Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Μάρτιος, 2011

Μετά το θάνατο, το σώμα μας ανήκει στο κράτος;

Με νομοσχέδιο που προωθεί το Υπουργείο Υγείας, το πρόβλημα της δωρεάς οργάνων επιχειρείται να αντιμετωπισθεί με μια επέμβαση στην αυτοδιάθεση του ατόμου. Ενώ μέχρι τώρα δωρητής οργάνων γινόταν το άτομο με σχετική δήλωσή του, αυτό αντιστρέφεται. Το νομοσχέδιο θα καθιστά κάθε άτομο ex lege δότη οργάνων μετά το θάνατό του, εκτός αν εν ζωή είχε ασκήσει σχετική προσφυγή αντίταξης, στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων.
Η αντιστροφή αυτή θέτει σημαντικά νομικά ζητήματα βιοηθικής, όπως και κάθε περιορισμός ή "αναδιατύπωση" της αυτοδιάθεσης του ατόμου. Η συγκατάθεση αποτελεί ένα κομβικό ζήτημα όσον αφορά την ελεύθερη χρήση στοιχείων της προσωπικότητας, σε όλο τον ορίζοντα των νομοθεσιών που αφορούν την επιτρεπόμενη διάθεση: από τα προσωπικά δεδομένα (που η επεξεργασία του προϋποθέτει κατ' αρχήν την ενημερωμένη συγκατάθεση) και την πνευματική ιδιοκτησία (που η συναίνεση του δημιουργού αποτελεί νόμιμη βάση για την χρήση του έργου), μέχρι το γενικό αστικό δίκαιο (έγκριση - συναίνεσ…

Mια απάντηση στον Ηλία Κανέλλη περί Συνηγόρου

Διαβάζω σε σημερινό δημοσίευμα στα ΝΕΑ ότι ο κ. Κανέλλης συμμερίζεται το πρόβλημα που έθιξα χτες, περί "ακέφαλου" Συνηγόρου του Πολίτη, έξι μήνες μετά την εγκατάλειψη του θεσμού από τον κ. Καμίνη (βλ. εδώ). Συγκεκριμένα, το άρθρο αναφέρει:
Εξι µήνες µετά την αποχώρηση του Γιώργου Καµίνη από την προεδρία του Συνηγόρου του Πολίτη για να διεκδικήσει και τελικά να κερδίσει τον ∆ήµο αθηναίων, η συνταγµατικά κατοχυρωµένη ανεξάρτητη αρχή που εκπροσώπησε µε αξιοθαύµαστη παρεµβατικότητα όσους αδικούνται από αποφάσεις του κράτους παραµένει ακέφαλη.

Δυστυχώς, αναπαράγονται κι εδώ ορισμένα στερεοτυπικά σφάλματα. Πέραν του ότι ο κ. Καμίνης δεν ήταν "πρόεδρος", αλλά ο φυσικός φορέας της ίδιας της ανεξάρτητης αρχής, η τελευταία ουδέποτε "εκπροσώπησε όσους αδικούνται", αφού η θεσμική αποστολή της δεν είναι αυτή της εκπροσώπησης, αλλά της ανεξάρτητης διαμεσολάβησης. Το ότι πρόκειται για "Συνήγορο" δεν σημαίνει ότι ο θεσμός λειτουργεί ως πληρεξούσιος των πολιτών…

