Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το Πρωτοδικείο Λαμίας εφαρμόζει το νόμο περί τύπου σε ιστολόγιο

Σύμφωνα με το σχέδιο πρόσφατης απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, σε υπόθεση για δημοσίευμα σε γνωστό ιστολόγιο, το δικαστήριο δίκασε την υπόθεση σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο περί Τύπου, δηλαδή την ειδική διαδικασία του άρθρου 681Δ ΚΠολΔ και τον Ν.1178/1981 περί αστικής ευθύνης του Τύπου. Υποχρέωσε μάλιστα στους εναγόμενους να καταβάλλουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ποσού 50.000 ευρώ και μέρος δικαστικών εξόδων ποσού 4.400 ευρώ.

Η απόφαση δημοσιεύθηκε πριν μία εβδομάδα, στις 10-11-2011, σύμφωνα με το εν λόγω σχέδιο, και προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι σε κανένα σημείο της αναφέρεται στις προηγούμενες αποφάσεις των πολυμελών πρωτοδικείων Πειραιά και Θεσσαλονίκης (ετών 2009-2011), στις οποίες έχουν αναλυθεί από τους δικαστές οι λόγοι για τους οποίους δεν εφαρμόζεται στα ιστολόγια ο νόμος περί Τύπου. Κι αυτό, μολονότι στην απόφαση αναφέρονται αποφάσεις του έτους 2010 για άλλα θέματα! Δηλαδή το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας φαίνεται ότι δεν έλαβε υπόψη καν τη νομολογία για τα ιστολόγια, έστω για να αποστασιοποιηθεί, αιτιολογώντας την όποια απόκλισή του, γεγονός που προκαλεί ερωτηματικά για το οριζόντιο αποτέλεσμα αυτής της νέας απόφασης. Δηλαδή, εάν όντως το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας δεν γνώριζε καν τις συγκεκριμένες αποφάσεις, οι οποίες έχουν δημοσιευθεί (τόσο σε νομικά περιοδικά, στο βιβλίο "Περί της ελευθερίας των ιστολογίων", όσο και on-line), δεν μπορούμε να μιλήσουμε για "στροφή" στην νομολογία, αλλά περισσότερο για ανησυχητική έλλειψη ενημέρωσης των δικαστών. Και είναι απορίας άξιον, διότι με μια απλή έρευνα σε μηχανές αναζήτησης με σχετικές λέξεις ("ιστολόγια - νόμος περί τύπου") θα εντόπιζαν άμεσα την νομολογία και την σχετική αρθρογραφία.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση δεν είναι τελική και οι εναγόμενοι μπορούν να προσφύγουν στο εφετείο, οπότε η διεύρυνση της ομάδας των παραγόντων της δίκης ενδεχομένως να εξασφαλίσει μια πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του θέματος. Θέλω να πω ότι, εάν η δικαστική θεώρηση του θέματος μεταβληθεί προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του νόμου περί Τύπου, θα πρέπει να γίνει με συγκεκριμένα επιχειρήματα που ανατρέπουν το υφιστάμενο νομολογιακό corpus, γιατί διαφορετικά θα πρόκειται απλώς για μια παραφωνία.

Πάντως, με αφορμή αυτό το περιστατικό θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ένα σημαντικό κενό διαφάνειας που υπάρχει στο χώρο της Δικαιοσύνης είναι ότι τα δικαστήρια δεν έχουν υποχρέωση να δημοσιοποιούν τις αποφάσεις τους. Ενώ και η τελευταία διοικητική πράξη πρέπει να δημοσιοποιείται στο Διαδίκτυο ("Διαύγεια"), οι δικαστικές αποφάσεις των πρωτοβάθμιων πολιτικών δικαστηρίων παραμένουν καταχωνιασμένες σε συρτάρια και μόνο χάρη στην ιδιωτική δράση μεμονωμένων επιστημόνων δημοσιεύονται - επιλεκτικά- στον νομικό τύπο. Έτσι όμως δεν μπορούμε να έχουμε ασφάλεια δικαίου. Όλες αποφάσεις θα πρέπει να αναρτώνται κι αυτές υποχρεωτικά στο Διαδίκτυο (με προστασία των προσωπικών δεδομένων των διαδίκων) για λόγους ασφάλειας δικαίου και ενίσχυσης της αρχής της ισότητας. Αλλά αν γίνει αυτό, θα πρέπει να αποδεχθούμε πια ότι το νομικό μας σύστημα θα οδεύει πλέον ολοένα και πιο κοντά στην αναγνώριση της νομολογίας ως πηγής του δικαίου. Γιατί, πολύ απλά, ουδείς θα έχει δικαίωμα να την παραβλέψει, όπως περίπου ισχύει για το νόμο, ο οποίος αντλεί τη δεσμευτικότητά του όχι μόνο από την διαδικασία της θέσπισής του, αλλά και από την "γενική κοινοποίηση" του.


