Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η μεγάλη θεσμική αλλαγή στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης

Εξαιρετικά θετική η κίνηση της Κυβέρνησης να προωθήσει ένα εντελώς νέο σύστημα για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και την επαναφορά του αυτοδιοίκητου των Δικαστηρίων και των Εισαγγελιών. Σύμφωνα με νομοσχέδιο που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα και τη διαβούλευση από τον υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, οι τομές της νομοθετικής ρύθμισης είναι οι ακόλουθες:

-Επιδιώκεται η έκφραση γνώμης από τη Βουλή των Ελλήνων για τους ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς που καταλαμβάνουν τις ηγετικές θέσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας.

-Η έκφραση γνώμης από τη Βουλή των Ελλήνων διευρύνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση και ενισχύει τη διαφάνεια στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

-Όταν πρόκειται να επιλεγούν ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ο Πρόεδρος και ο Γενικός Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθώς και ο Γενικός Επίτροπος των διοικητικών δικαστηρίων, προεπιλέγονται αρχικά με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου έξι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί που έχουν τα τυπικά προσόντα. Ο κατάλογος των έξι προεπιλεγέντων διαβιβάζεται στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής. Η Διάσκεψη των Προέδρων εκφράζει θετική γνώμη για τους τρεις από τους έξι υποψηφίους και αφού προηγουμένως καλέσει σε ακρόαση και τους έξι. Η Διάσκεψη εκφράζει τη γνώμη της με ομοφωνία ή με πλειοψηφία τουλάχιστον 4/5 των μελών της. Τα υπουργικό συμβούλιο αποφασίζει λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής.

-Όταν πρόκειται να επιλεγούν οι αντιπρόεδροι των Ανωτάτων Δικαστηρίων, ο υπουργός Δικαιοσύνης αποστέλλει στη Διάσκεψη των Προέδρων κατάλογο με το σύνολο των δικαστικών λειτουργών που έχουν τα τυπικά προσόντα. Η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής εκφέρει θετική γνώμη για τριπλάσιο αριθμό υποψηφίων από αυτούς που πρόκειται να επιλεγούν, χωρίς όμως να είναι υποχρεωτική η ακρόαση των υποψηφίων. Κατά τον ίδιο τρόπο απαιτείται ομοφωνία ή πλειοψηφία 4/5 των μελών της.

-Μια δεύτερη σημαντική τομή που ενισχύει το κύρος και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είναι η επαναφορά του αυτοδιοίκητου στους μεγάλους δικαστικούς σχηματισμούς της χώρας.

-Τα μεγάλα Ειρηνοδικεία, τα μεγάλα Πρωτοδικεία και τα μεγάλα Εφετεία διευθύνονται από τριμελή συμβούλια που εκλέγονται από τις ολομέλειες των οικείων δικαστηρίων με μυστική ψηφοφορία.

-Οι μεγάλες Εισαγγελίες διευθύνονται από τον Εισαγγελέα, που επίσης εκλέγεται με μυστική ψηφοφορία από τις ολομέλειες των οικείων Εισαγγελιών.

-Βασικό κριτήριο εκλογιμότητας είναι η αρχαιότητα.

-Η θητεία των εκλεγομένων είναι διετής, η εκλογή δε γίνεται για μια φορά. Επιτρέπεται εκλογή και πάλι για μία φορά των ιδίων προσώπων μόνο σε δικαστήριο ανώτερου βαθμού.

-Προβλέπονται συγκεκριμένα κωλύματα εκλογής ή ασυμβίβαστα, προκειμένου να επιλέγονται οι καλύτεροι.

-Σχετικό αμετάθετο προβλέπεται μόνο για τον πρόεδρο, τον εισαγγελέα και τα τακτικά μέλη του συμβουλίου, όχι για τους αναπληρωματικούς. Το αμετάθετο αίρεται και γι’ αυτούς που το έχουν, αν υποπέσουν σε πειθαρχικό παράπτωμα και ασκηθεί πειθαρχική δίωξη.



Θεωρώ ότι πρόκειται για την πρώτη (*) μεγάλη θεσμική τομή της Κυβέρνησης από τη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία. Η ακρόαση των υποψηφίων αρχιδικαστών ενώπιον της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής αποτελεί ένα τεράστιο βήμα, ιδίως εάν αυτή η ακρόαση μεταδίδεται και διαδικτυακά-τηλεοπτικά.


(*) H δημόσια διαβούλευση για τα νομοσχέδια και η προκήρυξη των θέσεων των ΓΓ είναι δύο σημαντικές πολιτικές αποφάσεις, αλλά επειδή δεν έχουν ακόμη κατοχυρωθεί νομοθετικά, δεν αποτελούν θεσμικές αλλαγές.



Σχόλια

νεοελληνική ακέραστη θεσμολαγνεία
Ο χρήστης Mary Ka είπε…
Καιρός ήταν να υλοποιηθεί επιτέλους η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Κια το αυτοδιοίκητο επίσης. Βεβαίως μέσα από τόσο σύνθετες διαδικασίες εκλογής και πάλι μπορεί να χαθεί η διαφάνεια της εκλογής της ηγεσίας στη Δικαιοσύνη αλλά στις σύνθετες κοινωνίες οι διαδικασίες δε μπορεί παρά να είναι σύνθετες. Προνόμιο μας η μη άμεση δημοκρατάι με ό,τι συνεπάγεται.
Να όμως που για επανίδρυση του κράτους ακούγαμε από αλλού και... από αλλού τη βλέπουμε.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…