Η ετήσια αποποίηση ευθυνών του Συνηγόρου του Πολίτη

Ο Συνήγορος του Πολίτη ενώ ξεκίνησε -και θεωρητικά παραμένει- ένα θεσμικό καταφύγιο που ένα κράτος δικαίου οφείλει να παρέχει σήμερα στους πολίτες, κάθε χρόνο βουλιάζει και περισσότερο στην αδυναμία ενάσκησης των αρμοδιοτήτων του και -τελικά- στην υποκρισία. Διότι δεν είναι ειλικρινής η Αρχή, όταν στην Ετήσια Έκθεση των πεπραγμένων του έτους 2010 που δημοσιεύθηκε σήμερα (βλ. εδώ), η οποία πρόκειται να συζητηθεί στην Βουλή, αφιερώνει 175 σελίδες σε διάφορα θέματα, ενώ αποσιωπά το υπ' αριθμόν ένα (1) "υπαρξιακό" ζήτημα που θα έπρεπε να απασχολήσει την Βουλή σε σχέση με τον Συνήγορο: ότι, δηλαδή, η Ελλάδα το 2010, αλλά και για διάστημα που έχει υπερβεί πια τους έξι μήνες, δεν διαθέτει Συνήγορο του Πολίτη (βλ. εδώ).
Στο συγκρατημένο χαμόγελο της κ. Σπανού (σελ. 9), αναπληρώτριας Συνηγόρου του Πολίτη (είναι η αρχαιότερη Βοηθός Συνήγορος), υπολανθάνει η ανομολόγητη αλήθεια ότι βρίσκεται σε μια θέση για καθαρά υπηρεσιακούς λόγους: διαδέχθηκε χωρίς τυμπανοκρουσίες τον Σεπτέμβρη…

Βιβλίο: Το Σύνταγμα και οι Εχθροί του

Ο κ. Νίκος Αλιβιζάτος είναι ο πιο μεταδοτικός καθηγητής που είχα στη Νομική Αθήνας (μαζί με τον κ. Κώστα Μπέη), από αυτούς που σε κάνουν να αγαπήσεις το συνταγματικό δίκαιο και να το επιλέξεις ως επιστημονικό αντικείμενο. Με τις πάντα καίριες δημόσιες παρεμβάσεις του, αλλά και την δικηγορική του σταδιοδρομία σε υποθέσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αποτελεί ένα πρότυπο για τη δική μας γενιά νομικών. Όταν ήμουν φοιτητής, μοιραζόταν στους πρωτοετείς το σύντομο έργο του για την "Συνταγματική Ιστορία". Ήταν η έκδοση των πανεπιστημιακών του σημειώσεων, από τη διδασκαλία αυτού του μαθήματος στη Σχολή. Στο δικό μου έτος (1997) δίδαξε συνταγματικό δίκαιο και, για όσους τολμηρούς τον είχαν επιλέξει, στο τελευταίο έτος, μας περνούσε από την "ιερά" εξέταση της Σύνθεσης Δημοσίου Δικαίου. Έτυχε να περάσω από την "ιερά" εξέταση αμέσως μετά την Αναθεώρηση του 2001, δηλαδή τον Ιούνιο του ί…

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και η αρχή της αναλογικότητας

Χθες το βράδυ βρέθηκα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο συνεδρίαζε για να γνωμοδοτήσει σχετικά με την κατάχωση ή μη του Βωμού του Δωδεκαθέου, ενόψει των έργων που αφορούν τον σιδηρόδρομο. Ήμουν με την πρόεδρο της Ελληνικής Δράσης για τα Ανθρώπινα Δικαιωμάτα, την Ηλέκτρα - Λήδα Κούτρα που είχε κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά προ ημερών για το θέμα και κάναμε σαφές ότι θα προχωρήσουμε την υπόθεση σε νομικό επίπεδο, μέχρι τέλους, δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ασχολείται πλέον και με περιβαλλοντικές υποθέσεις υπό το πρίσμα του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Σε νομικό επίπεδο, το θέμα αφορά το συνταγματικό δικαίωμα της πρόσβασης στα πολιτιστικά αγαθά (άρθρο 5 παρ. 1 Σ. σε συνδυασμό με το άρθρο 24 παρ. 1 Σ., άρθρο 8 ΕΣΔΑ), αφού το δικαίωμα απόλαυσης του Βωμού και των άλλων αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο εν λόγω σημείο αποτελούν σημαντικά στοιχεία του πολιτιστικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, ο Βωμός ως λατρευτική εγκατά…