Σχόλια

Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Απορία: γιατί προτείνετε να δημοσιεύονται οι αποφάσεις με προστασία των προσωπικών δεδομένων των διαδίκων; Οι συνεδριάσεις και η απαγγελία των αποφάσεων δεν είναι δημόσιες πλην ρητών στο Σύνταγμα εξαιρέσεων (άρα μπορεί ο καθένας να είναι παρών και να λάβει γνώση των προσωπικών τους δεδομένων);
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Άλλο είναι η απαγγελία της απόφασης, προφορική και στιγμαία, κι άλλο η ανάρτηση στο Διαδίκτυο όπου θα μείνει για πάντα και θα είναι προσβάσιμη από καθέναν. Η δημοσιότητα των αποφάσεων γίνεται για λόγους "νομιμοποίησης" της δικαιοσύνης μέσω της διαφάνειας όχι να εκτεθούν τα πρόσωπα των πολιτών που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία. Έτσι η δίκη παρόλο που είναι δημόσια κατά κανόνα, είναι μήτρα παραγωγής πληροφοριών που αφορούν ατομικά κάποια πρόσωπα χωρίς όμως να αποτελεί δημόσιο ζητούμενο η ατομική ιστορία του κάθε πολίτη.
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Δηλαδή το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προσβάλλει τα προσωπικά δεδομένα, αφού όχι μόνον αναφέρει πλήρη στοιχεία και ιστορικό στις αποφάσεις του (τις οποίες επιπλέον αναρτά στο διαδίκτυο) αλλά και τις τιτλοφορεί με τα ονόματα των διαδίκων κατά το αγγλοσαξωνικό πρότυπο.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Όχι, γιατί οι προσφεύγοντες έχουν δικαίωμα να ζητήσουν να αναφέρονται μόνο τα αρχικά τους.

Rule 47 para. 3, the Rules of the Court:

"Applicants who do not wish their identity to be disclosed to the public shall so indicate
and shall submit a statement of the reasons justifying such a departure from the normal rule
of public access to information in proceedings before the Court. The President of the
Chamber may authorise anonymity or grant it of his or her own motion. "

http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/6AC1A02E-9A3C-4E06-94EF-E0BD377731DA/0/REGLEMENT_EN_Avril2011.pdf
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Καλημέρα. Σας παρακαλώ πολύ επειδή γράφω τη διπλωματική μου και θα με ενδιέφερε πολύ την εμπλουτίσω με τη συγκεκριμένη απόφαση, ωστόσο αυτό δεν είναι δυνατόν εάν δεν αναφέρω παράλληλα και τον αριθμό της απόφασης. Μήπως θα μπορούσατε να με βοηθήσετε ; Δεν σας έστειλα e - mail γιατί για κάποιο λόγο δεν μου εμφανίζει την ηλεκτρονική σας διεύθυνση. Ευχαριστώ ! Καλημέρα και πάλι . Σοφία
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Καλημέρα. Αφού λοιπόν κάνετε διπλωματική, μπορείτε να κάνετε και λίγη off-line έρευνα, παίρνοντας τηλέφωνο το Πρωτοδικείο Λαμίας και αναζητώντας την απόφαση. Δυστυχώς δεν την έχω.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…