Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Δικαστήριο ΕΕ: τα οδοντιατρεία με μουσική δεν οφείλουν αμοιβές για συλλογικά δικαιώματα

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκλήθη να αποφασίσει για το κατά πόσον η εκτέλεση μουσικής σε ένα οδοντιατρείο συνιστά "παρουσίαση έργου στο κοινό", οπότε σε θετική περίπτωση ο οδοντίατρος θα έπρεπε να καταβάλλει χρηματικά ποσά για δικαιώματα σε Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης.

Πρόκειται για την απόφαση της 15ης Μαρτίου 2012, στην υπόθεση της εισπρακτικής εταιρίας δικαιωμάτων "Società Consortile Fonografici" κατά του οδοντίατρου Marco Del Corso, στην οποία μάλιστα παρατηρησεις υπέβαλε και η Ελληνική Κυβέρνηση. (Βλ. πλήρες κείμενο απόφασης και δελτίο τύπου ΔΕΕ - προσοχή, το δελτίο τύπου έχει λάθος link που οδηγεί σε άλλη απόφαση).

H εταιρία έκανε αγωγή στον οδοντίατρο, για να της καταβάλει αμοιβές επειδή στο ιατρείο του ακούγονταν μουσικά έργα που καλύπτονταν από πνευματικά δικαιώματα (μέσω ραδιοφώνου). Το Πρωτοδικείο του Τορίνο απέρριψε την αγωγή της εταιρίας, η οποία όμως προσέφυγε στο Εφετείο του Τορίνο. Επειδή το Εφετείο είχε ορισμένες αμφιβολίες για την ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου ως προς την έννοια της "παρουσίασης στο κοινό", απέστειλε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

To Δικαστηριο επανέλαβε ορισμένα κριτήρια που έχει αναγνωρίσει με τις αποφάσεις του για τις περιπτώσεις της μετάδοσης έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων και σε καφέ-μπαρ, μεταδόσεις που θεωρήθηκαν ότι αποτελούν "παρουσιάσεις στο κοινό", άρα οι ιδιοκτήτες των χώρων οφείλουν αμοιβές στις εταιρίες είσπραξης συλλογικών δικαιωμάτων. Μεταξύ των κριτηρίων αυτών περιλαµβάνεται, πρώτον, κατά τη νοµολογία του ∆ικαστηρίου, ο καθοριστικός ρόλος του "χρήστη του έργου". Συγκεκριµένα, ο χρήστης αυτός προβαίνει σε πράξη παρουσιάσεως οσάκις παρεµβάλλεται, µε πλήρη επίγνωση των συνεπειών της συµπεριφοράς του, για να δώσει στους πελάτες του πρόσβαση στο προστατευόµενο έργο. ∆εύτερον, το ∆ικαστήριο έχει διευκρινίσει ορισµένα εγγενή στην έννοια του "κοινού" στοιχεία. Στο πλαίσιο αυτό, το «κοινό» αποτελείται από έναν απροσδιόριστο αριθµό δυνητικών αποδεκτών, ενώ εξάλλου προϋποθέτει και έναν αρκετά µεγάλο αριθµό προσώπων. Τρίτον, το ∆ικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας µιας «παρουσιάσεως στο κοινό» έχει επίσης σηµασία. Εποµένως, συνάγεται ότι το κοινό στο οποίο παρουσιάζεται ορισµένο έργο είναι, αφενός, αυτό στο οποίο απευθύνεται ειδικώς ο χρήστης, αφετέρου, αυτό το οποίο αποδέχεται, µε τον έναν ή τον άλλο τρόπο, την παρουσίαση στην οποία αυτός προβαίνει και δεν αποτελεί τυχαίο «δέκτη».

Ειδικά για την υπόθεση των ιδιωτικών οδοντιατρείων, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι:

"οι πελάτες οδοντιάτρου μεταβαίνουν στο οδοντιατρείο με μοναδικό σκοπό να τύχουν οδοντιατρικής περιθάλψεως, η δε μετάδοση φωνογραφημάτων ουδόλως είναι συμφυής με την παροχή των σχετικών υπηρεσιών. Οι πελάτες αυτοί τυχαίως και ανεξαρτήτως της βουλήσεώς τους αποκτούν πρόσβαση σε ορισμένα φωνογραφήματα, ανάλογα με τη στιγμή της αφίξεώς τους στο οδοντιατρείο και τη διάρκεια της αναμονής τους σε αυτό, καθώς και με τη φύση της παρεχόμενης σε αυτούς περιθάλψεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να συναχθεί ότι η συνήθης πελατεία οδοντιάτρου θεωρεί την επίμαχη μετάδοση ως κάτι αναμενόμενο."