Αναζητείται συνταξιούχος για Συμπαραστάτης του Δημότη

Χθες θα γινόταν η δεύτερη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, με πρώτο θέμα (ανάμεσα σε άλλα 98), την εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Τελικά δεν έγινε η συνεδρίαση λόγω των εξελίξεων με τους συμβασιούχους. O Δήμαρχος αρνήθηκε να προχωρήσει η διαδικασία του δημοτικού συμβουλίου με αυτές τις συνθήκες, εγείροντας το ζήτημα της στατικότητας του Μεγάρου με τόσο κόσμο μέσα, αλλά δήλωσε και ότι δεν είναι νομοθέτης για να λύσει το θέμα των συμβασιούχων. Δεν είναι νομοθέτης, είναι σεισμολόγος.
Από συζητήσεις που είχα με δημοτικούς συμβούλους προέκυψε ότι οι παρατάξεις δεν έχουν συνεννοηθεί για την εξεύρεση ενός προσώπου κοινής αποδοχής. Η αυξημένη πλειοψηφία 2/3 για την εκλογή του Συμπαραστάτη προϋποθέτει ευρύτερη συνεννόηση, καθώς ούτε η πλειοψηφία, αλλά ούτε και η αντιπολίτευση μπορεί να επιβάλλει τον εκλεκτό της.
Διαπίστωσα όμως ότι υπάρχει διάχυτη η αντίληψη ότι ο Συμπαραστάτης του Δημότη θα λειτουργεί "ανταγωνιστικά" προς τους δημοτικούς συμβούλους και …

To Eυρωπαϊκό Δικαστήριο δικαιώνει εν μέρει την Naomi Campbell

To Φεβρουάριο του 2001, η εφημερίδα Daily Mirror κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο το γνωστό μοντέλο και τίτλο "Naomi: είμαι εξαρτημένη από ναρκωτικά". Στο εσωτερικό της εφημερίδας υπήρχαν άρθρα που συνοδεύονταν από φωτογραφίες που ελήφθησαν κρυφά, ενώ το μοντέλο βρισκόταν στο δρόμο, κοντά στο κέντρο των Ανώνυμων Ναρκωμανών (βλ. εδώ δελτίο τύπου ΕΔΔΑ).
Ο δικηγόρος της Naomi Campbell έγραψε στην εφημερίδα ότι αυτό το δημοσίευμα παραβίαζε την ιδιωτικότητα του μοντέλου, ζητώντας από την εφημερίδα να δεσμευθεί ότι δεν θα δημοσιεύσει άλλο σχετικό υλικό. Όμως, η εφημερίδα αντί να συμμορφωθεί, απάντησε με τη δημοσίευση κι άλλων φωτογραφιών και με τη δημοσίευση ειρωνικών άρθρων εις βάρος της, βγαίνοντας με τίτλο "Αξιολύπητη" ("Pathetic"), με φράσεις όπως "μετά από χρόνια αυτοπροβολής και παράνομης χρήσης ναρκωτικών η Naomi Campbell κλαίγεται για ιδιωτικότητα" και "εαν η Νaomi Campbell θέλει να ζήσει σαν καλόγρια, αφήστε την να πάει σε μοναστήρι. Εάν θέλει…

To Eυρωπαϊκό Δικαστήριο ανατρέπει την απόφαση για τον Εσταυρωμένο στις σχολικές αίθουσες

Το Τμήμα Ευρείας Συνθέσεως του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξέδωσε σήμερα την απόφασή του (σε δεύτερο και τελικό βαθμό) για την υπόθεση του αναρτημένου θρησκευτικού συμβόλου του σταυρού στα σχολεία της Ιταλίας. Σύμφωνα με την απόφαση κρίθηκε ότι δεν παραβιάστηκε το Άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου αρ. 1 (δικαίωμα στην εκπαίδευση) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Επομένως, η παρουσία του σταυρού στα σχολεία κρίνεται ότι δεν παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. (Πλήρες κείμενο εδώ).
Σε πρώτο βαθμό, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είχε κρίνει το 2009 ότι η παρουσία του σταυρού στις αίθουσες παραβίαζε το παραπάνω δικαίωμα στην εκπαίδευση, σε συνδυασμό με το δικαίωμα στην θρησκευτική ελευθερία. Τον Ιανουάριο του 2010 η Ιταλική Κυβέρνηση υπέβαλε έφεση για επανεκδίκαση της υπόθεσης από το Τμήμα Ευρείας Συνθέσεως του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και η ακροαματική διαδικασία έγινε στις 30 Ιουνίου 2010 στο Στρασβούργο.
Στην υπόθεση παρενέβησαν:1) 33 Ευρωβουλευτές,2) 7 Μη Κυβε…

