Δευτέρα, Αυγούστου 03, 2009

1959-2009: Ελληνικές παραβίασεις της ελευθερίας της Τέχνης



Eoρτάστηκαν φέτος με πλήρη επισημότητα και διεθνή κάλυψη τα (τελευταία) 50χρονα των  κατασταλτικών κρατικών επεμβάσεων σε έργα τέχνης που "θίγουν" το γνωστό τρίπτυχο, ως αντεθνικά, αντιθρησκευτικά και αντιφαλλοκρατικά. (Όχι ότι και πιο πριν δεν υπήρχαν "αφορισμοί" του Λασκαράτου, Κατζαντζάκη κλπ).

Το 1959 η Κυβέρνηση Καραμανλή (με όργανο τον μείζονα στοχαστή της φιλοσοφίας του δικαίου,  Κωνσταντίνο Τσάτσο, μετέπειτα Πρόεδρο της Δημοκρατίας) απαγορεύει την παράσταση των Ορνίθων του Καρόλου Κουν στο Ηρώδειο: 
«Ανακοινούται από το υπουργείον Προεδρίας της Κυβερνήσεως ότι κατ’ εντολήν του κ. Κωνσταντίνου Τσάτσου ματαιούται η δευτέρα παράστασις των “Ορνίθων” του Αριστοφάνους, η οποία επρόκειτο να δοθεί σήμερον Κυριακή και ώραν 20.30… Το χθες εμφανισθέν έργον ατελέστατα προπαρασκευασμένον απετέλεσε παραμόρφωσιν του πνεύματος του κλασικού κειμένου, ωρισμέναι δε σκηναί αυτού παρουσιάσθησαν κατά τρόπον προσβάλλοντα το θρησκευτικόν αίσθημα του λαού…». Έκτοτε, ο γελοιογράφος Φωκίων Δημητριάδης απεικονίζει πάντοτε τον Τσάτσο παρέα με μία κότα.


Το "έγκλημα":  ο Ιεροφάντης παρουσιάστηκε με σκευή ορθόδοξου ιερέα.

Για την περίοδο της δικτατορίας δεν χρειάζεται κανείς να πει πολλά. Μια ωραία ιστορία είναι αυτή των γυρισμάτων του "Θίασου" του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ο οποίος είχε ζητήσει από  υπουργό της χούντας και παλαιό συμφοιτητή του να εγκρίνει (χωρίς να διαβάσει) το υποτιθέμενο σενάριό του, το οποίο αποτελούσε τάχα μια σύγχρονη Ορέστεια. Ούτε οι ηθοποιοί δεν είχαν το ενιαίο σενάριο στα χέρια τους, η μισή ταινία γυρίστηκε κατά την περίοδο της χούντας και μάλιστα με χρήση κρατικού υλικού που χορηγήθηκε στον Αγγελόπουλο, χωρίς να γνωρίζουν οι κρατούντες περί τίνος επρόκειτο.

Το 1968  ο Ηλίας Πετρόπουλος εκδίδει τα "Ρεμπέτικα Τραγούδια" με αποτέλεσμα να καταδικαστεί σε φυλάκιση 18 μηνών. 

Το 1971, μόλις αποφυλακίζεται, εκδίδει τα "Καλιαρντά", για τα οποία γίνεται δίκη το 1972 που τον οδηγεί και πάλι στην φυλακή. 

Το 1975 τίθεται σε ισχύ το Σύνταγμά μας, το οποίο απαγορεύει μεν στο άρθρο 14  την λογοκρισία (με την έννοια του προληπτικού μέτρου που ασκείται πριν το έργο δοθεί σε κυκλοφορία) και κηρύσσει την ελευθερία της τέχνης (άρθρο 16 - προσέξτε το εύγλωττο typo ερωτηματικό - αντί για άνω τελεία- που έχει στην ιστοσελίδα της Βουλής το συγκεκριμένο άρθρο: "... είναι ελεύθερες?"), αλλά εξαιρεί από τις προστατευτικές διατάξεις τον κινηματογράφο, την φωνογραφία και την ραδιοτηλεόραση! Και ενώ για την ραδιοτηλεόραση, ακόμα και στην ΕΣΔΑ προβλέπονται εν δυνάμει περιορισμοί της ελευθερίας της έκφρασης (λ.χ. καθεστώς προηγούμενης άδειας), για τον κινηματογράφο και την φωνογραφία οι εξαιρέσεις του Συντάγματος είναι σίγουρα προβληματικές. Ευτυχώς, η προοδευτική νομολογία της τρέχουσας δεκαετίας ανέτρεψε εν μέρει την επικίνδυνη εικόνα του συνταγματικού κειμένου.

Τον Απρίλη του 1980 ο Τζίμης Πανούσης και οι Μουσικές Ταξιαρχίες συλλαμβάνονται σε συναυλία στην Καρδίτσα, καταδικάζονται στον πρώτο βαθμό συνολικά σε 54 μήνες για περιύβριση της αρχής και των θείων και αθωόνται στο Εφετείο (βλ. πληροφορίες εδώ).

