Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Καταστροφική για το ελεύθερο Διαδίκτυο απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Με την απόφαση Delfi As κατά Εσθονίας που δημοσίευσε χτες το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι ο ιδιοκτήτης ιστοσελίδας ευθύνεται για τα σχόλια ανωνύμων σχολιαστών, παρόλο που μπορεί να έχει λάβει τα μέτρα για την ειδοποίησή του από κάθε θιγόμενο.

Πρόκειται για μια ευθεία παραβίαση της αρχής της έλλειψης προληπτικής ευθύνης που έχει καθιερωθεί στο κοινοτικό - ευρωενωσιακό δίκαιο με την Οδηγία 2000/31/ΕΚ και αντίστοιχα νομοθετήματα στις ΗΠΑ. Η λογική είναι πολύ απλή: όποιος φιλοξενεί σχόλια τρίτων που αναρτώνται ελεύθερα, δεν μπορεί να έχει ευθύνη για προληπτικό έλεγχο, αλλά οφείλει να αποσύρει ταχέως το παράνομο υλικό, όταν περιέλθει σε γνώση του. Αλλιώς, δεν έχουμε Web 2.0, δεν έχουμε Facebook, δεν έχουμε YouTube, δεν έχουμε Blogger.com: όλες οι αυτές οι εταιρίες θα έπρεπε να ελέγχουν μία προς μία τις αναρτήσεις από κάθε χρήστη, πριν επιτρέψουν την δημοσιοποίησή τους, όπερ άτοπον.

Αυτό το άτοπο, το οποίο έχει διαπιστωθεί με την προηγούμενη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το 2011, στην υπόθεση Pravoye Dehlo και Shtekel κατά Ουκρανίας, η οποία παρέπεμπε και στην "Κοινή Διακήρυξη του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για την Ελευθερία της Γνώμης και της Έκφρασης, του Εκπροσώπου του ΟΟΣΑ για την Ελευθερία των ΜΜΕ και του Ειδικού Εισηγητή του OAS για την Ελευθερία της έκφρασης" (21.12.2005), σύμφωνα με την οποία:

"ουδείς μπορεί να κριθεί υπεύθυνος για περιεχόμενο στο Διαδίκτυο, του οποίου δεν είναι συντάκτης, εκτός εάν είτε το αποδέχθηκε ως δικό του είτε αρνήθηκε να συμμορφωθεί με δικαστική εντολή για την αφαίρεσή του".

Αυτή η θεμελιώδης αρχή, ανατρέπεται τώρα με τη χθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που καταλογίζει ευθύνη σε μια ιστοσελίδα που ούτε συντάκτης είναι, ούτε αποδέχθηκε ως δικό του το περιεχόμενο των τρίτων, ούτε αρνήθηκε να συμμορφωθεί με δικαστική εντολή. Μεταθέτει λοιπόν σε προληπτικό επίπεδο την ευθύνη, παραβλέποντας τις καίριες διατάξεις της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ, τις οποίες θεωρεί "πλαίσιο" που κάθε έννομη τάξη μπορεί να υλοποιήσει.

Δεν περιμένουμε βέβαια από το ΕΔΔΑ να παίξει το ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αξιολογήσει κατά πόσον το εθνικό δίκαιο είναι εναρμονισμένο με το κοινοτικό. Χρειαζόταν όμως μεγαλύτερη προσοχή στην τήρηση ενός κανόνα δικαίου που δεν απορρέει μόνο από την Οδηγία 2000/31/ΕΚ, αλλά και από την ίδια την φύση της λειτουργίας του Διαδικτύου, όταν αυτό παίζει το ρόλο του μέσου επικοινωνίας περισσότερο, παρά το ρόλο του μέσου ενημέρωσης.

Η απόφαση δεν είναι τελική και θα πρέπει να προσβληθεί ή να ανατραπεί από σοβαρότερη απόφαση το ταχύτερο δυνατό, καθώς τέτοιου είδους σκεπτικά εκθέτουν το Ευρωπαϊκό Δικαστηριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.


Σχόλια

Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που να εξετάζει το κατα πόσο ο υπεύθυνος της ιστοσελίδας έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια (μέσα σε λογικά πλαίσια) για να μην δημοσιεύονται σχόλια που παραβιάζουν τη νομοθεσία; Για παράδειγμα ίσως κάποιες από τις λέξεις (όπως "bastard") να μπορεί να τις πιάνει ένα φίλτρο, ή οι λογαριασμοί χρηστών που παραβιάζουν συστηματικά τον κανονισμό λειτουργίας να καταργούνται, κ.α. Από το κείμενο της απόφασης που αναφέρεις, φαίνεται οτι το συγκεκριμένο site έχει επανειλημμένως απασχολήσει την δικαιοσύνη με παρόμοια περιστατικά.
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Στην Pravoye Dehlo το σκεπτικό είναι ότι η παρέμβαση των αρχών δεν ήταν σύμφωνη με το άρθρο 10 ΕΣΔΑ διότι δεν ήταν (η παρέμβαση) σύμφωνη με το Ουκρανικό δίκαιο (το 10 παρ. 2 ΕΣΔΑ λέει "as are prescribed by law").Στην Defi As αυτό το πρόβλημα αυτό δεν υπήρχε και η παρέμβαση των αρχών κρίθηκε περαιτέρω "justified and proportionate".

