Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αντισυνταγματικός ο δεκαπλασιασμός παραβόλου της μήνυσης

Η δικαστική προστασία είναι συνταγματικό δικαίωμα του ατόμου, δηλαδή αντιστοιχεί σε θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας να εγγυηθεί ότι τα δικαιώματά του θα προστατευθούν από ένα δικαστήριο (άρθρο 20 του Συντάγματος). Όταν αυτή η Πολιτεία προσθέτει διαρκώς νέα εμπόδια για την άσκηση της δικαστικής προστασίας σημαίνει ότι παρακωλύει την ενάσκηση του συνταγματικού δικαιώματος. Σημαίνει ότι δεν εκπληρώνει με την ευχέρεια που αναμένεται την υποχρέωσή της για προστασία των πολιτών.

Πρώτα ήρθε η επιβολή Φ.Π.Α. στις δικηγορικες υπηρεσίες. Στον αρχικό νόμο του 1986 περί Φ.Π.Α. δεν είχαν περιληφθεί οι δικηγορικές υπηρεσίες, επειδή τότε η αιτιολογική έκθεση ανέφερε ότι η πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι συνταγματικό δικαίωμα και δεν είναι δυνατόν να φορολογείται επιπρόσθετα.

Τώρα δεκαπλασιάζεται το παράβολο που οφείλει να καταβάλει ο μηνυτής, όταν καταθέτει μια μήνυση. Δηλαδή μιλάμε για την πιο απλή νομική προστασία που μπορεί να ζητησει ο πολίτης χωρίς καν την παρέμβαση δικηγόρου, την πιο οικονομική λύση για καθέναν που μπορεί να γράψει μόνος του μια μήνυση και να την καταθέσει στην αστυνομία ή στην εισαγγελία. Κι ενώ έπρεπε να πληρώσει ένα ποσό Χ (το οποίο αντιστοιχούσε ας πούμε στα εισιτήρια μετρο μιας εβδομάδας), τώρα πρέπει να πληρώσει το ποσό 10Χ.

Μήπως βελτιώθηκαν οι συνθήκες απονομής δικαιοσύνης και η ταχύτητα επεξεργασίας των μηνύσεων και βελτιώθηκαν και οι μισθοί των εισαγγελέων; Όχι βέβαια. Απλώς το κράτος όπου έχει διαπιστώσει ότι υπάρχει μια υποχρεωτική εισροή χρημάτων, επεμβαίνει και πολλαπλασιάζει το αιτούμενο ποσό. Αδιακρίτως περί του αν πρόκειται περί ανάγκης ή επιλογής. Δηλαδή σε λίγο θα κάνουμε μια ερώτηση σε έναν δημόσιο υπάλληλο κι από δίπλα θα υπάρχει ένας κερματοδέκτης που θα του ξεβουλώνει τα αυτιά για να ακούσει τι λέμε, μόνο όταν θα καταβάλουμε το αντίτιμο (όπως στην ταινία με την Βλαχοπούλου που έκανε το μέντιουμ).

Για την περίφημη "δικομανία" των Ελλήνων, έχω να πω ότι πλέον θεωρώ ότι πρόκειται για έναν μύθο. Η ταλαιπωρία που περνούν οι ίδιοι οι διάδικοι μέχρι να προσεγγίσει η υπόθεσή τους στην ώρα της εκδίκασής της λειτουργεί αποτρεπτικά. Το ότι δεν έχουμε εξειδικεύσει και καλλιεργήσει μια κουλτούρα εξωδικαστικής επίλυσης διαφοράς εμείς οι νομικοί είναι μια αλήθεια. Όπως και το ότι εκκρεμούν εκατομμύρια μηνύσεις ετών στα ελληνικά δικαστήρια. Προσωπικά είμαι κατά της προσφυγής στην ποινική δικαιοσύνη, αλλά υπάρχουν και ορισμένες διαφορές οι οποίες δεν μπορούν να λυθούν αλλιώς, όπως τα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας, οι βιασμοί, η κακοποίηση παιδιών, εγκλήματα που η συγχώρεση μπορεί να φέρει μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα. Υπάρχουν λοιπόν και μηνύσεις που πρέπει να γίνονται.

H υπερφόρτωση όμως των δικαστηρίων οφείλεται και στο ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν ακούει. Δεν διαθέτει αποτελεσματικούς διαμεσολαβητές για να λύνουν τις διαφορές με τους πολίτες, με αποτέλεσμα τα δικαστήρια να γεμίζουν και με προσφυγές κατά του κράτους.

