Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αρχή Προστασίας Δεδομένων: Οδηγία για την προστασία δεδομένων στο πολιτικό marketing

Μετά από 5 ολόκληρα χρόνια απραξίας ως προς την έκδοση soft law Οδηγιών, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αποφάσισε, κατόπιν εορτής (δηλαδή ένα μήνα μετά τις δημοτικές εκλογές) να εκδώσει μια Οδηγία για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στο πλαίσιο της άμεσης πολιτικής επικοινωνίας. Το πρόβλημα που κορυφώνεται κατά τη διάρκεια κάθε προεκλογικής περιόδου σχετίζεται με την αθέμιτη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων από διαφημιστικές εταιρίες και υποψήφιους, οι οποίοι παρενοχλούν τους πολίτες με αποστολή SMS ή e-mail, χωρίς να τους έχουν εκ των προτέρων ενημερώσει για την πηγή άντλησης των στοιχείων τους και συνήθως χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση - όταν αυτή επιβάλλεται από τις περιστάσεις άντλησης των στοιχείων.

Την Οδηγία μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Στο πρώτο άρθρο υπάρχει μια σοβαρότατη αστοχία: οι διατάξεις της οδηγίας αφορούν την πολιτική επικοινωνία η οποία "πραγματοποιείται σε κάθε χρονική περίοδο, πέραν της προεκλογικής περιόδου". Με αυτή την ατυχή διατύπωση η Αρχή φαίνεται ότι εκτοπίζει ερμηνευτικά την εφαρμογή των διατάξεων από την πιο κρίσιμη περίοδο, στην οποία εκδηλώνονται οι εν λόγω παραβιάσεις: την προεκλογική περίοδο! Ωστόσο, από την οικονομία των διατάξεων φαίνεται ότι η εν λογω αστοχία είναι μόνο φραστική κι ότι οι συντάκτες της Οδηγίας ήθελαν να πουν ότι οι διατάξεις εφαρμόζονται τόσο στην προεκλογική περίοδο, όσο και σε οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή. Αυτό όμως θα πρέπει να διευκρινιστεί από την ίδια την Αρχή, για να μην υπάρξουν παρανοήσεις και τελικά επιτευχθεί το εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο.

Στο ίδιο άρθρο όμως, διατυπώνεται μια ξεκάθαρη εξαίρεση: δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας η επικοινωνία που επιδιώκεται από φορείς όπως οι επαγγελματικοί σύλλογοι και οι συνδικαλιστικές ενώσεις. Ενώ και σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να γίνονται σεβαστά τα προσωπικά δεδομένα, η Αρχή για ακατανόητους λόγους εξαιρεί αυτά τα πολιτικά υποκείμενα από το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας!

Γενικά, η Οδηγία αφορά μόνο υποψήφιους βουλευτές, ευρωβουλευτές, αιρετούς της τοπικής αυτοδιοίκησης και τα αντίστοιχα πολιτικά κόμματα και παρατάξεις. Έτσι όμως μένουν εκτός πεδίου εφαρμογής πολλές άλλες ακόμη περιπτώσεις άμεσης πολιτικής επικοινωνίας. Ένα παράδειγμα είναι οι υποψήφιοι σύμβουλοι και πρόεδροι των Δικηγορικών Συλλόγων, περιπτώσεις στις οποίες κατά κόρον χρησιμοποιούνται SMS. Eίναι ακατανόητο για ποιο λόγο η Αρχή άφησε εκτός του πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας αυτές τις περιπτώσεις, ενώ εμπίπτουν στις ίδιες ακριβώς νομικές διατάξεις.


Στο άρθρο 2, η Αρχή δέχεται ότι για σκοπούς πολιτικής επικοινωνίας μπορούν να τύχουν επεξεργασίας όχι μόνο απλά προσωπικά δεδομένα, αλλά και ευαίσθητα, "όπως πολιτικά φρονήματα, δεδομένα σχετικά με την υγεία, λ.χ. δεδομένα ατόμων με ειδικές ανάγκες". Πέρα από την χρήση εσφαλμένης ορολογίας (ο σωστός όρος είναι "άτομα με αναπηρία"), η Αρχή εδώ ανοίγει ένα τεράστιο παραθυράκι με μεγάλους κινδύνους για το φακέλωμα των πολιτικών πεποιθήσεων κι άλλων σοβαρών πληροφοριών της ιδιωτικής ζωής του ατόμου. Βέβαια αναφέρει σε άλλη διάταξη ότι για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων απαιτείται η άδεια της Αρχής, η οποία όμως, ειδικά για τα ευαίσθητα δεδομένα μόνο με βάση τη συγκατάθεση θα μπορούσε να νομιμοποιηθεί (άρθρο 7 παρ. 2 (α) Ν.2472/1997), πράγμα που η Αρχή αποφεύγει να επισημάνει στην Οδηγία της.

Σημειωτέον ότι η έκδοση της Οδηγίας δεν απαλλάσσει την Αρχή από την αρμοδιότητά της για επιβολή των προβλεπόμενων από το άρθρο 21 του Ν.2472/1997 κυρώσεων στους παραβάτες που απέστειλαν άμεσα προεκλογικό υλικό χωρίς να τηρήσουν τους όρους που ήδη προβλέπονται από το νόμο.

Σχόλια

Ο χρήστης ο δείμος του πολίτη είπε…
Προφανώς τις συνδικαλιστικές ενώσεις -επειδή δεν ενοχλούν τόσο κόσμο- δεν τις συμπεριέλαβαν για αυτό το λόγο. Από την άλλη, όμως δεν είδα τίποτα σχετικά για τις επαγγελματικές ομάδες που διαφημίζουν τηλεφωνικά -επιθετική διαφήμιση- την πραμάτεια τους (τηλεφνωικές συνδέσεις, τραπεζικά δάνεια κτλ).
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Aυτά αφορούν την γενική Οδηγία της Αρχής για το directi marketing 26/2004:

http://www.dpa.gr/pls/portal/url/ITEM/4E6FAE361086E28FE040A8C07D242DA2

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…