Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Απαγόρευση προληπτικού ελέγχου στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την απόφαση της 16.2.2012 στην υπόθεση C-360/10 έκρινε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει την δικαστική επιβολή υποχρεώσεων προληπτικού ελέγχου στο περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες σε Υπηρεσίες Κοινωνικής Δικτύωσης, δηλαδή σε υπηρεσίες που οι χρήστες δημιουργώντας ένα προφίλ, αναρτούν σε αυτό τα δεδομένα που οι ίδιοι επιλέγουν.

Πρόκειται για πολύ σημαντική απόφαση, η οποία προεκτείνει το αντίστοιχο σκεπτικό της απόφασης Scarlet κατά SABAM (24.11.2011) με την οποία είχε κριθεί ότι δεν επιτρέπεται η επιβολή φιλτραρίσματος στους παρόχους πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

Η SABAM είναι ένας οργανισμός συλλογικής διαχείρισης έργων πνευματικής ιδιοκτησίας, η οποία είχε προκαλέσει και τις δύο δίκες. Στην απόφαση του Νοεμβρίου η SABAM είχε στραφεί κατά της Scarlet που είναι πάροχος πρόσβασης στο Διαδίκτυο, ζητώντας το φιλτράρισμα. Στην χθεσινή απόφαση, η Scarlet στράφηκε εναντίον υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης (σαν το facebook), ζητώντας κάτι αντίστοιχο, για να αποτραπούν οι παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε μια πολύ σημαντική για την επιβίωση του Διαδικτύου κοινοτική Οδηγία, την 2000/31/ΕΚ, η οποία απαλλάσσει τους φορείς των υπηρεσιών από προληπτικό έλεγχο, μεταθέτοντας την ευθύνη τους στο στάδιο μετά την τυχόν παραβίαση και μόνον όταν βεβαίως λάβουν γνώση. Γιατί διαφορετικά, εάν οι φορείς είχαν υποχρέωση προληπτικά για οτιδήποτε δημοσιεύουν οι χρήστες, πολύ απλά δεν θα υπήρχε συμμετοχικό Διαδίκτυο και θα είχαμε μείνει σε Web 1.0 καταστάσεις, δηλαδή χωρίς διάδραση, σαν να επρόκειτο για τηλεόραση.

Aυτό σημαίνει ότι περιορίζεται κατά πολύ η δυνατότητα νομοθετικής ή δικαστικής επιβολής προληπτικού ελέγχου όσον αφορά τις διαδικτυακές υπηρεσές. Η ACTA στο άρθρο 27 περιλαμβάνει μια γενικόλογη υποσημείωση, κατά την οποία πρέπει να είναι σεβαστές οι διατάξεις για τον περιορισμό της ευθύνης των παρόχων, ακριβώς επειδή στην Ε.Ε. και στις Η.Π.Α. υπάρχει η συγκεκριμένη νομοθεσία. Αυτές οι δύο αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έρχονται να προσδώσουν συγκεκριμένο νόημα σε αυτήν την υποσημείωση της ACTA, εμποδίζοντας έτσι και μέσω αυτής της διεθνούς συμφωνίας να θεσπιστούν μέτρα που ανατρέπουν την κατανομή της ευθύνης ανάμεσα σε χρήστη και πάροχο, κατά τρόπο που θα ήταν επικίνδυνος για την ελεύθερη χρήση του Διαδικτύου.


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…