υπόλοιποι) πρέπει να του συμπεριφέρονται χωρίς να προεξοφλούν την ενοχή του. Σε αυτό το δελτίο τύπου διαβάζουμε όμως ανεπιφύλακτες διατυπώσεις ("διαμοιραζαν", "διαπιστώθηκε" κλπ) , σαν να επρόκειτο για δικαστική απόφαση που αποφαίνεται περί της ενοχής των κατηγορουμένων, δηλαδή παρουσιάζονται σαν να έχουν τελέσει όντως άδικες πράξεις. Μπορεί να μην δόθηκαν στην δημοσιότητα τα ονόματά τους, αλλά η μεταχείριση που επιφυλάσσει η Αστυνομία σε αυτά τα πρόσωπα δεν προσιδιάζει στην μεταχείρισή τους ως αθώων. 

Το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό, διότι τα Δελτία Τύπου που αναρτώνται στην ιστοσελίδα της Αστυνομίας ακολουθούν τις ίδιες ανεπιφύλακτες διατυπώσεις σε όλες τις περιπτώσεις, χωρίς την τήρηση αποστάσεων που επιβάλλει η ιδιότητα του κατηγορουμένου. Προκειμένου να παρουσιαστεί μια "επιτυχία" θα πρέπει άραγε να παραβλέπονται θεμελιώδεις αρχές και δεοντολογικές υποχρεώσεις για τις οποίες ελέγχεται ακόμη κι ο τελευταίος δημοσιογράφος; Επίσης, η ποινική προδικασία καλύπτεται από την αρχή της μυστικότητας. Μπορεί να μην δόθηκαν στη δημοσιότητα οι φάκελοι που σχηματίστηκαν, αλλά και μόνο η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων (και ιδίως της ηλεκτρονικής διεύθυνσης της ιστοσελίδας), μάλλον θίγει σε κάποιο βαθμό την επιβαλλόμενη μυστικότητα. 

Χθες δόθηκε στη δημοσιότητα και Δελτίο Τύπου για την διαδικτυακή παρουσία της Ελληνικής Αστυνομίας. Σε αυτό δεν βλέπουμε καμία απολύτως αναφορά στις δεοντολογικές αρχές βάσει των οποίων θα δημοσιοποιούνται πληροφορίες για την ενημέρωση του κοινού. Πως είναι δυνατόν μια δημόσια υπηρεσία να δημοσιοποιεί κατά βούληση υλικό χωρίς προδιατυπωμένους κανόνες, οι οποίοι να χαρακτηρίζονται από προβλεψιμότητα και προσβασιμότητα (forseeability and accessibility), όπως επιβάλλει η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Επί της ουσίας του θέματος, διαβάζουμε για παραβιάσεις του νόμου περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Η εν λόγω ιστοσελίδα έγινε γνωστό ότι αφορά torrents, οπότε εγείρεται ένα ζήτημα το οποίο δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι εμπίπτει στις παραβιάσεις της πνευματικής ιδιοκτησίας. Υπάρχει βεβαίως ένα σύνολο αλλοδαπής νομολογίας πάνω σε αυτό το θέμα, το οποίο εισάγει τον κανόνα της "παρακίνησης" (δηλαδή μπορεί εσύ να μην έχεις προβεί σε ανάρτηση και διάδοση του περιεχομένου, αλλά από όλη την δομή ενέχεσαι ως παρακινητής), αλλά αυτό αφενός δεν έχει κριθεί από τα Ελληνικά Δικαστήρια ακόμα κι αφετέρου δεν φαίνεται υπάρχει κάποια ειδική απαγορευτική διάταξη στο νόμο για την πνευματική ιδιοκτησία ( άρθρο 66 N.2121/1993), η οποία να ποινικοποιεί ρητώς τέτοιες ενέργειες όπως η παρακίνηση, χωρίς άλλη μορφή συμμετοχής. 

Η παράνομη διακίνηση έργων πνευματικής ιδιοκτησίας αποτελεί ένα μεγάλο ζήτημα και σε καμία περίπτωση δεν είμαι υπέρ αυτών των πρακτικών, οι οποίες καταστρατηγούν τα δικαιώματα των δημιουργών και των παραγωγών. Όμως εφόσον μιλάμε για νομικές διώξεις, ισχύει ο κανόνας "καμία ποινή δεν επιβάλλεται άνευ σαφούς νόμου" και στην συγκεκριμένη περίπτωση ο σαφής νόμος που ποινικοποιεί την παρακίνηση δεν υπάρχει κατά τη γνώμη μου. 

Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της υπόθεσης. 

Πνευματική ιδιοκτησία vs Ιδιωτικότητας: "ξέπλυμα νόμων" κατά τον Σ.Λαμπρινίδη

Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει έντονη κινητικότητα στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο σχετικά με την θέσπιση νομοθεσίας που προσιδιάζει στο γαλλικό νόμο three strikes ("τρία χτυπήματα" = διακοπή σύνδεσης στο διαδίκτυο).  Πρόκειται για το σχέδιο της  Συμφωνίας ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement).

Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων έχει τεκμηριώσει τις επιφυλάξεις που διατυπώνονται σε σχέση με τις προτεινόμενες διατάξεις σε μια αναλυτική γνωμοδότησή του και σε σχετικό δελτίο τύπου. 

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι δύο θεσμικά όργανα της ΕΕ, το Συμβούλιο και η Επιτροπή, φαίνεται ότι δεν προσδίδουν την επιβαλλόμενη διαφάνεια στις σχετικές προετοιμασίες. Η μυστικότητα με την οποία περιβάλλεται η σχετική διαπραγμάτευση επισημαίνεται σε σημερινό δελτίο του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Σταύρου Λαμπρινίδη:

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΣΟΚ ΣΤΟ  ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Γραφείο Σταύρου Λαμπρινίδη

Αντιπροέδρου  του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Επικεφαλής  της Κ.Ο. του ΠΑ.ΣΟ.Κ  στο Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο 

ΤΟΜΕΑΣ  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ  ΤΥΠΟΥ

Στρασβούργο, 10 Μαρτίου 2010 
 

Σταύρος Λαμπρινίδης: "Το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένουν να μην δημοσιοποιούν σημαντικά έγγραφα των διαπραγματεύσεων για την επίμαχη εμπορική συμφωνία ACTA"  

Την άκρα μυστικότητα με την οποία Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένουν να περιβάλλουν τις διαπραγματεύσεις για την εμπορική συμφωνία ACTA για την καταπολέμηση της πειρατείας και των παραποιημένων προϊόντων, στηλίτευσε με γραπτή παρέμβαση στη Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο Αντιπρόεδρος του ΕΚ και Επικεφαλής της Κ.Ο. του ΠΑ.ΣΟ.Κ. κ. Σταύρος Λαμπρινίδης. Σύμφωνα με τον κ. Λαμπρινίδη,δημιουργούνται έτσι σοβαρές υπόνοιες πως η συμφωνία που είναι υπό διαπραγμάτευση περιέχει διατάξεις που θα πλήττουν ευθέως βασικά θεμελιώδη δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών, όπως της ελεύθερης έκφρασης, της ιδιωτικότητας και, ευρύτερα, της πρόσβασης στο διαδίκτυο.

 

Συγκεκριμένα, μέσω απόρρητων εγγράφων που έχουν  διαρρεύσει,  δημιουργείται η εντύπωση πως η συμφωνία θα περιέχει προβλέψεις αντίστοιχες του περίφημου γαλλικού νόμου HADOPI για την καθολική επιτήρηση του διαδικτύου από ιδιωτικές εταιρίες και για τη διακοπή της πρόσβασης πολιτών στο διαδίκτυο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη απορρίψει τρεις φορές παρόμοιες νομοθετικές προτάσεις, και μέσω της υιοθέτησης της Έκθεσης Λαμπρινίδη για την "Ασφάλεια και Πολιτικές Ελευθερίες στην Ηλεκτρονική Εποχή" τον Ιούνιο του 2009. Ανησυχίες για τις "κρυφές" προβλέψεις της υπό διαπραγμάτευση Συμφωνίας έχει εκφράσει και ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (EDPS) κ. Πήτερ Χιούστινξ, σε πρόσφατη γνωμοδότηση του.

 

Στην  παρέμβαση του, ο κ. Λαμπρινίδης χαρακτηρίζει την υπόθεση ως απόπειρα «ξεπλύματος νόμων», δηλαδή μίας εν κρυπτώ εισαγωγής νομοθετικών διατάξεων μέσω μίας διεθνούς συμφωνίας, που διαφορετικά δεν θα γίνονταν αποδεκτές ούτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε από τα περισσότερα Εθνικά Κοινοβούλια. Η παρέμβαση έγινε στο πλαίσιο σχετικής συζήτησης στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία κατέληξε στην υιοθέτηση κοινού ψηφίσματος από όλες τις πολιτικές ομάδες. Στο ψήφισμα, οι ευρωβουλευτές απειλούν να σύρουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, σε περίπτωση που δεν τους δοθεί πρόσβαση στα έγγραφα των διαπραγματεύσεων.  

