Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Δημοσίευση φωτογραφιών αποφυλακισθέντος

Να, λοιπόν, ένα δύσκολο ερώτημα ελευθερίας πληροφόρησης - προστασίας προσωπικότητας: να δημοσιευθεί ή όχι η αποφυλάκιση ενός διαβόητου δολοφόνου που εξέτισε την υπερεικοσαετή ποινή του ή να σεβαστούν τα μ.μ.ε. την επανένταξή του στην κοινωνία; Αυτά δεν απαντώνται με ένα ναι ή ένα όχι. Υπάρχουν πολλά και σοβαρά επιχειρήματα υπέρ της μιας και της άλλης προσέγγισης. Μια υπόθεση που συγκλόνισε την χώρα πριν από 20 χρόνια εξακολουθεί να παράγει είδηση, στο στάδιο της περάτωσής της με την αποφυλάκιση του τελευταίου κρατούμενου. Αλλά πόση είδηση; Αρκούν οι επαναδημοσιεύσεις φωτογραφιών της εποχής εκείνης ή θα μπορούσαν να δημοσιοποιηθούν τωρινές φωτογραφίες αποφυλάκισης; Μπορεί να προστεθεί θεμιτά στη συζήτηση ένα επιχείρημα περί μη σωφρονισμού που θα δικαιολογούσε κυκλοφορία πρόσφατων φωτογραφιών χωρίς ταυτόχρονα αυτό να μην θεωρείται μια "επικήρυξη" που παρεμποδίζει την κοινωνική επανένταξη; Μέχρι που μπορεί να φτάσει ένα δικαίωμα στη λήθη και η αξίωση του ίδιου να μην δημοσιεύονται στοιχεία του;
Αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν να απαντηθούν χωρίς την επίκληση της αρχής της αναλογικότητας που θα ορίσει το μέτρο κατά το οποίο και η ελευθερία πληροφόρησης αλλά και το δικαίωμα προστασίας της προσωπικότητας θα τηρηθούν ταυτόχρονα, χωρίς το ένα να υπερβαίνει το άλλο. Η αρχή της αναλογικότητας μας θέτει τα κριτήρια που πρέπει να απαντηθούν: η δημοσίευση μιας σύγχρονης φωτογραφίας είναι ένας περιορισμός του δικαιώματος στη λήθη
- κατάλληλος,
- αναγκαίος και
- ο ηπιότερος δυνατός ενόψει του δικαιώματος ενημέρωσης ή μήπως υπάρχουν ηπιότερες εναλλακτικές μορφές ενημέρωσης του κοινού με χρήση προσωπικών στοιχείων;
Από την άλλη πλευρά, η απαγόρευση δημοσίευσης σύγχρονων φωτογραφιών του αποφυλακισθέντος αντιστοιχεί σε μια "πιεστική κοινωνική ανάγκη" που επιβάλλει την προστασία των ιδιωτικότητας του έναντι των αντίρροπων αξιώσεων για ενημέρωση; Και αν όχι που σταματάει αυτό; Θα επιτρεπόταν ας πούμε ένας δημοσιογράφος να μας ενημερώσει για την διεύθυνση κατοικίας του; (Στις Η.Π.Α. υπάρχουν αρχεία που καταγράφονται λ.χ. διευθύνσεις δραστών συγκεκριμένων αδικημάτων, όπου οι γείτονες μπορούν να συμβουλευτούν μπαίνοντας με κωδικό). Εάν υπάρχουν στοιχεία από περιστατικά κατά το στάδιο των αδειοδοτήσεων του κρατούμενου, ενισχύεται το δικαίωμα ενημέρωσης και υποχωρεί η αξίωση σεβασμού των προσωπικών δεδομένων. Αλλά πρέπει πάντοτε να υπηρετείται και το δημόσιο συμφέρον της επανένταξης στην κοινωνία με ομαλό τρόπο, αφού η ποινή είναι συγκεκριμένη και εκτίθηκε.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…