Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναζητώντας έναν ευρωπαϊκό φεντεραλισμό

Παρά τους θεσμικούς πειραματισμούς της ευρωπαϊκής οικονομικής ενοποίησης, υπάρχουν τελικά ορισμένες έννοιες που παραμένουν πεισματικά αναγκαίες προυποθέσεις για την ευημερία των λαών. Έννοιες όπως κυριαρχία, πολίτευμα, δημοκρατία. Η διαφάνεια, όσο ευρεία κι αν είναι, δεν μπορεί να αντισταθμίσει τα ελλείματα δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μία εξαιρετικά πολύπλοκη γραφειοκρατική διάρθρωση και μία συλλογική και πολυπρόσωπη διαχειριστική ομάδα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την λαϊκή κυριαρχία και τη λειτουργία με βάση κάποιο συγκεκριμένο πολίτευμα. Οι νέες εξαγγελίες περί τοποθέτησης ηγεσίας στην ευρωζώνη δεν πρόκειται να καλύψουν κανένα από αυτά τα κενά.

Στην Ευρώπη δεν έγινε ποτέ μία σοβαρή συζήτηση για ομοσπονδιοποίηση, όπως αυτή των Η.Π.Α. Οι οικονομίστικοι όροι της κάποτε Ε.Ο.Κ. και η διεκπεραιωτική συνέλευση του Ζισκάρ ντ´ Εσταίν που έδωσε το απορριφθέν Ευρωσύνταγμα αποδεικνύεται σήμερα πόσο ανεπαρκείς πυλώνες ήταν για την εγκαθίδρυση μιας ένωσης που θα μπορεί να διαχειριστεί δημοκρατικά μία σοβαρή πολυεπίπεδη διεθνή κρίση. Καταλήξαμε και πάλι να μιλάμε με τους προπολεμικούς όρους της γαλλογερμανικής ηγεμονίας.

Πώς να μιλήσεις βέβαια για ομοσπονδιακή Ένωση, όταν στους κόλπους της υπάρχουν περί τις 20 ομιλούμενες γλώσσες; Είναι βέβαιο ότι και στις ΗΠΑ την εποχή της συνταγματικής καθιέρωσης ο πληθυσμός ήταν κάθε τι παρά ενιαίος, αλλά το αριστοκρατικό φόντο της βρετανικής καταγωγής παρενέβη καθοριστικά επιλύοντας τέτοια ζητήματα εθνοτικής πολυμορφίας. Στην ΕΕ η πολυμορφία και η διαφορετικότητα έχει κατά κόρον επικροτηθεί ως ο πλούτος της ένωσης. Είναι μία ακριβή, αλλά οριστική επιλογή. Μία ευρωπαϊκή ομοσπονδία θα αποτελείται από χώρες με έντονο το στοιχείο της πολιτισμικής ταυτότητας και διαφορετικότητας, όπως μαρτυρά σε πρώτο επίπεδο η γλωσσική ετερότητα.

Είναι όμως περισσότερα αυτά που μας συνδέουν στην ουσία. Εδώ και αρκετές δεκαετίες, οι χώρες της Ευρώπης ακολουθούν ενιαίο σύστημα σεβασμού θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Μέσα από χιλιάδες αποφάσεις του ευρωπαϊκού δικασηρίου διαμορφώνεται μία κοινή συνείδηση ως προς τις αξίες του ανθρωπισμού. Σε άλλες εποχές, θα αναζητούσαμε αυτή τη διαμόρφωση στη λογοτεχνία ή την ποίηση (τα μέσα ενημέρωσης ήταν και είναι πάντα τοπικά). Σήμερα τα κοινά αναγνώσματα που έχουν καθοριστική επίδραση στις ζωές μας είναι τα κανονιστικά κείμενα, η διατύπωση των οποίων παρακολουθεί την εξέλιξη της επιστήμης. Σε αυτό το επίπεδο η Ευρώπη προηγείται δύο ή τρεις γενιές σε σχέση με τις ΗΠΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι η αποσυνάγωγη Μ.Βρετανία έχει κατηγορήσει το ευρωπαϊκό δικαστήριο ότι επιβάλλει μέσω της νομολογίας του την ομοσπονδιοποίηση. Ακόμα και Βρετανοί πολίτες που δικαιώθηκαν στο Στρασβούργο, το φέρουν βαρέως που τα δικά τους δικαστήρια ήταν ανεπαρκή.

Φυσικά δεν αρκούν οι επαγγελματίες, οι γραφειοκράτες και οι δικαστές. Χρειάζονται οι πολιτικοί και κυρίως οι πολίτες. Το Συμβούλιο της Ευρώπης δημιουργήθηκε το 1949 ως ένας Οργανισμός για την ειρήνη, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δούλεψε επιβάλλοντας κυρίως το τρίτο μέρος της αποστολής του. Η δημοκρατία στην Ευρώπη δεν μπορεί να επιβληθεί χωρίς να αποφασιστεί από τους λαούς, ούτε χωρίς να ενσαρκωθεί από πολιτικούς. Σήμερα όμως γίνεται αντιληπτό περισσότερο από ποτέ ότι ο διαρκής πειραματισμός, οι ad hoc θεσμοί, η περιπτωσιολογική αντιμετώπιση και η έλλειψη σταθερών δομών έχουν καταλύσει κάθε πρόσχημα δημοκρατικής βάσης των αποφάσεων. Το ίδιο το σύστημα αντιλαμβάνεται ότι η συνοχή είναι μέρος της λύσης, πολύ περισσότερο από κάποιους προσωρινούς ή μόνιμους μηχανισμούς στήριξης.

Η ομοσπονδιοποίηση της Ευρώπης θα επιτευχθεί μόνο ως αίτημα του πολιτικού κόσμου, με γερή λαϊκή εντολή. ´Οχι ως ονείρωξη των γραφειοκρατών. Το ρόλο των παλιών Αμερικάνων φεντεραλιστών θα πρέπει να παίξουν λοιπόν τα πολιτικά κόμματα της Ευρώπης. Τουλάχιστον όσα εξ αυτών διατηρούν μία στοιχειώδη επαφή με τον ιστορικό τους ρόλο.


- Posted using BlogPress from my iPad

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…