Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Νομικές εκτιμήσεις για τα προαπαιτούμενα

Εντατική νομοπαρασκευαστική δραστηριότητα επιβάλλει για τις επόμενες μέρες η Δήλωση της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης (αγγλικά και ελληνικά). Το κείμενο περιλαμβάνει μια σειρά από μέτρα που πρέπει να λάβει η Ελληνική Δημοκρατία, ως προϋπόθεση αποκατάστασης εμπιστοσύνης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απόφαση για ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και την δανειοδότηση της Ελλάδας, κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Οικονομικών. Δεν θα ασχοληθώ με τις γενικόλογες αναφορές που αφορούν ζητήματα όπως ο ΦΠΑ, το συνταξιοδοτικό και το εργατικό δίκαιο, καθώς αναφέρονται μόνο ως τίτλοι, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω επιμέρους διαπραγματεύσεων.

Ως τις 15 Ιουλίου 2015 θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να έχουν ληφθεί μέτρα για την διασφάλιση της πλήρους ανεξαρτησίας της ΕΛ.ΣΤΑΤ. Αυτό σημαίνει νομοθετική επέμβαση στον τρόπο στελέχωσης της ανεξάρτητης αρχής, αλλά και στις εγγυήσεις προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των στελεχών της. Ο σκοπός είναι η μεγαλύτερη δυνατή εγγύηση ότι τα στατιστικά αποτελούν πνευματικό έργο ανθρώπων που δεν έχουν απολύτως καμία σχέση με την εκτελεστική εξουσία (δηλ. την Κυβέρνηση). Επί του παρόντος, η επιλογή του προέδρου της ΕΛΣΤΑΤ γίνεται από την Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, με πλειοψηφία 4/5, γεγονός που ισχύει ακόμη και για τις συνταγματικά προβλεπόμενες ανεξάρτητες αρχές. Ο Πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ είναι το μοναδικό στέλεχος της ανεξάρτητης αρχής που επιλέγεται με αυτή την διαδικασία. 

Ως τις 22 Ιουλίου 2015 θα πρέπει, μεταξύ άλλων να ψηφιστεί ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας. Παρόλο που η διατύπωση στη Δήλωση δίνει την εντύπωση ότι δεν υπάρχει ήδη τέτοιος κώδικας, στην πραγματικότητα η πολιτική δικονομία, δηλαδή οι κανόνες με τους οποίους διεξάγονται οι δίκες που αφορούν ιδιωτικές διαφορές, ισχύει από τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους και ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας θεσπίστηκε από την δεκαετία του 1960, έχει υποστεί επίσης αλλεπάλληλες τροποποιήσεις μέχρι και πρόσφατα. Η σχεδιαζόμενη τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας από την προηγούμενη κυβέρνηση (ως προς την ουσιαστική κατάργηση της ζωντανής εξέτασης μαρτύρων στην αστική δίκη και ως προς τις διατάξεις που σχετίζονται με την αναγκαστική εκτέλεση και τις κατασχέσεις) προκάλεσε δικηγορικό δημοψήφισμα και εκτεταμένες κινητοποιήσεις του δικηγορικού σώματος στα τέλη του 2014. Τελικώς η διαδικασία διεκόπη, καθώς η αδυναμία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας οδήγησε στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015. Ο νυν Υπουργός Δικαιοσύνης είχε συστήσει ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την αναθεώρηση του ΚΠολΔ, με χρόνο παράδοσης του σχεδίου στις 30 Ιουνίου 2015.

Μέχρι την ίδια ημερομηνία θα πρέπει να έχει ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο η Οδηγία 2014/59/ΕΕ για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων. Πρόκειται για τους κανόνες για τις τράπεζες που παρουσιάζουν προβλήματα. Σύμφωνα με το άρθρο 130, η Οδηγία έπρεπε να είχε ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο ως την 31.12.2014 και η ισχύς της να ξεκινήσει από την 1.1.2015, ενώ για ορισμένα κεφάλαια της Οδηγίας, η εφαρμογή τους μπορεί να παραταθεί ως την 1.1.2016.Σημειωτέον ότι η Οδηγία θεσπίστηκε κατά την διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας της Ε.Ε., στις 15.5.2014.

Ως τις 20 Ιουλίου 2015 θα πρέπει να έχει υποβληθεί ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της Δημόσιας Διοίκησης, με έμφαση την ανάπτυξη ικανοτήτων (capacity building) αλλά και την απο-πολιτικοποίηση. Πιθανώς αυτό θα σημαίνει σαφείς περιγραφές αρμοδιοτήτων για τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και κατάργηση θέσεων στις οποίες διορίζονται στελέχη απευθείας από τους υπουργούς κατά παράκαμψη κάθε άλλης διαδικασίας (γενικοί γραμματείς, μετακλητοί κ.τ.λ.).

Είναι βέβαιο ότι σε αυτές τις ασφυκτικές προθεσμίες δεν επιτρέπουν την τήρηση ορισμένων ρυθμίσεων του Ν.4048/2012 (Ρυθμιστική Διακυβέρνηση: Αρχές, Διαδικασίες και Μέσα Καλής Νομοθέτησης), όπως η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. 




Σχόλια

Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Ρίξτε μια ματιά στο ΦΕΚ 80α: όταν ανάμεσα στο «Νόμος 4334» και στο «Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας» παρεμβάλλεται κείμενο, άραγε αυτό αποτελεί μέρος του νόμου ή απλό διαφημιστικό μήνυμα;

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…