Η μήνυση είναι όμως και το πιο οικονομικό μέσο για να ζητήσει ο πολίτης την δικαστική προστασία του, ακόμα και χωρίς δικηγόρο, όπως είπα παραπάνω. Ο δεκαπλασιασμός του παραβόλου αποτελεί μια άμεση επίθεση σε αυτό το συνταγματικό δικαίωμα. Επίθεση που δεν συνοδεύεται από ένα εξισορροπητικό μέτρο περί παροχής καλύτερων υπηρεσιών δικαστικής προστασίας. Οπότε η επίθεση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί τελικά δίκαιη και συμβατή με το Σύνταγμα.




Σχόλια

Ο χρήστης Naurgul είπε…
Αναρωτιέμαι κατά πόσο είναι δυνατό τέτοιου είδους πληρωμές (πρόστιμα, παράβολα κλπ) να ορίζονταν ως συνάρτηση του πλούτου (εισόδημα + περιουσία) του πολίτη που πληρώνει, όπως γίνεται στη φορολογία.

Όπως έχουν τα πράγματα τώρα, το διπλοπαρκάρισμα για έναν φτωχό μπορεί να του κοστίσει το φαγητό του ενώ για έναν πλούσιο να είναι ψιλά.

Για το θέμα του παραβόλου της μήνυσης, μια τέτοιου είδους προσέγγιση θα έλυνε την υποτιθέμενη "δικομανία" ενώ ταυτόχρονα δε θα παρεμπόδισε την πρόσβαση των φτωχότερων συνανθρώπων μας στη δικαιοσύνη.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Γι' αυτό δεν χρειάζεται κανένα παράβολο: στο τέλος της κάθε δίκης, ο Δικαστής αποφασίζει ανάλογα με την περιουσιακή κατάσταση των διαδίκων ποιος από τους δύο θα καταβάλει στο δημόσιο ταμείο τα δικαστικά έξοδα.
Ο χρήστης Στέλιος είπε…
Aν υπάρχει πρόβλεψη για τους άπορους δεν θεωρώ πως το παράβολο των 100€ είναι αποτρεπτικό για όλους τους υπόλοιπους.

Και εδώ που τα λέμε, ακόμα παραμένει κατά πολύ δυσανάλογο του πραγματικού κόστους (και καλά κάνει).
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Οι άποροι απλώς καλύπτονται με διορισμό δικηγόρου, την αμοιβή του οποίου καταβάλουν οι δικηγορικοί σύλλογοι. Το παράβολο όμως καταβάλλεται και σε αυτές τις περιπτώσεις. Και μαντέψτε όταν ο άλλος είναι άπορος ποιος θα κληθεί να το καταβάλει.
Ο χρήστης Kostas είπε…
Και τώρα τι; Θα περιοριστούμε σε απλές καταγγελίες στην αστυνομία, η οποία με τη σειρά της θα τις αγνοήσει (ως συνήθως);
Ο χρήστης Polykarpos είπε…
Δημοκρατία, έλεγαν οι εμπνευστές της, είναι η ισότητα απέναντι στο νόμο. Όταν δεν μπορείς να προσφύγεις σε αυτόν τότε δεν υπάρχει Δημοκρατία
Ο χρήστης ArTaXiA είπε…
Να σταθούμε λίγο και στην άλλη πλευρά; Που ως τώρα, οιοσδήποτε με 10€, επειδή είχε εμπάθεια απέναντι μου, με μύνηε, ας πούμε επί εξυβρίση, κι εγώ είχα:
α) Να πάω στον πταισματοδίκη για απολογία
β) Να φορτωθώ σε φίλο να τον δηλώσω για μάρτυρα
γ) Να συνοδεύσω τον φίλο στον πταισματοδίκη και να τον τραπεζώσω μετά ως ανταπόδοση
δ) Να συμβουλευτώ δικηγόρο και να τον πληρώσω τουλάχιστον την αμοιβή της επίσκεψης.
ε) Να παρουσιαστώ στο δικαστήριο

Δηλαδή τρεις μέρες χαμένες και 100€, επειδή κάποιος απλά δεν με χωνεύει. Ενώ ο άλλος, κόστος 10€, και συνήθως δεν εμφανιζόταν καν στο δικαστήριο.

