Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αρμοδιότητες του Συμπαραστάτη που δεν έχει ο Συνήγορος του Πολίτη

Ο θεσμός του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης λειτουργεί ως εφαρμογή σε δημοτικό επίπεδο του μοντέλου διοικητικής διαμεσολάβησης που, σε κεντρικό επίπεδο, ασκείται από την ανεξάρτητη αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη.

Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι βέβαια κι αυτός αρμόδιος για τα φαινόμενα κακοδιοίκησης στις δημοτικές υπηρεσίες και έχει συμβάλει με τις Ετήσιες Εκθέσεις, τις συστάσεις και τις προτάσεις του στην καταγραφή και επίλυση αυτών των φαινομένων στους Δήμους, τις Νομαρχίες και τις Περιφέρειες. Επομένως, ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης φαίνεται ότι θα έχει κατ' αρχήν έναν επικουρικό ρόλο, αφού υπάρχει συναρμοδιότητα με τον Συνήγορο και τελικά ο πολίτης θα είναι εκείνος που επιλέγει που θα απευθυνθεί. Στην πρόταση που έχουμε καταθέσει, προτείνουμε πάντως ότι θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία Συνηγόρου και Συμπαραστάτη, λόγω της θεσμικής συγγένειας και της παράλληλης αρμοδιότητας (βλ. εδώ).

Ωστόσο, αν συγκρίνουμε το άρθρο 77 του Καλλικράτη για τον Συμπαραστάτη, με τον Ν.3094/2003 για τον Συνήγορο του Πολίτη, θα διαπιστώσουμε ότι ο Συμπαραστάτης έχει σε ορισμένα πεδία ευρύτερες αρμοδιότητες από τον Συνήγορο . Συγκεκριμένα:

1) Ενώ ο Συνήγορος δεν έχει αρμοδιότητα για θέματα που αφορούν την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού των δημόσιων υπηρεσιών (με κάποιες εξαιρέσεις), για τον Συμπαραστάτη δεν υπάρχει τέτοιος περιορισμός: μπορούν να απευθυνθούν σε αυτόν και υπάλληλοι των δημοτικών υπηρεσιών για θέματα της υπηρεσιακής τους κατάστασης, όταν θίγονται από την υπηρεσία τους.

2) Ενώ ο Συνήγορος "δεν επιλαμβάνεται υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον δικαστηρίου ή άλλης δικαστικής αρχής", για τον Συμπαραστάτη δεν προβλέπεται τέτοιος περιορισμός. Φυσικά υπάρχει η συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της διάκρισης των λειτουργιών που επιβάλλει να γίνεται σεβαστό το εύρος της αρμοδιότητας της δικαστικής λειτουργίας, αλλά αυτό θα πρέπει να κρίνεται κατά περίπτωση. Με μια πρώτη ανάγνωση, ο Συμπαραστάτης μπορεί να παρεμβαίνει ακόμα και σε υποθέσεις για τις οποίες ο δημότης ή η επιχείρηση έχει ήδη προσφύγει στη δικαιοσύνη (ιδίως όταν η δικαιοσύνη καθυστερεί για χρόνια να επιληφθεί).

3) Ενώ ο Συνήγορος "δεν επιλαμβάνεται περιπτώσεων κατά τις οποίες η διοικητική ενέργεια έχει γεννήσει δικαιώματα ή έχει δημιουργήσει ευνοϊκές καταστάσεις υπέρ τρίτων που ανατρέπονται μόνο με δικαστική απόφαση, εκτός αν προφανώς συντρέχει παρανομία ή έχουν σχέση κατά το κύριο αντικείμενό τους με την προστασία του περιβάλλοντος", για τον Συμπαραστάτη δεν προβλέπεται τέτοιος περιορισμός. O Συμπαραστάτης μπορεί να παρέμβει ακόμη κι όταν η κακοδιοίκηση έχει γεννήσει δικαιώματα ή ευνοϊκές καταστάσεις υπέρ τρίτων, με την επιφύλαξη βέβαια της αρχής της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του πολίτη, η εφαρμογή της οποίας όμως προϋποθέτει την καλή πίστη του τρίτου.

4) Ενώ ο Συνήγορος είναι αρμόδιος μόνον εφόσον η αναφορά υποβάλλεται μέσα σε έξι (6) μήνες αφότου ο ενδιαφερόμενος έλαβε πλήρη γνώση των ενεργειών ή παραλείψεων της διοίκησης, για τον Συμπαραστάτη δεν προβλέπεται τέτοιος περιορισμός. Συνεπώς, στον Συμπαραστάτη μπορεί να υποβληθεί καταγγελία ακόμη κι αν έχουν περάσει έξι μήνες από την γνώση της πράξης κακοδιοίκησης. Mάλιστα ο Συμπαραστάτης υποχρεούται από το νόμο να απαντήσει εγγράφως ή ηλεκτρονικώς στον πολίτη εντός 30 ημερών από την υποβολή της καταγγελίας, ενώ ο Συνήγορος δεν έχει τέτοια υποχρέωση από το νόμο.

5) Ενώ ο Συνήγορος υποβάλλει την Ετήσια Έκθεσή του στον Πρόεδρο της Βουλής (και μπορεί να υποβάλλει ειδικότερες εκθέσεις στον Υπουργό) και συζητείται κατά τον κανονισμό της Βουλής, ο Συμπαραστάτης υποβάλλει την ετήσια έκθεσή του στο δημοτικό συμβούλιο, όπου την παρουσιάζει ο ίδιος, αρμοδιότητα που δεν έχει ο Συνήγορος. Επίσης, σύμφωνα με τον Καλλικράτη, "η ετήσια έκθεση και οι ειδικές προτάσεις του συμπαραστάτη αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του δήμου με φροντίδα των δημοτικών υπηρεσιών".


Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Συμπαραστάτης θα έχει αρμοδιότητα σε μια σειρά υποθέσεων στις οποίες ο Συνήγορος του Πολίτη θα είναι αναρμόδιος:

- όταν η υπόθεση αφορά δημοτικούς υπαλλήλους που έχουν πρόβλημα με την υπηρεσιακή τους κατάσταση (αν δεν τίθεται ζήτημα ίσης μεταχείρισης για λόγους φυλετικής-εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, ηλικίας, αναπηρίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού, οπότε είναι συναρμόδιος ο Συνήγορος),

- όταν ο θιγόμενος έχει ήδη προσφύγει στη δικαιοσύνη,

- όταν η κακοδιοίκηση έχει δημιουργήσει δικαιώματα ή ευνοϊκές καταστάσεις υπέρ τρίτων,

- όταν έχουν παρέλθει έξι μήνες από τότε που ο θιγόμενος έλαβε γνώση της δημοτικής κακοδιοίκησης.

Έτσι ο Συμπαραστάτης έχει προβλεφθεί να λειτουργεί με πιο ευέλικτο τρόπο και χωρίς τους αυστηρούς περιορισμούς που τίθενται για τον Συνήγορο του Πολίτη. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθεί αυτή η θεσμική ευελιξία, ώστε ο θεσμός να αποδειχθεί αποτελεσματικός και για τους πολίτες.





Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…