Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την δίωξη blogger πολιτικού ακτιβιστή

Στην υπόθεση του Ilgar Mammadov κατά Αζερμπαϊτζάν, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ασχολήθηκε με τη σύλληψη ενός πολιτικού ακτιβιστή που κρίθηκε ότι οφείλεται σε όσα έγραψε στο ιστολόγιό του εναντίον της Κυβέρνησης.

Ο ακτιβιστής τον Ιανουάριο του 2013 κάλυπτε την ταραχή που ξεσήκωσε η είδηση ότι ο γιος ενός υπουργού είχε εμπλακεί σε ένα τροχαίο και στη συνέχεια βιαιοπράγησε εναντίον των επιβατών του άλλου αυτοκινήτου. Αντιδρώντας σε αυτό, εκατοντάδες κάτοικοι ξεσηκώθηκαν και κατέστρεψαν ιδιοκτησίες που θεωρείτο ότι ανήκαν στην οικογένεια του υπουργού,μεταξύ αυτών κι ένα ξενοδοχείο για το οποίο μέλος της οικογένειας αρνήθηκε ότι του ανήκε. Ο ακτιβιστής κατέγραφε τις ειδήσεις από τα γεγονότα στο ιστολόγιό του.  Έγραψε μάλιστα ότι το ξενοδοχείο ανήκε όντως στην οικογένεια αυτή, όπως προέκυπτε από την έρευνά του στο site του υπουργείου, αλλά και στο facebook του γιου του υπουργού. Μέσα σε μία ώρα, οι πληροφορίες στις οποίες παρέπεμπε εξαφανίστηκαν από το site και από το facebook, αλλά η ανάρτηση του ακτιβιστή διαδόθηκε εκτενώς στα μέσα ενημέρωσης. 

Στη συνέχεια ακολούθησε κοινό ανακοινωθέν του Υπουργείου Εσωτερικών και του Γενικού Εισαγγελέα (!!!) ότι η υποκίνηση είχε γίνει από τον εν λόγω ακτιβιστή κι έναν άλλο πολιτικό της περιοχής. Μετά από αυτό, ο ακτιβιστής - ιστολόγος πέρασε από ανάκριση, με κατ' αντιπαράσταση εξέταση από πρόσωπα που φέροντο ότι ηταν μάρτυρες και στη συνέχεια προφυλακίστηκε, ενώ οι κατηγορίες μετατράπηκαν σε βαρύτερες. Τον Μάρτιο του 2014 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 7 ετών και έχει υποβάλει έφεση που εκκρεμεί. 

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αναγνώρισε παραβιάσεις διαφόρων εκδοχών του δικαιώματός του στην ελευθερία, στο τεκμήριο της αθωότητας κλπ. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι αναγνώρισε την παραβίαση του άρθρου 18 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ("Όρια στην χρήση των περιορισμών σε δικαιώματα"). Το άρθρο αυτό αναφέρει:

"Οι επιτρεπόμενοι κατά τις διατάξεις της παρούσας σύμβασης των ανωτέρω δικαιωμάτων και ελευθεριών δεν επιτρέπεται να εφαρμόζονται για σκοπούς άλλους από εκείνους για τους οποίους έχουν επιβληθεί". 

Πρόκειται για την άλλη όψη της απαγόρευσης κατάχρησης δικαιώματος: ούτε το δικαίωμα επιτρέπεται να ασκείται για σκοπούς άλλους από εκείνους για τους οποίους υπάρχει, αλλά ούτε και οι περιορισμοί που επιβάλλει το κράτος στα δικαιώματα επιτρέπεται να κατατείνουν σε σκοπούς άλλους από αυτούς για τους οποίους έχουν θεσπιστεί. 

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι ο ακτιβιστής συνελήφθη για έναν και μόνο λόγο: επειδή είχε αναρτήσει στο ιστολόγιό του την πληροφορία ότι όντως το ξενοδοχείο ανήκει στην εν λόγω πολιτική οικογένεια. Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι εκλήθη από τον εισαγγελέα αμέσως μόλις δημοσίευσε τις πληροφορίες στο ιστολόγιό του και ότι ο σκοπός της σύλληψής του ήταν να τον κάνουν να σωπάσει και να μην αποκαλύψει όλα όσα η κυβέρνηση ήθελε να κρύψει. Επομένως ο σκοπός της προφυλάκισης του ακτιβιστή δεν ήταν βέβαια η προστασία της δημόσιας τάξης, όπως προβλέπει ο νόμος ως θεμιτό λόγο περιορισμού της ελευθερίας, αλλά η αποτροπή περαιτέρω αποκαλύψεων. Αυτό λοιπόν συνιστά παραβίαση των ορίων στη χρήση περιορισμών των δικαιωμάτων, παραβίαση του άρθρου 18 της ΕΣΔΑ.

Το Αζερμπαϊτζάν καταδικάστηκε να καταβάλει στην ακτιβιστή 20.000 ευρώ και 2.000 ευρώ για έξοδα. 



Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…