Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

4η Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων


Η 28η Ιανουαρίου έχει καθοριστεί εδώ και 4 χρόνια από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ως η Ημέρα Προστασίας Δεδομένων. Η ημερομηνία επελέγη γιατί στις 28 Ιανουαρίου 1981 υπογράφηκε στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, η πρώτη διεθνής (ευρωπαϊκή) σύμβαση για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της αυτοματοποιημένης επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων (η Σύμβαση 108). 

Άλλη μια ανούσια "παγκόσμια ημέρα"; Όχι ακριβώς: ουσιώδες στοιχείο για την προστασία προσωπικών δεδομένων είναι ότι οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους για να είναι σε θέση να τα ασκήσουν. Ένα μεγάλο μέρος της νομοθετικής προστασίας προσωπικών δεδομένων βασίζεται σε ειδικά δικαιώματα που έχει καθένας μας: αν δεν τα ασκούμε και υποπίπτουν σε αχρησία, τότε επιτρέπουμε εμμέσως την ολοένα αυξανόμενη παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Τα δικαιώματα αυτοπροστασίας είναι (σχηματικά) τα εξής τρία:

- Δικαίωμα ενημέρωσης: πριν από κάθε επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων πρέπει να έχουμε ενημερωθεί αναλυτικά για το ποιος συλλέγει τα δεδομένα, για ποιο σκοπό, σε ποιους τα διαβιβάζει, για πόσο χρόνο και ποια δικαιώματα πρόσβασης και αντίρρησης έχουμε. 

- Δικαίωμα πρόσβασης: καθένας έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν τηρούνται προσωπικά δεδομένα που τον αφορούν σε κάθε υπάρχον αρχείο κι έχει δικαίωμα να λαμβάνει αντίγραφα των προσωπικών του δεδομένων.

- Δικαίωμα αντίρρησης: καθένας έχει δικαίωμα να προβάλλει αντιρρήσεις για την επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων, ζητώντας λ.χ. τη διαγραφή, διόρθωση, κλείδωμα των δεδομένων του, για κάποια εύλογη αιτία. Σε αυτό το δικαίωμα περιλαμβάνεται και η δυνατότητα να εγγραφούμε στο μητρώο προσώπων που δεν επιθυμούν να λαμβάνουν άμεσα μηνύματα προώθησης αγαθών και υπηρεσιών (μέσω ταχυδρομείου: στην Αρχή, μέσω συνδρομητικών υπηρεσιών: στους παρόχους αυτών των υπηρεσιών). 

Αυτά τα δικαιώματα μπορούν να ασκούνται από τα ίδια τα πρόσωπα (εξωδίκως) ή με προσφυγή στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων ή και με δικαστική προσφυγή. 

Όμως η Ελλάδα παρόλο που έχει υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση 108 και την έχει θέσει σε ισχύ από το 1995, δυστυχώς με νομοθεσία που πέρασε αρχικά το 2007 και στη συνέχεια το 2009 έχει καταστήσει σημαντικά τμήματα της Σύμβασης ανενεργά, παραβιάζοντας το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. 

Συγκεκριμένα, με τους Ν.3625/2007 η προστασία δεδομένων δεν εφαρμόζεται στις δικαστικές-εισαγγελικές αρχές στο πλαίσιο του ποινικού δικαίου (πλημμελήματα-κακουργήματα που τελούνται με δόλο) και εξαιρείται η αρμοδιότητα της Αρχής από αυτές τις επεξεργασίες, ενώ με το Ν.3783/2009 εξαιρέθηκε η προστασία από τις κάμερες των δημόσιων αρχών και θεσπίστηκε η δημιουργία βάσης δεδομένων DNA ακόμα και για όσους συλλαμβάνονται για πλημμέλημα (δηλαδή μπορεί και για μια εξύβριση να βρεθεί το DNA σας στην αστυνομία)! 

Αυτοί οι δύο νόμοι πρέπει να καταργηθούν άμεσα, επειδή παραβιάζουν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση, την θέσπιση της οποίας γιορτάζουμε αύριο. 

Για πρώτη φορά η ελληνική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων διοργανώνει μια πιο φιλική στον πολίτη εκδήλωση για την Ημέρα Προστασίας Δεδομένων: αύριο, στο κτίριο της Αρχής (Κηφισίας 1-3) θα λειτουργήσει ένα ενημερωτικό περίπτερο από τις 9.00 έως τις 17.00 όπου μπορείτε να ενημερωθείτε σχετικά με τα δικαιώματα για την προστασία προσωπικών δεδομένων. 

Επίσης στις 13.00 θα δοθεί η καθιερωμένη συνέντευξη τύπου στα γραφεία της Αρχής (βλ. Δελτίο Τύπου). 

Πιο επικοινωνιακός, ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων μεταδίδει μέσα από την ιστοσελίδα του ένα μήνυμα ειδικά για την Ημέρα Προστασίας Δεδομένων, όπου επισημαίνει ότι η προστασία δεδομένων και η διαφάνεια δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες αρχές, αλλά συνεπάγονται δικαιώματα τα οποία πρέπει να γίνονται σεβαστά. Ο κ. Hustinx επισημαίνει ότι η ιδιωτικότητα είναι προϋπόθεση για την ενάσκηση άλλων θεμελιωδών δικαιωμάτων και υπογραμμίζει ότι πρέπει να βελτιωθεί το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία προσωπικών δεδομένων

Περιμένουμε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων να δεσμευθεί ότι το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία προσωπικών δεδομένων θα προσαρμοστεί με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία προσωπικών δεδομένων, προβαίνοντας στις αναγκαίες νομοθετικές τροποποιήσεις. 

Επιπλέον, επειδή παρόλο που ο σχετικός νόμος υπάρχει από το 1997 υπάρχει καταγεγραμμένη άγνοια στο δικαστικό σώμα. Περιμένουμε από το Υπουργείο να διοργανώσει ειδικά σεμινάρια ώστε να ενημερωθούν εις βάθος οι εισαγγελείς και οι δικαστές για την λειτουργία των διατάξεων της προστασίας προσωπικών δεδομένων. Αν δεν είναι εκείνοι οι καλύτεροι γνώστες των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων της προστασίας δεδομένων, όσες βελτιώσεις και να υπάρχουν δεν θα έχουν καμία πρακτική σημασία. 






Σχόλια

οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίσουν ότι έχουν υποχρέωση (και όχι δικαίωμα) να παραμένουν ελεύθεροι. κάτω από μια τέτοια κατάσταση η δραστηριότητα για την επιβίωση αποσύρει το εκμεταλλευτικό της πετραχήλι και τα προσωπικά δεδομένα των μοναδικών ανθρώπων καταργούνται.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…