Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 

Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:

"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, αλλά ολόκληρο το σώμα του, το οποίο συχνά εμφανίζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, από τα οποία μπορεί να ταυτοποιηθεί ένα πρόσωπο, αφ' ετέρου δε, εικόνα ενός προσώπου συνιστά, όχι μόνο η φωτογραφική απεικόνισή του, αλλά και η ηχητική ή οπτικοακουστική αποτύπωσή του, όταν από αυτή μπορεί να αναγνωριστεί ένα πρόσωπο. Στην κρινόμενη υπόθεση, από την προβολή των συγκεκριμένων φωτογραφιών της ενάγουσας, οι οποίες, όπως αναφέρθηκε στο σταθμό, αντιστοιχούσαν σε άτομο που χρησιμοποιούσε στο διαδίκτυο το ψευδώνυμο ***, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αναφέρθηκε και η ιδιότητά της ως ***, προέκυπτε με σαφήνεια η ταυτότητα του εικονιζόμενου προσώπου, εφ' όσον, όσοι είχαν δει τις φωτογραφίες της στο διαδίκτυο, αλλά και όσοι είχαν παρακολουθήσει μουσική εκδήλωση στην οποία αυτή συμμετείχε, θα την αναγνώριζαν.  Η αρχική λήψη των φωτογραφιών με την συναίνεση της ενάγουσας και η ανάρτηση τους από την ίδια στο διαδίκτυο δεν συνιστά συναίνεση για την χρήση αυτών από τον τηλεοπτικό σταθμό της εναγομένης, διότι αυτές είχαν αναρτηθεί όχι σε κοινή θέα αλλά σε προσωπικό της λογαριασμό, όπου είχαν πρόσβαση συγκεκριμένα άτομα, τα οποία είχε επιλέξει η ίδια και σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρθηκε στη νομική σκέψη ΙΙΙ, ο μόνος που μπορεί να ελέγχει πώς χρησιμοποιείται η φωτογραφία του είναι ο ίδιος ο εικονιζόμενος, ο οποίος έχει και το δικαίωμα να αρνηθεί οποιαδήποτε δημοσίευση της. Για τους ίδιους λόγους, δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί πταίσμα της ενάγουσας με την ως άνω ανάρτηση και η σχετική ένσταση που προέβαλε η εναγομένη πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Το γεγονός ότι οι δημοσιογράφοι της εναγομένης χρησιμοποίησαν φωτογραφικό υλικό, το οποίο είχε προηγουμένως δημοσιευθεί σε άλλο έντυπο, δεν αίρει την ευθύνη των υπαιτίων, κατά τα αναφερθέντα στην νομική σκέψη ΙΙΙ. Περαιτέρω, προσβολή της προσωπικότητας της ενάγουσας συντελέστηκε και με την επεξεργασία των προσωπικών της δεδομένων και τη μετάδοσή τους δημοσίως. Προσωπικά δεδομένα της ενάγουσας είναι εν προκειμένω οι φωτογραφίες της, το ψευδώνυμο, με το οποίο αυτή ήταν γνωστή στους ηλεκτρονικούς φίλους της, το επάγγελμά της και οι δραστηριότητες κατά τον ελεύθερο χρόνο της, από τα οποία μπορούσε αυτή να ταυτοποιηθεί. Επεξεργασία δε, αυτών πραγματοποιήθηκε με τη συλλογή τους είτε από το διαδίκτυο είτε από τον έντυπο τύπο, τη χρήση και διάδοση αυτών, μέσω των εκφωνηθέντων δελτίων, καθώς και με διατήρηση και αποθήκευση αυτών στα αρχεία του τηλεοπτικού καναλιού Πρέπει να σημειωθεί ότι συνιστά αρχείο, με την έννοια του νόμου ο διαδικτυακός τόπος facebook, το αρχείο της εφημερίδας ***, αλλά και το αρχείο του τηλεοπτικού σταθμού της εναγομένης, διότι αυτά αποτελούν διαρθρωμένα σύνολα προσωπικών δεδομένων, αφού τα δεδομένα που περιλαμβάνονται σε αυτά είναι προσβάσιμα με γνώμονα κριτήρια όπως τίτλος εφημερίδας, αριθμός και ημερομηνία φύλλου ή ημερομηνία μετάδοσης των ειδήσεων όπως εκτέθηκε στην νομική σκέψη IV."

Στην υπόθεση ήμουν νομικός παραστάτης της ενάγουσας και στους 2 βαθμούς εκδίκασης.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…