Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η διεύρυνση της σύνθεσης του ΕΣΡ απειλεί την ανεξαρτησία του

Διαβάζω αυτή την τροπολογία με την οποία τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης αυξάνονται κατά 2, δηλαδή από 7 που είναι σήμερα, σε 9. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, αυτή η αύξηση θα στοιχίσει 43.000 ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό. Δεν είναι όμως το μόνο τίμημα που θα καταβληθεί.

Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης είναι μια συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη αρχή, η οποία έχει ως αποστολή την επιβολή της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας στα ηλεκτρονικά μ.μ.ε. (άρθρο 15 του Συντάγματος).  Τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών επιλέγονται με ομοφωνία ή με πλειοψηφία 4/5 από την Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής.

Ο σκοπός του συνταγματικού νομοθέτη είναι να στελεχθούν οι ανεξάρτητες αρχές από πρόσωπα που χαίρουν ήδη προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας, όπως οι δικαστικοί λειτουργοί. Η ομοφωνία και η αυξημένη πλειοψηφία είναι κανόνες που εγγυώνται ότι τα κόμματα δεν θα διορίσουν κομματικά συνδεδεμένα πρόσωπα ή άτομα της πολιτικής εμπιστοσύνης τους, αλλά ότι θα επιλέξουν πρόσωπα που έχουν την ικανότητα να είναι αμερόληπτα και αδέσμευτα από παραταξιακά συμφέροντα.

Η ανεξαρτησία λοιπόν δεν μπορεί να είναι το άθροισμα των πολλαπλών εξαρτήσεων. Ο κανόνας αυτός "σπάει" όταν κάθε κόμμα απλά έχει την δυνατότητα να ορίσει τον "δικό του" στο Ε.Σ.Ρ. και τα άλλα κόμματα απλά συγκατατίθενται στην κάθε πρόταση έχοντας ως αντάλλαγμα μία δική τους "έδρα" στην ανεξάρτητη αρχή. Το Ε.Σ.Ρ. όμως δεν είναι μια κοινοβουλευτική επιτροπή για να έχει κάθε κόμμα την δική του έδρα. Δεν είναι καν ένα διαπαραταξιακό συμβούλιο ώστε να "εκπροσωπούνται" τα κόμματα της Βουλής, όπως είναι η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που από το καταστατικό της κάθε κόμμα ορίζει έναν εκπρόσωπο.

Οι ανεξάρτητες αρχές δεν είναι εκεί για να "εκπροσωπούν", αντιθέτως είναι για να διασφαλίζουν ότι οι νόμοι θα εφαρμοστούν όσο κι αν δεν συμφέρον την εκάστοτε εξουσία, δημόσια ή ιδιωτική. Τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών δεν είναι εντολοδόχοι των κομμάτων, αλλά, ακριβώς το αντίθετο: είναι εκεί ακόμη και για να αντιταχθούν στις ευκαιριακές πλειοψηφίες που για τους δικούς τους πελατειακούς λόγους μπορεί να κάνουν "χατήρια" σε ημέτερους που χειρίζονται τις ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες και χειραγωγούν την πληροφόρηση και τον δημόσιο λόγο.

Έτσι, η διεύρυνση της σύνθεσης του Ε.Σ.Ρ. από 7 μέλη σε 9 μέλη, δεν θα μας κοστίσει μόνον τα 43.000 ευρώ που είναι οι δύο ετήσιες απολαβές των πρόσθετων 2 μελών. Θα μας κοστίσει και την θεσμική επισφράγιση ότι το Σύνταγμα δεν τηρείται και ότι στην πραγματικότητα δεν θα έχουμε μία ανεξάρτητη αρχή, αλλά άλλη μία διακομματική επιτροπή, στην οποία κάθε κοινοβουλευτικό κόμμα προτείνει κάποιον, στην εκλογή του οποίου συμφωνούν όλα τα υπόλοιπα με αντάλλαγμα ότι και αυτά θα διορίσουν τον δικό τους.

Γι' αυτό οι ανεξάρτητες αρχές δεν πρέπει να είναι πολυμελή όργανα. Στην διοικητική διάρθρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν δύο ανεξάρτητες αρχές: και οι δύο μονοπρόσωπες. Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής, ο οποίος εκλέγεται από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ύστερα από δημόσια προκήρυξη και συνέντευξη στην αρμόδια επιτροπή ευρωβουλευτών. Και ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων που επιλέγεται με παρόμοια διαδικασία, με τον Αναπληρωτή του. Δεν βάζει λοιπόν καθένας τον δικό του, αλλά καλούνται να επιλέξουν έναν εκ των υποψηφίων.

Συγκριτικά, άλλες ανεξάρτητες αρχές στην Ελλάδα είναι μονομελείς (Συνήγορος του Πολίτη, Συνήγορος του Καταναλωτή, Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης) και άλλες 6μελείς (Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα).

Στην Ελλάδα, αντί να έρθουμε πιο κοντά στον συνταγματικό κανόνα της ανεξαρτησίας, χαλαρώνουμε τους κανόνες με θεσμικά επιζήμιο τρόπο. Αυτό καταγράφεται και σε ομιλίες βουλευτών οι οποίοι απερίφραστα αναφέρουν ότι με την τροπολογία αυτή θα μπορεί και το δικό τους κόμμα να διορίσει το μέλος του στο Ε.Σ.Ρ.

Κατά τη γνώμη μου, η εν λόγω τροπολογία αντίκειται στο άρθρο 15 παρ. 2 σε συνδυασμό με το άρθρο 101Α του Συντάγματος και το Συμβούλιο της Επικρατείας θα πρέπει να προβεί σε παρεμπίπτοντα έλεγχο για την νομιμότητα της σύνθεσης του Ε.Σ.Ρ. όταν θα προσβληθεί με αίτηση ακύρωσης η πρώτη απόφαση του οργάνου αυτού. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…