Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Για την απόφαση του DVD

Αθωώθηκαν σήμερα οι κατηγορούμενοι για παραβίαση προσωπικών δεδομένων και απόπειρα εκβίασης στην υπόθεση του πρώην γενικού γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη υπόθεση που αφορά το περίφημο DVD με προσωπικές στιγμές του πρώην γενικού γραμματέα: είχαν προηγηθεί η απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων με την οποία επιβλήθηκε πρόστιμο για την χρησιμοποίηση φωτογραφιών από το εν λόγω DVD σε κυριακάτικη εφημερίδα καθώς και η καταδίκη των υπεύθυνων της εφημερίδας από τα δικαστήρια για την εν λόγω δημοσιοποίηση.

Αυτό που προκαλεί απορία είναι για ποιό λόγο δεν καταδικάστηκαν και σήμερα οι κατηγορούμενοι για παραβίαση προσωπικών δεδομένων - η δίκη αφορούσε αυτή καθαυτή την λήψη των εικόνων και την περιφορά του DVD σε διάφορα χέρια. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η απόφαση αναφέρει ότι στην ουσία η συγκεκριμένη διάδοση του DVD από μόνη της δεν αποτελεί παραβίαση του νόμου για την προστασία προσωπικών δεδομένων. Αυτή η επισήμανση έχει προκαλέσει την απορία σε αρκετούς που αγνοούν ότι ο ν.2472/1997 έχει ένα απολύτως συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής: εάν η επεξεργασία των δεδομένων δεν είναι αυτοματοποιημένη εν όλω ή κατά ένα μέρος, τότε για να εφαρμοστεί ο νόμος, τα δεδομένα θα πρέπει να περιλαμβάνονται ή να πρόκειται να περιληφθούν σε αρχείο.

Η έννοια του "αρχείου δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα" οριοθετείται από το άρθρο 2 του νόμου, το οποίο αναφέρει ότι ως τέτοιο νοείται κάθε διαρθρωμένο σύνολο προσωπικών δεδομένων τα οποία είναι προσιτά με γνώμονα συγκεκριμένα κριτήρια. Επομένως, εάν η καταγραφή μιας προσωπικής στιγμής δεν έχει υπαχθεί σε τέτοιο διαρθρωμένο σύνολο και δεν έχει υποστεί αυτοματοποιημένη επεξεργασία, δεν εφαρμόζεται ο νόμος αυτός. Μπορεί να εφαρμόζονται άλλες διατάξεις, του Ποινικού Κώδικα για την προστασία από την κρυφή μαγνητοσκόπηση, αλλά πάντως όχι ο Ν.2472/1997 - και πάντως οι κατηγορούμενοι δικάζονται με βάση το κατηγορητήριο με το οποίο έχει εισαχθεί η υπόθεση στο δικαστήριο. Για παράδειγμα, το άρθρο 370Α παρ. 2 του Π.Κ. αναφέρει "όποιος αθέμιτα παρακολυθεί με ειδικά τεχνικά μέσα ή αποτυπώνει σε υλικό φορέα προφορική συνομιλία μεταξύ τρίτων ή αποτυπώνει σε υλικό φορέα μη δημόσια πράξη άλλου τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών". Άλλη όμως αυτή η πράξη κι άλλη η παράβαση του Ν.2472 περί προσωπικών δεδομένων. 

Στην υπόθεση της εφημερίδας, το "αρχείο" ήταν το σύνολο δεδομένων που τηρούνται στα αρχεία της εφημερίδας και είναι προσιτά με γνώμονα τον αριθμό φύλλου και την ημερομηνία κυκλοφορίας της εφημερίδας. Έτσι σ' εκείνη την υπόθεση η Αρχή και τα δικαστήρια μπορούσαν ευπρόσωπα να διαγνώσουν την ύπαρξη αρχείου. Το μεμονωμένο DVD όμως δεν παρουσιάζει τέτοια διάρθρωση και ως εκ τούτου εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής του Ν.2472. Παρόμοια απόφαση είχε εκδοθεί και προ ετών, σε μήνυση για διάδοση προσωπικών πληροφοριών από καλεσμένο μιας εκπομπής: καθώς η διάδοση είχε γίνει προφορικά δεν υπήρχε το στοιχείο του "αρχείου". 

Προφανώς αυτά μπορεί να ακούγονται αδιανόητα σε μη νομικούς και να θεωρούν ότι πρόκειται για "παραθυράκι", αλλά αυτό δεν είναι ακριβές. Ο νόμος για την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων προστατεύει ως έννομο αγαθό το άτομο από την ευρύτατη δυνατότητα εντοπισμού, προσβασιμότητας και διασύνδεσης των προσωπικών στοιχείων μέσω των τεχνολογιών πληροφορικής κι επικοινωνίας. Δεν προστατεύει αυτή καθ' αυτή την ιδιωτικότητα, η οποία αποτελεί έννοια γένους και διακριτό έννομο αγαθό, προστατευόμενο από άλλες διατάξεις, ποινικές και αστικές. 

Συνεπώς,η αιτιολογία της απόφασης ως προς το συγκεκριμένο ζητούμενο είναι σωστή, τουλάχιστον όπως έχει αναπαραχθεί από τα μέσα ενημέρωσης. 

Σχόλια

Ο χρήστης mathiou είπε…
Παραμένουν όμως κάποιες απορίες: αφού η ιδιωτικότητα προστατεύεται από άλλες διατάξεις, γιατί δεν υπήρξε καταδίκη με βάση εκείνες τις διατάξεις; Δεν παραβιάστηκε η ιδιωτικότητα;
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Σε μια ποινική δίκη, ο κατηγορούμενος δικάζεται με βάση τον ποινικό νόμο που αναγράφεται στο κατηγορητήριο.
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Οπότε λέτε ήταν "ελλιπές" το κατηγορητήριο;
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Δεν το έχω διαβάσει. Αλλά μεταδίδεται ότι κατηγορήθηκαν για παραβίαση του ν.2472.
Ο χρήστης mathiou είπε…
Ευχαριστώ. Να ρωτήσω και κάτι άλλο: γιατί αθωώθηκαν και ως προς την απόπειρα εκβίασης όσοι ήταν κατηγορούμενοι για το αδίκημα; Για το δεύτερο, το enet.gr γράφει: "Η Εύη Τσέκου κρίθηκε αθώα κατά πλειοψηφία για το αδίκημα της απόπειρας εκβίασης καθώς μία πρόεδρος είχε την άποψη ότι έπρεπε να μετατραπεί η κατηγορία σε απόπειρα παράνομης βίας και γι' αυτήν να κριθεί ένοχη". Γιατί "έπρεπε να μετατραπεί η κατηγορία σε απόπειρα παράνομης βίας" και δεν κρίθηκε ένοχη για το αδίκημα της απόπειρας εκβίασης, που αναγραφόταν στο κατηγορητήριο;
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Προφανώς επειδή δεν αποδείχθηκε η κατηγορία.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…