Σχόλια: Η ιδέα της προληπτικής ευθύνης υπήρχε δεν μπορούσε να τεθεί στην Pravoye Dehlo σε επίπεδο ΕΣΔΑ, διότι δεν υπήρχε ενσωματωμένη στη νομοθεσία περί τύπου στης Ουκρανίας. Όσο για την οδηγία 2001/31, απ' ότι θυμάμαι καθιερώνει την έλλειψη προληπτικής ευθύνης για τον provider μόνο, οπότε δεν μου φαίνεται να υπάρχει αντίφαση ΕΣΔΑ και δικαίου ΕΕ.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Επίσης η Ουκρανία δεν είναι στην ΕΕ ώστε να δεσμεύεται από την Οδηγία.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
ο provider είναι κάθε φορέας που παρέχει φιλοξενία περιεχομένου κατά το ενωσιακό δίκαιο.
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
καταρχας

"ευθεία παραβίαση της αρχής της έλλειψης προληπτικής ευθύνης"

μεταφραση

ευθεια αρνηση της αρχης αρνησης ευθυνης

οι 2 αρνησεις αλληλοεξουδετερωνονται

μεταφραση

προκειται για ευθεια αρχη ευθυνης


εδω λοιπον προκειται και η ουσια

θελουμε ελευθερια στο διαδικτυο?
τοτε θα εχουμε και ευθυνη


π.χ. οταν καποιος εχει δικαιωμα να σβηνει σχολια ή να μην εγκρινει λογω πολιτικης ιδεολογιας φερει την ευθυνη της επιλογης μη εμφανισης πληροφοριας

οπως λοιπον ο χειριστης του μπλογκ γινεται "ιδιοκτητης" της πληροφοριας σε αυτο ετσι και τα λινκς φερουν ιδιοκτησια αρα και ευθυνη


"Αλλιώς, δεν έχουμε Web 2.0, δεν έχουμε Facebook, δεν έχουμε YouTube, δεν έχουμε Blogger.com"

μια χαρα εχουμε
ευκολα γινεται αντιληπτο αυτο αν δοκιμασετε να ποσταρετε π.χ. ναζιστικο περιεχομενο στο φβ ή βιντεο με ηχο απο κομματια που παραβιαζουν ιδιοκτησια



"εκθέτουν το Ευρωπαϊκό Δικαστηριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου."

και ο ιδιοκτητης πνευματικου υλικου ειναι ανθρωπος




Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΙΑΒΑΣΑ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΠΩ::ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΡΓΑ ΤΟ ΒΡΑΔΥ Ο,ΛΑ ΣΧΕΔΟΝ ΤΑ ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ Κ ΔΙΑΦΗΜΙΖΟΥΝ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΣΕ ΠΟΖΕΣ....ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΕ ΑΥΤΑ;;;;;;;;;;;;
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
βεβαίως να έχουμε ευθύνη. Αλλά για σκεφτείτε ένα fb που ΠΡΙΝ αναρτηθεί ένα status πρέπει να το εγκρίνει ο ιδιοκτήτης. Το θέμα λοιπόν είναι ότι η ευθύνη στο Διαδικτυο δεν μπορεί να είναι προληπτική, αλλά εκ των υστέρων.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
βεβαίως να έχουμε ευθύνη. Αλλά για σκεφτείτε ένα fb που ΠΡΙΝ αναρτηθεί ένα status πρέπει να το εγκρίνει ο ιδιοκτήτης. Το θέμα λοιπόν είναι ότι η ευθύνη στο Διαδικτυο δεν μπορεί να είναι προληπτική, αλλά εκ των υστέρων.
Ο χρήστης dikastis.gr είπε…
Την περασμένη εβδομάδα εκδόθηκε στο Μονομελές Λάρισας αθωωτική απόφαση για aggregator, μετά απο μήνυση για δυσφήμιση.
Απο όσο ξέρω (δεν έχει καθαρογραφεί η απόφαση) εγινε χρήση του ΠΔ 131/2003 που ενσωμάτωσε την Οδηγία.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
το ξέρω, περιμένω να δω το κείμενο
Ο χρήστης cbafiris@yahoo.gr είπε…
Απλά καί μόνο μερικοί Υψηλά Ιστάμενοι δεν ΘΕΛΟΥΝ κανένα σχόλιο ή έλεγχο καί από κανένα.Αυτό είναι όλο καί όλο Να κάνουν ότι γουστάρουν καί να μένουν ανεξελεγκτοι,

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…