Αυτοπρόσωπη παρουσία υποψήφιων Συμπαραστατών στην Αθήνα

Πριν λίγο δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από τον Δήμο Αθηναίων. Με καλούσαν στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου που θα γίνει τη Δευτέρα, για την επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.
Πρόκειται για μια σημαντική μεταστροφή του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος κατά την προηγούμενη συνεδρίαση (28.2.2011) δεν είχε απευθύνει προσκλήσεις, με αποτέλεσμα να παρευρίσκονται μόνον οι έξι (6) από τους συνολικά δώδεκα (12) υποψήφιους. Σημειωτέον ότι η είσοδος στο μέγαρο της πλατείας Κοτζιά είναι αυστηρά ελεγχόμενη και εάν κάποιος δεν είναι εφοδιασμένος με πρόσκληση από δημοτικό σύμβουλο ή παράταξη δεν επιτρέπεται να εισέλθει στο χώρο.
Η ομάδα εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων είχε εντοπίσει αυτό το πρόβλημα αδιαφάνειας και είχε υποβάλει από τις 14.2.2011 στον Δήμαρχο ένα έγγραφο με το οποίο ζητούσε την αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων στο δημοτικό συμβούλιο, ώστε η διαδικασία να έχει την απαιτούμενη δημοσιότητα και να τηρηθούν στοιχειώδεις κανόνες διαφάνειας (βλ. εδώ). Αρχικά, η π…

Δεν χρειάζεται νόμος για τις διαδηλώσεις

Διαβάζουμε τις προτάσεις του Δημάρχου Αθηναίων για θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που να προσδιορίζει τις επιτρεπόμενες διαδηλώσεις (βλ. εδώ). Είναι μια συνεπής στάση, καθώς το είχε υποστηρίξει και προεκλογικά (βλ. εδώ). Υποστηρίζει τη θέσπιση ενός εκτελεστικού του Συντάγματος νόμου, που να δίνει λύσεις για να "μην κλείνουν οι δρόμοι", να υποστηρίζει την "ανάγκη εξορθολογισμού των πορειών και διαδηλώσεων".
Πρωτ' απ' όλα, νομικό πλαίσιο "για να μην κλείνουν οι δρόμοι" υπάρχει. Ο ποινικός κώδικας ήδη προβλέπει το αδίκημα της παρακώλυσης συγκοινωνιών (άρθρο 292). Το κατά πόσον εφαρμόζεται δεν είναι πια ζήτημα της νομοθεσίας.
Έπειτα, ειδικός νόμος για τις διαδηλώσεις επίσης υπάρχει. Είναι τα ν.δ. 794/1971 (βλ. εδώ) και το β.δ. 269/1972 (βλ. εδώ), της Χούντας. Τα οποία είναι αντισυνταγματικά και πρέπει να καταργηθούν. Ένας νόμος που θα τα καταργεί, πράγματι, είναι απαραίτητος. Αλλά όχι ένας "νόμος για τις διαδηλώσεις", αφού ο νόμος για τις διαδ…

Ρητορική εκτός πεδίου διαλεκτικής

Η νομική συζήτηση για την ποινικοποίηση του μισαλλόδοξου λόγου κινείται μεταξύ κρίσεων αντισυνταγματικότητας, ενόψει της ελευθερίας της έκφρασης, και επίκλησης του διεθνούς κι ευρωπαϊκού δικαίου που επιβάλλει την ποινικοποίηση. Παράλληλα, αναπτύσσεται μια πολιτική συζήτηση, η οποία προτάσσει την κατάργηση των απαγορεύσεων όσον αφορά τον λόγο, κάτι που αφορά διαφορετικό συνταγματικό πλαίσιο.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη συζήτηση που δεν έχει ανοίξει και αφορά τις αρχές της διαλεκτικής του δημόσιου λόγου. Μια συζήτηση που διερευνά σε πιο ουσιαστικό επίπεδο την ποιότητα του μισαλλόδοξου λόγου, την στόχευσή του και την σχέση του με την ελευθερία της έκφρασης. Μια συζήτηση που θα αναζητήσει με τα εργαλεία της μεθοδολογίας την κανονιστική αποτελεσματικότητα και το ερώτημα περί της απαγόρευσης, όχι πια με νομικούς όρους, αλλά με όρους κατηγορήματος.
Ρυθμιστική ύλη της ελευθερίας της έκφρασης είναι το πεδίο του λόγου που μπορεί και να μην αντιστοιχεί στις επίσημες κανοναρχημένες δομές, είτε α…

