Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

"Keeping their marbles": κατά της επιστροφής των γλυπτών

Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε αυτό το βιβλίο που υπερασπίζεται με επιχειρήματα ότι τα μεγάλα μητροπολιτικά μουσεία πρέπει να εξακολουθήσουν να διακρατούν τις αρχαιότητες που φιλοξενούν, γιατί δεν είναι η δουλειά τους να αποδίδουν ιστορική δικαιοσύνη, ούτε θα πρέπει να εμπλέκονται στην τάση της εποχής για την συμβολική αποκατάσταση των ιστορικών αδικιών. 

Το επιχείρημα έχει βάση και πρέπει να εξεταστεί σε βάθος: αποστολή των μουσείων είναι η διαφύλαξη των εκθεμάτων με τους καλύτερους δυνατούς όρους και η παρουσίαση τους στο κοινό, σύμφωνα με τα διδάγματα της μουσειολογίας και όλων των σχετικών επιστημών και των βέλτιστων πρακτικών. Τα μουσεία δεν έχουν ως αποστολή τους την απονομή της δικαιοσύνης ή την αποκατάσταση των ιστορικών αδικιών. Πρέπει να μένουν όσο γίνεται περισσότερο έξω από την πολιτική και πέρα από τις εξωεπιστημονικές δραστηριότητες που μπορεί να τα εκτρέψουν από την αποστολή τους και να τα μεταβάλουν σε μηχανισμούς προπαγάνδας ή σε ναούς υποστηρικτών της μίας ή της άλλης ιστορικής εκδοχής.

Ωστόσο, ένα μουσείο δεν είναι οντότητα "legibus solutus", δηλαδή εκτός δικαίου (καθώς δεσμεύεται από τον νόμο και από τις αποφάσεις των δικαστηρίων), ούτε βέβαια λειτουργεί ως διεθνής οργανισμός, σαν να μην βρίσκεται εντός των συνόρων του κράτους του, όπως σχεδόν αντιλαμβάνεται τον εαυτό του το Βρετανικό Μουσείο που ισχυρίζεται ότι διασφαλίζει την πρόσβαση ενός οικουμενικού κοινού στα εκθέματα, με τα οποία το φιλοδωρεί. Το επιχείρημα λοιπόν ότι τα μουσεία δεν είναι ιστορικά δικαστήρια είναι σωστό, αλλά δεν αρκεί για να αποσείσει τις ευθύνες των ιδίων και των κρατών στις περιπτώσεις που αποδεδειγμένα και τεκμηριωμένα έχουν καταστεί αποδέκτες προϊόντων εγκλήματος. Ούτε το επιχείρημα της διατήρησης και της διαφύλαξης ενός πολιτισμικού αγαθού παρέχει φυσικά ιδιοκτησιακό τίτλο σε έναν κρατικό θεσμό πολιτισμού που, εκ της θέσης και της φύσης του, οφείλει να σέβεται την νομιμότητα ως μέρος του συνόλου των κανόνων που διέπουν τον σύγχρονο πολιτισμό που επαίρεται ότι εγκιβωτίζει.

Τα δογματικά επιχειρήματα που αντικρούουν τις ηθικές ενστάσεις που τίθενται για την διακράτηση αρχαιοτήτων από μουσεία, θεωρώ ότι εξουδετερώνονται πλήρως με βάση το ισχύον δίκαιο, σε επίπεδο αρχών. Από εκεί και πέρα όμως, κάθε περίπτωση είναι προφανώς ξεχωριστή και διακριτή και η ίδια η επιστήμη του δικαίου αποτελεί την πιο ισχυρή κατάφαση ότι κάθε υπόθεση εκθέματος και μουσείου πρέπει να κρίνεται χωριστά και με βάση τα ιδιαίτερα στοιχεία που συγκροτούν τις περιστάσεις αφαίρεσης, διακράτησης και αιτήματος απόδοσης στη χώρα προέλευσης.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…