Μήπως τώρα, ο εμπαθής θα το σκεφτεί λίγο περισσότερο;
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
@ArTaXiA... Εμπαθής, αυτός που σε μήνυσε επειδή τον έβρισες? (όπως λες)...Πολύ ενδιαφέρουσα άποψη...
Οπότε τώρα με το €υρωκατοστάρικο θα μπορείς ελεύθερα να βρίζεις όποιον θέλεις, με 10 φορές μικρότερο ρίσκο να σε μηνύσει, γιατί "θα το σκεφτεί λίγο περισσότερο"!!! Το ίδιο κι εσύ, όμως, αν σε βρίσουν/βιάσουν/εξαπατήσουν...

Εν πάση περιπτώση, επί της ουσίας της πολύ ενδιαφέρουσας ανάρτησης, οι πολίτες έχουν το γενικό δικαίωμα της αναφοράς στην αρχή, αλλά και το δικαίωμα της δικαστικής προστασίας, χάριν του οποίο υφίσταται η μία από τις τρείς -όλες κι όλες- Εξουσίες του Κράτους, η Δικαστική.(ασκούμενη μέσω στρατιών ακριβοπληρωμένων Δικαστικών και άλλων Υπαλλήλων).

Όταν το κράτος βάζει οικονομικές προϋποθέσεις, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΕΝΑ ΛΕΠΤΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ, για την πρόσβαση σε κάποιο Νόμιμο δικαίωμα, ΑΥΤΟ ΣΥΝΙΣΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΥ. Ειδικά εν μέσω Οικονομικής κρίσης και ενώ όλοι μιλούν για στρατιές ανέργων και πενήτων, που ήδη ή όπου νά 'ναι δε θα μπορούν, όχι 100€ παράβολο να πληρώσουν, αλλά ούτε το φαϊ τους να αγοράσουν...

Οι δε αιτιολογίες περί περιορισμού της "δικομανίας" είναι αθλιότητες ενός τρισάθλιου κράτους, οι υπηρεσίες και οι αρμόδιοι λειτουργοί του οποίου επιχειρούν να φορτώσουν την δική τους δυσλειτουργία (και ενίοτε ανικανότητα) στις πλάτες των πολιτών/"πελατών".

Οι διαδικασίες της απονομής της Δικαιοσύνης είναι δουλειά και πρόβλημα του Κρατικού μηχανισμού γενικά και της Δικαστικής εξουσίας ειδικώτερα. Με τη θέσπιση οικονομικών (και μάλιστα δυσμενών) προϋποθέσεων, το Κράτος και η Δικαστική Εξουσία επιχειρούν να μοιραστούν το δικό τους πρόβλημα με όλους εμάς τους υποτιθέμενους δικαιούχους του αγαθού της απονομής της Διακαιοσύνης, τους ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ...
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Οι πένητε μπορούν να απευθυνθούν στο δικηγορικό σύλλογο να τους διορίσει δωρεάν δικηγόρο.
Δεν χρειάζεται να δημοσιοποιηθεί καμία λίστα.
Ο χρήστης ArTaXiA είπε…
A... Πολύ ωραία, θα πάω αύριο κιόλας!
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
@e-Lawyer 2:14 μμ
Πολύ σημαντική -όντως- η δυνατότητα του ορισμού Δικηγόρου μέσω του Συλλόγου, αλλά το Παράβολο των 100€ της Μήνυσης/Έγκλησης δεν φαίνεται να το "γλυτώνει" κάποιος, σύμφωνα με το 42 του Κ.Π.Δ. (επί ποινή, μάλιστα, απαράδεκτου της καταμήνυσης).

Αλήθεια... με τους Ανακριτικούς Υπαλλήλους, που είναι και υποχρεωμενοι να καταμηνύουν τα αδικήματα, τι γίνεται?
Πχ. αν ο Ανακριτικός Υπάλληλος είναι παθών και υποβάλλει Έγκληση, θα πρέπει να πληρώσει το €κατοστάευρο???
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Να πας Artaxia. Να ρίχνεις άμμο στο εκμεταλλευτικό σύστημα είναι πράγμα καλό. Μόνο μην αποκαρδιωθείς στα πρώιμα.
Ο χρήστης Δημοτική Αστυνομία Αθήνας είπε…
Θα μας ενδιέφερε και εμάς η απάντηση στο ερώτημα που προηγήθηκε: αν ο ανακριτικός υπάλληλος είναι παθών και για τον οποιοδήποτε λόγο δεν θέλει να κινήσει αυτόφωρη διαδικασία, ή αν το αδίκημα διώκεται εξαρχής κατ' έγκληση, θα πρέπει να πληρώσει παράβολο;

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…