Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ασύμβατη με το ευρωπαϊκό δίκαιο η τοποθέτηση "φίλτρων" από τους ISP

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσίευσε σήμερα μια πολύ σημαντική απόφαση για την διατήρηση της δικτυακής ουδετερότητας (net neutrality), ως προς τις απειλές που δέχεται αυτή από διάφορους νομικούς αυτοσχεδιασμούς εταιριών "προστασίας" πνευματικής ιδιοκτησίας. Πρόκειται για την απόφαση 14.11.2011 στην υπόθεση Scarlet κατά SABAM (C-70/10) και το σχετικό δελτίο τύπου του Δ.Ε.Ε. έχει τίτλο "το δίκαιο της Ένωσης είναι αντίθετο προς διαταγή την οποία εξέδωσε εθνικό δικαστήριο για να υποχρεώσει ένα φορέα παροχής προσβάσεως στο διαδίκτυο να θέσει σε λειτουργία σύστηµα χρήσεως φίλτρου προκειµένου να αποτραπεί η παράνοµη τηλεφόρτωση αρχείων".

Η SABAM (φορέας προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας) στράφηκε δικαστικά εναντίον της Scarlet (βέλγικος ISP) με αίτημα να απαγορεύσει με φίλτρο την πρόσβαση σε peer-to-peer. Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου των Βρυξελλών εξέδωσε μια απόφαση με την οποία έκανε δεκτό το αίτημα της SABAM. H Scarlet προσέφυγε στο Εφετείο, το οποίο απέστειλε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κατά πόσον είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο να υποχρεώσεις ISP να επιβάλλει γενική απαγόρευση πρόσβασης σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες ή υπηρεσίες.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρατήρησε ότι αυτή η δικαστική υποχρέωση προς τον ISP θα ανέτρεπε την έλλειψη προληπτικής επιτήρησης, η οποία έχει αναγνωριστεί από το ευρωπαϊκό δίκαιο για κάθε φορέα παροχής κοινωνίας της πληροφορίας και θα ισοδυναμούσε με επιβολή ενεργητικής επιτήρησης.

Το Δ.Ε.Ε. διέγνωσε επίσης ότι η επιβολή φιλτραρίσματος θα είχε σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην Scarlet αλλά και στα θεμελιώδη δικαιώματα των συνδρομητών τους και συγκεκριμένα στο δικαίωμα προστασίας προσωπικών δεδομένων, όσο και στο δικαίωμα λήψης και μετάδοσης πληροφοριών.

Με αυτή την ιδιαίτερα σημαντική απόφαση, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπενθυμίζει δύο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δικαίου του Διαδικτύου:

α) Δεν μπορεί να υπάρχει Διαδίκτυο (και ιδίως Web 2.0) με αναγνώριση προληπτικής ευθύνης του φορέα παροχής υπηρεσιών. Η ευθύνη του έχει αναγνωριστεί διεθνώς ότι είναι μόνο κατασταλτική και μόνον όταν περιέλθει σε γνώση του ότι υφίσταται παράνομο περιεχόμενο και

β) η ίδια η πρόσβαση στο Διαδίκτυο είναι θεμελιώδες δικαίωμα και για να περιοριστεί θα πρέπει να συντρέχουν οι αυστηρές προϋποθέσεις που κατά το δίκαιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων επιτρέπουν έναν δίκαιο περιορισμό (κυρίως: να προβλέπεται από το έναν προσβάσιμο και προβλέψιμων συνεπειών νόμο, ο οποίος είναι συμβατός με την αρχή της αναλογικότητας).




Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…