Η χθεσινή συζήτηση στην Ολομέλεια ακολούθησε την πρόσφατη υποβολή "Γραπτής Δήλωσης" προς υιοθέτηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τον κ. Λαμπρινίδη και τρεις συναδέλφους του Ευρωβουλευτές, με την οποία απαιτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η άμεση δημοσιοποίηση όλων των εγγράφων που αφορούν στις διαπραγματεύσεις για την ACTA και στηλιτεύεται η πιθανολογούμενη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ευρωπαίων πολιτών στο διαδίκτυο. Την δήλωση συνυπογράφουν οι ευρωβουλευτές Francoise Castex (Σοσιαλιστές, Γαλλία), Alexander Alvaro (Φιλελεύθεροι, Γερμανία) και Zuzana Roithova (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Τσεχία). 

Ολόκληρη  η παρέμβαση του κ. Λαμπρινίδη στην Ολομέλεια του Ε.Κ. έχει ως εξής:  

"Κύριε Πρόεδρε,

 

Ελπίζω  πως η Γραπτή Δήλωση για την ACTA, την οποία υποβάλλαμε πριν από δύο εβδομάδες μαζί με τους συναδέλφους μου Castex, Alvaro και Roithova και η σημερινή συζήτηση στην Ολομέλεια θα λειτουργήσουν, έστω και αργοπορημένα, σαν "ξυπνητήρι" για το Συμβούλιο και την Επιτροπή. 

"Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια, την ώρα που τα θεμελιώδη δικαιώματα εκατομμυρίων πολιτών διακυβεύονται σε μυστικές διαπραγματεύσεις. Είμαστε αντίθετοι στο "ξέπλυμα νομοθεσίας" σε διεθνές επίπεδο, την υιοθέτηση δηλαδή νόμων που θα ήταν πολύ δύσκολο να ψηφιστούν όχι μόνο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και από πολλά εθνικά κοινοβούλια. 

"Εδώ, φυσικά, αναφέρομαι στον διαβόητο νόμο των "three strikes". Το Κοινοβούλιο πιστεύει ακράδαντα πως τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει να προστατεύονται. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται παραδίνοντας σε ιδιωτικές εταιρίες το ολοκληρωτικό δικαίωμα να παρακολουθούν αδιακρίτως τις δραστηριότητες κάθε πολίτη στο διαδίκτυο - ένα δικαίωμα που αρνούμαστε να δώσουμε ακόμα και στις αστυνομίες σε περιπτώσεις καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Ούτε βεβαίως επιβάλλοντας ποινές δυσανάλογης βαρύτητας, όπως το να αποκόβουμε ολόκληρα νοικοκυριά από την πρόσβαση των μελών τους το διαδίκτυο.  

"Η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι αυτή καθεαυτή ένα θεμελιώδες δικαίωμα. Πρέπει να αντιμετωπίζεται και να προστατεύεται ως τέτοιο". 

Εδώ και  μήνες η Ευρωπαϊκή Ένωση και  άλλες 38 χώρες, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Αυστραλία, διαπραγματεύονται τη σύναψη της συμφωνίας ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) για την κατοχύρωση των πνευματικών δικαιωμάτων και την καταπολέμηση της εμπορίας των παραποιημένων προϊόντων. Η όλη διαδικασία έχει κρατηθεί μυστική από τους ευρωβουλευτές, παρότι η Συνθήκη της Λισαβόνας υποχρεώνει το Συμβούλιο και την Επιτροπή να προμηθεύουν άμεσα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με διεθνείς διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετέχουν.  

Ε-Legal: To EΣΡ και η ομοφοβία στις αποφάσεις του

Η νέα εκπομπή του TVXS.GR 

Επεισόδιο 2ο, αφιερωμένο στην ομοφοβία του ΕΣΡ. 

E-Legal: μια νέα εβδομαδιαία εκπομπή στο TVXS.GR

Ένα εβδομαδιαίο πεντάλεπτο στο tvxs.gr για ένα νομικό θέμα που απασχολεί την επικαιρότητα.

Μπορείτε να προτείνετε κι εσείς τα επόμενα θέματα στα οποία θα αφιερώσουμε τις επόμενες εκπομπές.