Επίσης, το Δ.Ε.Ε. έκρινε ότι:

"ο οδοντίατρος που μεταδίδει φωνογραφήματα παρουσία των ασθενών του, ως μουσική υπόκρουση, δεν μπορεί εύλογα να αναμένει διεύρυνση της πελατείας του λόγω και μόνον της μεταδόσεως αυτής, ούτε να ζητήσει μεγαλύτερη αμοιβή για τις υπηρεσίες που παρέχει. Επομένως, η εν λόγω μετάδοση δεν μπορεί αυτή καθεαυτή να επηρεάσει τα εισοδήματα του εν λόγω οδοντιάτρου."

Έτσι κρίθηκε ότι η μουσική που ακούγεται μέσα σε ένα οδοντιατρείο δεν συνιστά "παρουσίαση έργου στο κοινό", κατά την έννοια του δικαίου περί πνευματικής ιδιοκτησίας κι έτσι δεν χρειάζεται οι οδοντίατροι να καταβάλλουν αμοιβές στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης.

Η απόφαση είναι σημαντική, καθώς συγκεκριμενοποιεί ακόμη περισσότερο το κριτήριο του "τυχαίου δέκτη". Ο "τυχαίος δέκτης" είναι εκείνος που δεν αποσκοπεί στο να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα προστατευόμενο έργο, αφού τον ενδιαφέρει η βασική παροχή υπηρεσίας (εδώ: η οδοντιατρική περίθαλψη) και δεν θα άλλαζε άποψη ανάλογα με το αν αποκτά ταυτόχρονα πρόσβαση σε έργο ή όχι. Αυτό σημαίνει επίσης ότι και ο μεταδίδων τη μουσική, από την ίδια τη μετάδοση δεν θα διεύρυνε την πελατεία του, ούτε θα μπορούσε να ζητήσει μεγαλύτερη αμοιβή. Επομένως, υπεισέρχονται καθοριστικά στοιχεία οικονομικής ανάλυσης ως προς την ύπαρξη του κοινού. Τα κριτήρια αυτά ενδεχομένως να μεταβάλουν και την προϋφιστάμενη νομολογία - στο μέλλον- ακόμη και για άλλες υπηρεσίες, πέραν του τομέα της υγείας, όπως αυτή για τα ξενοδοχεία και τα καφέ-μπαρ. Διότι εκείνες οι αποφάσεις του Δ.Ε.Ε. θα πρέπει να επανεκτιμηθούν με βάση τα νέα κριτήρια οικονομικής ανάλυσης που προσέθεσε η χθεσινή απόφαση του Δικαστηρίου.

Πάντως, στο Αμοιβολόγιο της Α.Ε.Π.Ι. περιλαμβάνονται και τα "Ιατρεία", μαζί με τα Φαρμακεία (σελ. 128), τα οποία εφόσον μεταδίδουν πρόγραμμα ραδιοφώνου ή τηλεόρασης καλούνται να καταβάλουν αμοιβές ανάλογα με τα τετραγωνικά τους, από 49 έως 214 ευρώ ετησίως.
Πά





Σχόλια

Ο χρήστης ArTaXiA είπε…
Οπότε, σύμφωνα με αυτήν την απόφαση και τα γυμναστήρια που αναμεταδίδουν το ραδιοφωνικό πρόγραμμα στα μέλη τους, δεν οφείλουν δικαιώματα, εφόσον και οι ασκούμενοι αποτελούν "τυχαίους δέκτες" και δεν αποβλέπουν σε αυτήν την υπηρεσία, ούτε βέβαια το γυμναστήριο αξιώνει υψηλότερη συνδρομή λόγω της αναμετάδοσης αυτής. Κι όμως, εδώ στην Ελλάδα η AEPI αξιώνει δικαιώματα.
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Τα γυμναστήρια είναι άλλη κατηγορία αγοράς και πρέπει να εκτιμηθεί κατά πόσο το κοινό τους αξιολογεί την πρόσβαση σε μουσικά ή και οπτικοακουστικά έργα.
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Εξαιρετική απόφαση και ορθώς- αντίθετη βέβαια με την έννοια της αναμετάδοσης σε πελάτες ξενοδοχείων, όπου εκεί ξεκάθαρα απαγορεύεται. Πάντως, σε λίγο καιρό οι εταιρείες θα ζητάνε δικαιώματα από τους παραγωγούς στις λαϊκές αγορές, οι οποίοι με ένα παλιό κασετόφωνο και ντουντούκα πάνω στο αγροτικό παίζουν διάφορα άσματα. Ότι και να κάνουν, το διαδίκτυο δεν μπορούν να το ελέγξουν.

