Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τροποποιήσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων ζητά το Ηνωμένο Βασίλειο

Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται από το Νοέμβριο 2011 έως τον Μάιο 2012 στην προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης και μια από τις πρώτες εξαγγελίες του βρετανού πρωθυπουργού κ. Κάμερον είναι η πρόθεση να περιοριστεί η παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στα κράτη μέλη και τη νομοθεσία τους. Γι' αυτό, κατά τον επίσημο λόγο ανάληψης της προεδρίας, ο πρωθυπουργός εξήγγειλε την πρόθεση του Η.Β. να εισηγηθεί την τροποποίηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).

Η ΕΣΔΑ είναι το κεντρικό νομοθέτημα της Ευρώπης για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και ένα από τα σημαντικότερα νομικά κείμενα όλων των εποχών, καθώς προσδιορίζει το πρότυπο της νομικής προστασίας. Η υπογραφή και τήρηση της ΕΣΔΑ αποτελεί λ.χ. προϋπόθεση για την ένταξη μιας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί το πιο προωθημένο corpus δικαστικών αποφάσεων σχετικά με τις υποχρεώσεις των κρατών απέναντι στον άνθρωπο. Η ΕΣΔΑ βέβαια, ως σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης μπορεί να τροποποιηθεί μόνο με ομοφωνία των 47 κρατών - μελών, μια προϋπόθεση που φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη.

Οι προτάσεις για την τροποποίηση της ΕΣΔΑ συνοψίζονται στην Διακήρυξη του Μπράιτον, η οποία εστιάζει κυρίως στην γραπτή αναφορά στο κείμενο της Σύμβασης στο "πεδίο ελεύθερης εκτίμησης των κρατών" (margin of appreciation) που αναγνωρίζει ήδη νομολογιακά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, όταν θεωρεί ότι το κράτος έχει έναν ιδιαίτερο λόγο να ρυθμίσει μονομερώς ένα νομικό θέμα, δίνοντας το ίδιο περιεχόμενο σε μια διάταξη της ΕΣΔΑ κι όχι το αντίστροφο. Το θέμα του "πεδίου ελεύθερης εκτίμησης" των κρατών έχει αποτελέσει αντικείμενο εντονότατης κριτικής, διότι θεωρείται ένα παράθυρο από την ίδια την εφαρμογή της ΕΣΔΑ. Ο τ. αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ο καθηγητής κ. Χρήστος Ροζάκης, στην συνέντευξη που μου έδωσε πέρσι στο radiobubble, είπε ότι το "πεδίο ελεύθερης εκτίμησης" εφαρμόζεται με έναν βαθμό αυθαιρεσίας καθώς δεν υπάρχουν κριτήρια (ακούστε την εκπομπή εδώ).

Mια δεύτερη προτεινόμενη αλλαγή, είναι η ρητή αναφορά στην αρχή της επικουρικότητας, δηλαδή στον κανόνα σύμφωνα με τον οποίο το διεθνές δίκαιο (επομένως και η ΕΣΔΑ) λειτουργεί συμπληρωματικά προς το εθνικό δίκαιο. Φυσικά πρόκειται για γενική αρχή του διεθνούς δικαίου και η ρητή μνεία της σε μια συνθήκη είναι περιττή.

Μια άλλη πρόταση είναι να περιοριστεί η προθεσμία που έχει το άτομο για να προσφύγει στο ΕΔΔΑ από 6 μήνες που είναι τώρα σε 2, 3 ή 4 μήνες. Μια τέτοια τροποποίηση μόνο στόχο θα έχει βέβαια την μείωση των παραδεκτών προσφυγών ενώπιον του ΕΔΔΑ και είναι μέτρο που αφορά μόνον τον περιορισμό του φόρτου εργασίας, αφαιρώντας για τυπικούς λόγους την έκταση προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο, επίσης βρετανός, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του σε αυτές τις προτεινόμενες τροποποιήσεις της ΕΣΔΑ.

Σχόλια

Ο χρήστης ο δείμος του πολίτη είπε…
Τέτοιες αλλαγές, μάλλον τις φοβάμαι...

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…