Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

3η Σεπτεμβρίου, η βίαιη διακοπή του πολιτεύματος


Υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο κριτήριο που διαχωρίζει τις νόμιμες πολιτειακές μεταβολές από τα πραξικοπήματα και τις δικτατορίες, παρόλο που και στα δύο υπάρχει βίαιη διακοπή: ο λαός. Μια έννοια που δεν είναι ιδιαίτερα αγαπητή στην εποχή μας, αλλά στις πολιτειακές μεταβολές δεν υπάρχουν ούτε "πολίτες" ούτε "εκλογικό σώμα". Η επανάσταση - αντίθετα από το πραξικόπημα- παράγει δίκαιο και η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου παρήγαγε πρωτογενές συνταγματικό δίκαιο. Μπορεί η βίαιη διακοπή της απόλυτης μοναρχίας να επήλθε με την ισχυρή στρατιωτική παρουσία που οργάνωσε ο στρατηγός της Αθήνας, αλλά το Σύνταγμα ήταν αίτημα που ειχε ωριμάσει στην λαϊκή βάση. Λέγεται ότι κάποτε ένας χωρικός την ώρα που περιόδευε ο Όθωνας του είπε ότι πρέπει να δώσει σύνταγμα. Ο βασιλιάς τον ρώτησε αν γνωρίζει τί είναι το σύνταγμα. Ο άλλος του είπε ότι είναι μια γραφή που λέει ποια είναι τα δίκαιά σου και ποια τα δίκαιά μου. Η αυλή του Όθωνα ως τότε είχε κι ένα άλλο επιχείρημα: "έχετε συνταγμα, αλλά είναι άγραφο". Οι βαυαροί δεν μπορούσαν βέβαια να πείσουν τον λαό ότι η αιώνια βρετανική παράδοση του άγραφου καταστατικού θα μπορούσε να παράγει εμπιστοσύνη και στην σχέση ενός νέου βασιλια με την πολιτική τάξη και, κυρίως, με την νέα αστική τάξη που διαμορφωνόταν στο νεοσύστατο κράτος.
Η βίαιη διακοπή είναι ένας νομικός όρος - δεν έχει το νόημα που θα του προσέδιδε η χρήση του όρου στην καθομιλουμένη - και σημειώθηκε πολλές φορές στην συνταγματική ιστορία της χώρας, με ποιο πρόσφατη την συντακτική Βουλή του 1975. Μπορεί η πολιτειακή μετάβαση να ήταν αναίμακτη, αυτή καθαυτή, αλλά δεν υπήρξε ούτε "αναθεώρηση" του συντάγματος, ούτε βέβαια υποβολή παραίτησης του προηγούμενου καθεστώτος, νομικά. Η ορκωμοσία Καραμανλή το 1974 ήταν μια βίαιη διακοπή που συνοδεύτηκε από την συνταγματική επικύρωσή της κι όχι από κάποια αναθεωρητική διαδικασία.
Στα διδάγματα της 3ης Σεπτεμβρίου βρίσκονται θεμελιώδη εργαλεία τεχνογνωσίας για την εξέλιξη της Ελληνικής Δημοκρατίας, κυρίως σε επίπεδο όρων και συμβολισμών: ένα νέο Σύνταγμα προϋποθέτει ενάσκηση της πρωτογενούς συνταγματικής εξουσίας, σε συνθήκες που οι τρεις κρατικές λειτουργίες συμπυκνώνονται, με όλους τους κινδύνους που ενέχει αυτό. Γι΄ αυτό κάθε Σύνταγμα που θέλει να αποτρέψει και να απομακρύνει την ανωμαλία της πρωτογενούς εξουσίας, τις συνέπειες μιας επικίνδυνης λαϊκής εξέγερσης με απρόβλεπτες επιπτώσεις, ορίζει κανόνες αναθεώρησης που πρέπει να τηρούνται ευλαβικά. Ο λαός πλέον με τους κανόνες της αναθεώρησης είναι οι πολίτες (άρα μόνο όσες/όσοι έχουν δικαιώμα ψήφου) που εκλέγουν τους βουλευτές τους για την αναθεωρητική βουλή. Η 3η Σεπτέμβρη ανήκει στην ιστορία και επανέρχεται ως δίδαγμα που ορίζει το πρίν και το μετά. Όταν είσαι στο μετά, δεν μπορείς να το ταυτίζεις με το πριν.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…