4 προτάσεις για την πολιτική δικαιοσύνη

Χθες δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τον εξορθολογισμό και τη βελτίωση της πολιτικής δικαιοσύνης (βλ. εδώ). Σκοπός, όπως πάντα, η επιτάχυνση των διαδικασιών και η ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών. Στην ορθή κατεύθυνση είναι η επαύξηση των αρμοδιοτήτων των μονομελών δικαστηρίων (ειρηνοδικείων, πρωτοδικείων, ακόμα και ίδρυση μονομελούς εφετείου!), γιατί έτσι το ανθρώπινο δυναμικό του δικαστικού σώματος θα μπορεί να αξιοποιείται σε περισσότερες συνθέσεις και να βγάζει περισσότερη δουλειά, σε σχέση με το σημερινό σύστημα των τριμελών δικαστηρίων που είναι μάλλον πολυτελές, ενώ συνήθως εργάζεται μόνο ο εισηγητής (δηλ. ο ένας από τους τρεις δικαστές). Σε λάθος κατεύθυνση είναι η επαναφορά παλαιών διατάξεων που ίσχυαν πριν το 2001, όπως το "τεκμήριο ερημοδικίας", κατά το οποίο αν δεν παραστεί ο εναγόμενος τεκμαίρεται ότι συνομολογεί το περιεχόμενο της αγωγής. Μεγάλη καινοτομία είναι η ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων, η οποία όμως εκτός από το νομοσχέδιο απαιτεί …

Η Γενική Γραμματεία Ισότητας καταγγέλλει διαφήμηση στο ΕΣΡ

Αντιγράφω σχετικό δελτίο τύπου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων:
"Η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης , καταγγέλλει τη νέα διαφήμιση της εταιρίας ΓΕΡΜΑΝΟΣ ,που προβάλλεται τις τελευταίες ημέρες από όλα τα τηλεοπτικά δίκτυα. Η εν λόγω διαφήμιση ουσιαστικά απογυμνώνει τη γυναίκα από την ανθρώπινη αξία της εξισώνοντάς την με αντικείμενο και εμπόρευμα, για την προώθηση του προϊόντος που διαφημίζεται. Οι προβαλλόμενες απόψεις παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2 του Συντάγματος «Ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας» και τις παρ. 1 και 2 του Άρθρου 25, είναι απαράδεκτες, συνιστούν και αναπαράγουν σεξιστικές στερεοτυπικές αντιλήψεις ως προς τους ρόλους, την αξία και τις ικανότητες γυναικών και ανδρών. Η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, με έγγραφη καταγγελία της, προσέφυγε σήμερα στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιο…

Για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δ.Αθηναίων

H πρώτη ψηφοφορία για τον Συμπαραστάτη του Δημότη στο Δ.Αθηναίων

Xθες στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων έγινε η πρώτη συζήτηση και η πρώτη απόπειρα για την ανάδειξη της ανεξάρτητης δημοτικής αρχής, του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Υπήρξαν δώδεκα (12) υποψηφιότητες, ανάμεσα στις οποίες και η δική μου, στην οποία υποστήριξα την δουλειά που έχουμε δημοσιεύσει από τον Νοέμβριο του 2010 ως ομάδα εργασίας για την οργάνωση και λειτουργία του νέου θεσμού. Την πρόταση μπορείτε να δείτε εδώ: http://symparastatis.wordpress.com/
Συνοπτικά, σε αυτήν την πρόταση υποστηρίζουμε ότι ο Συμπαραστάτης πρέπει να λειτουργήσει με όρους αμεροληψίας, διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης. Γι' αυτό υποστηρίζουμε ότι πρέπει να διευκολυνθούν όλες οι κοινωνικές ομάδες να υποβάλλουν καταγγελίες σε αυτόν, πράγμα που θα επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με την επιστράτευση της "Γραμμής του Δημότη" (που ήδη λειτουργεί από το 2003), αλλά και με τη λειτουργία μιας δυναμικής ιστοσελίδας για τη διαδικτυακή υποβολή και παρακολούθηση καταγγελιών (για την οποία ή…