Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

H ομόφυλη συμβίωση είναι οικογενειακή ζωή

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στην γνωστή απόφαση Schalk και Kopf κατά Αυστρίας, ενώ απέρριψε την ύπαξη ενός δικαιώματος γάμου για ομόφυλα ζευγάρια, αναγνώρισε ταυτόχρονα ότι μια τέτοια σχέση εμπίπτει όχι μόνο στο πλαίσιο της προστασίας της "ιδιωτικής ζωής", αλλά και της "οικογενειακής ζωής". Χειριζόμενος δικαστικά μια σχετική υπόθεση, βρέθηκα πάλι μπροστά στο σχετικό νομικό ζήτημα.

Το συγκεκριμένο απόσπασμα της απόφασης, σε μετάφραση στα Ελληνικά: 


90. Είναι αδιαμφισβήτητο στην παρούσα υπόθεση ότι η σχέση ενός ομόφυλου ζεύγους, όπως των προσφευγόντων, εμπίπτει στην έννοια της  “ιδιωτικής ζωής” κατά την έννοια του άρθρου 8. Ωστόσο, υπό το φως των σχολίων των διαδίκων, το Δικαστήριο θεωρεί αναγκαίο να εξετάσει το θέμα του εάν η σχέση τους συνιστά επίσης “οικογενειακή ζωή”.

91. Το Δικαστήριο εμμένει στην πάγια νομολογία του όσον αφορά τα ομόφυλα ζευγάρια, δηλαδή ότι ή έννοια της οικογένειας σύμφωνα με αυτή τη διάταξη δεν περιορίζεται στις έγγαμες σχέσεις και μπορεί να περιλαμβάνει  de facto “οικογενειακούς δεσμούς”, όταν τα μέρη ζουν μαζί και χωρίς γάμο. Ένα παιδί που γεννιέται σε μια τέτοια σχέση είναι αυτοδικαίως μέλος αυτής της “οικογενειακής” κοινότητας από την ίδια στιγμή της γέννησής του (βλ.  Elsholz κατά Γερμανίας [Τμήμα Ευρείας Συνθέσεως], προσφυγή αρ. 25735/94, § 43, ΕΔΔΑ 2000-VIII. Keegan κατά Ιρλανδίας, 26 Μάη 1994, § 44, Συλλογή A αρ. 290, κι επίσης  Johnston and Others κατά Ιρλανδίας, 18 Δεκεμβρίου 1986, § 56, Συλλογή A αρ. 112).

92. Αντίθετα, η νομολογία του Δικαστηρίου είχε αποδεχθεί ότι η συναισθηματική και σεξουαλική σχέση ενός ομόφυλου ζεύγους αποτελεί “ιδιωτική ζωή”, αλλά δεν είχε κρίνει ότι συνιστά “οικογενειακή ζωή”, ακόμη κι όταν υπάρχει μια μακροχρόνια σχέση συγκατοικούντων συντρόφων. Κρίνοντας έτσι, το Δικαστήριο παρατηρούσε οτι η αυξανόμενη τάση σε έναν αριθμό Ευρωπαϊκών Κρατών έναντι της νομικής και δικαστικής αναγνώρισης των σταθερών de facto συντροφικών σχέσεων μεταξύ ομοφυλόφιλων, δεδομένης της ύπαρξης λίγων κοινών τοπων μεταξύ των Συμβαλλομένων Κρατών, αποτελούσε μια περιοχή στο οποίο τα κράτη είχαν ευρύ πεδίο διακριτικής ευχέρειας (βλ.  Mata Estevez v. Spain (διάταξη), αρ. προσφυγής 56501/00, ΕΔΔΑ 2001-VI, με περαιτέρω παρατηρήσεις). Στην υπόθεση  Karner (βλ. ανωτ., § 33), που αφορούσε την διαδοχή του επιζώντος συντρόφου ομόφυλου ζεύγους στα δικαιώματα μίσθωσης κατοικίας, τα οποία εμπίπτουν στην έννοια της “κατοικίας”, το Δικαστήριο ρητά άφησε ανοικτό το ζήτημα εάν η υπόθεση αφορούσε και την “ιδιωτική και οικογενειακή ζωή” του προσφεύγοντα.

93. Το Δικαστήριο σημειώνει ότι από το 2001, όταν εκδόθηκε η διάταξη στην υπόθεση  Mata Estevez, ακολούθησε μια ταχεία εξέλιξη της κοινωνικής αντίληψης απέναντι στα ομόφυλα ζευγάρια σε πολλά κράτη μέλη. Από τότε ένας αξιόλογος αριθμός κρατών μελών αναγνώρισε νομική προστασία στα ομόφυλα ζευγάρια (βλ. ανωτ. παρ.  27-30). Συγκεκριμένες διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης απηχούν επίσης μια αυξανόμενη τάση να συμπεριληφθούν τα ομόφυλα ζευγάρια στην έννοια της “οικογένειας” (βλ. ανωτ. παρ. 26).

94. Υπό το φως αυτής της εξέλιξης, το Δικαστήριο θεωρεί τεχνητή την εμμονή στην άποψη ότι, σε αντίθεση με ένα ετερόφυλο ζευγάρι, ένα ομόφυλο ζευγάρι δεν μπορεί να απολαύσει το δικαίωμα της “οικογενειακής ζωής” κατά την έννοια του Άρθρου 8. Συνακόλουθα, η σχέση των προσφευγόντων, ενός ομόφυλου ζεύγους που συμβιώνει σε μια σταθερή de facto σχέση, εμπίπτει στην έννοια της “οικογενειακής ζωής”, ακριβώς όπως η σχέση ενός ετερόφυλου ζεύγους στις ίδιες συνθήκες.

95.  Συνεπώς, το Δικαστήριο θεωρεί ότι τα πραγματικά περιστατικά στην υπό κρίση υπόθεση εμπίπτουν στην έννοια της “ιδιωτικής ζωής” όπως και της “οικογενειακής ζωής” κατά την έννοια του άρθρου 8. Συνεπώς, εφαρμόζεται το άρθρο 14 σε συνδυασμό με το άρθρο 8.

Σχόλια

Ο χρήστης Napo είπε…
ποια ειναι η θεση του ελληνικου θεσμικου πλαισιου για την συγκεκριμενη αποφαση?
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Η απόφαση είναι αναπόσπαστο τμήμα του εθνικού θεσμικού πλαισίου.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…