TASSOS
Ο χρήστης ο δείμος του πολίτη είπε…
Στην ουσία αθωώθηκε επειδή ακριβώς δεν έχει κέρδος από αυτό. Αν όμως ένας blogger ή κάποιος στο facebook κάνει ανάλογη κίνηση (δεδομένου ότι δεν κερδίζει από διαφημίσεις κλπ);
Ο χρήστης Spyridon Adam είπε…
@δείμο του πολίτη
Το κέρδος είναι μία περίεργη έννοια... Ιδιαίτερα όταν το θέμα άπτεται θεμάτων δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας.
Αν μιλάμε πάντως για Ελλάδα, εδώ όλα είναι πιθανά...
Ο πρώην ΕισΑΠ Σανιδάς ακόμα και σήμερα -βλ. την παρέμβασή του στο συνέδριο της Υπ. Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος- θεωρεί ότι η γνωμοδότησή του το 2007 που θεωρεί τα blogs εφημερίδες 'έλυσε τα χέρια' των διωκτικών αρχών. Κάτι που βέβαια είναι αλήθεια, απλώς συμβαίνει να έδεσε τα χέρια όλων των υπόλοιπων χρηστών.
Αν θυμάμαι καλά την χαρακτήρισε και 'ρηξικέλευθη' (ή κάτι παρόμοιο τέλος πάντων)
Γιατί στην Ελλάδα στη (νομική τουλάχιστον) συζήτηση λαμβάνουν μέρος όλοι εκτός από τους χρήστες του διαδικτύου.
Την ίδια στιγμή λοιπόν που ο οποιοσδήποτε έχει χρησιμοποιήσει το blogger (έστω και για ιδιωτική χρήση, έστω και μόνο σαν μέσο συλλογής σημειώσεων) θεωρεί ότι η γνωμοδότηση αυτή είναι σαν να απαγορεύεις τη χρήση χαρτιού επειδή κάποιος μπορεί να παραβιάζει το νόμο με τα γραφόμενά του, από την άλλη μεριά υπάρχει μεγάλο μέρος της νομικής επιστήμης που θεωρεί ότι η ανωνυμία, η 'αναμετάδοση', η χρήση συνδέσμων πρέπει να ελέγχεται αυστηρά από το νόμο.
Περιττό να τονίσω, ότι, όπως το βλέπω εγώ, το massive scrutiny που θέλουν να επιβάλλουν στο Δίκτυο, θα αναιρέσει πολύ σύντομα ΌΛΑ του τα πλεονεκτήματα αν δεν αλλάξουμε τρόπο σκέψης.
Πάντως δεδομένης της ξαφνικής μετάλλαξης (ναι, μετάλλαξης) πολλών δικαστηρίων πάνω στο θέμα όπως το ισπανικό ακυρωτικό πριν 1-1,5 χρόνο, το ευρωπαϊκό δικαστήριο (υπάρχει σχετική πρόσφατη ανάρτηση στο παρόν blawg) κ.ά. πιστεύω ότι κάθε χρονιά που περνάει θα γίνεται θα γίνεται προοδευτικά -και μάλιστα με γεωμετρική πρόοδο- δυσκολότερο να συνεχίσουν τα πνευματικά δικαιώματα να προστατεύονται με τον ίδιο τρόπο.
Σινάμα θα γίνει προοδευτικά δυσκολότερο να ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ με τους ίδιους όρους.
Γιατί, πέρα από τη γνώση που έχει κανείς σαν νομικός στη θεωρία και τη νομολογία πάνω στο θέμα, αφαιρετικά και από ψηλά (ή μακριά - αν προτιμάτε) ιδωμένο, είναι εντελώς γελοίο το ΔΕΕ να ασχολείται με μία προσφυγή που ζητά να προστατέψει τα πνευματικά δικαιώματα από εκπομπές ραδιοφώνου που παίζει εντός ενός (οδοντ-)ιατρείου... Αν γινόταν δεκτή μία τέτοια ερμηνεία, θα βλέπαμε πολύ γρήγορα αγωγές να μιλάνε για τη θεραπευτική αξία της μουσικής κλπ...
Και εκτός του ότι είναι γελοίο... είναι και αντιαισθητικό... και σπάταλο...
Κάποτε το πρόβλημα του μουσικού ήταν πως θα τον ακούσουν. Πως έφτασε τώρα να είναι το ανάποδο ποτέ δε θα το καταλάβω..
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Κανένα χέρι δεν έλυσε η γνωμοδότηση Σανιδά. Μην ξεχνάμε ότι ο blogger.com είναι us law.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…