Το 1981 γίνεται δίκη για το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου "Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη" και ο συγγραφέας καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης.

Στα μέσα της δεκαετία του 1980, η προσωπικότητα του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας χρησιμοποιείται ως υλικό για σάτιρα από διάφορους καλλιτέχνες, οπότε δοκιμάζεται και το σχετικό ποινικό αδίκημα περί προσβολής του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Τα Δικαστήρια διχάζονται: όταν πρόκειται για σάτιρα (λ.χ. από τον Λαζόπουλο) υπερέχει η ελευθερία της τέχνης. Όταν πρόκειται για αρθρογραφία σε εφημερίδες, υπερέχει η προστασία της προσωπικότητας. Υπάρχει και σχετική απόφαση του Αρείου Πάγου το 1987, υπέρ της προστασίας του ΠτΔ, αλλά με μειοψηφούντες δικαστές υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης.

Το 1988 όμως είναι η χρονιά του "Τελευταίου Πειρασμού", της κινηματογραφικής μεταφοράς του ομότιτλου βιβλίου του Ν.Καζαντζάκη από τον M.Scorcese. Με την απόφαση 17155/1988 το  Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών απαγόρευσε "προσωρινά" την ταινία. Η απόφαση του Δικαστηρίου ανέφερε μεταξύ άλλων: 

"έστω κι αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, κίνητρο του δημιουργού υπήρξε η καλλιτεχνική δημιουργία που προστατεύεται συνταγματικά, όχι όμως πέρα από το όριο προσβολής άλλου εννόμου αγαθού, όπως το θρησκευτικό συναίσθημα των άλλων, που, ως επιμέρους εκδήλωση της θρησκευτικής ελευθερίας εξίσου προστατεύεται (βλ. Γ. Κρίππας, Ποιν.Χρ ΚΕ 459 επ., 464), βρίσκονται έξω από τα πλαίσια προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, της πνευματικής ελευθερίας, της οικονομικής ελευθερίας αλλά και της θρησκευτικής ελευθερίας, αφού δεν περιορίζονται σε επί μέρους δογματικές παρεκκλίσεις, εν σχέσει με τα δόγματα της χριστιανικής θρησκείας και ειδικά στην εμφάνιση ενός "ανθρωπινότερου" Χριστού, αφού και μ' αυτή την εκδοχή ο Χριστός διακωμωδείται και χλευάζεται, αντιστρατεύοντας προς τα χρηστά ήθη που εκπηγάζουν από τις θεμελιώδεις πολιτειακές, κοινωνικές, οικονομικές και ηθικές αρχές και αντιλήψεις που κυριαρχούν στην ελληνική πολιτεία και αντιπροσωπεύουν την επί του πρέποντος λαϊκή συνείδηση, και επί πλέον προφανώς αντίκεινται στον κοινωνικό και οικονομικό σκοπό του ασκούμενου από την καθής δικαιώματος που κι' αυτό δεν επιτρέπεται , σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 παρ. 3 Σ 281 ΑΚ. Έτσι, πιθανολογείται ότι δεν υπάρχει προστατεύσιμο δικαίωμα της καθής, που θα μπορούσε να τεθεί ως αντιμέτωπο του προσβαλλόμενου δικαιώματος της προσωπικότητας των αιτούντων, έκφανση του οποίου αποτελεί το θρησκευτικό τους συναίσθημα που προσβάλλεται. Επομένως, εν όψει του ότι πιθανολογείται και κατεπείγουσα περίπτωση, λόγω της φύσεως του προστατευτέου δικαιώματος, πέραν των εντόντων διαμαρτυριών και εκδηλώσεων κατά της προβολής της επίδικης κινηματογραγφικής ταινίας, συντρέψει περίπτωση προσωρινής δικαστικής προστασίας των αιτούντων, φυσικών προσώπων, με τα ενδεδειγμένα κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό, ασφαλιστικά μέτρα."



Το 1990 ο Θόδωρος Αγγελόπουλος γυρίζει το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού στη Φλώρινα, μια ταινία με θέμα την φύση και τη λειτουργία των συνόρων.  Ο μητροπολίτης της περιοχής Αυγουστίνος (!) Καντιώτης θεωρεί την ταινία αντεθνική (τολμά να μιλάει για σύνορα) και αντιθρησκευτική (παρουσιάζει τον παπά να πηγαίνει στο γάμο που γίνεται στο ποτάμι με ένα ποδήλατο - οι ορθόδοξοι ιερείς ουδέποτε χρησιμοποιούν ποδήλατα!). Το Κράτος, προκλητικά απόν, αρνείται να προστατεύσει τον σκηνοθέτη που έχει λάβει αναρίθμητα  βραβεία για το έργο του  και το όνομά του έχει γίνει σχεδόν συνώνυμο του Ελληνικού Κινηματογράφου. O Kαντιώτης χτυπάει τις καμπάνες για να μην μπορεί να γυριστεί η ταινία. Δείτε την σκηνή του γάμου  και την είσοδο του ιερέα και κρίνετε κατά πόσον μπορεί να προσβληθεί οποιοσδήποτε χριστιανός από αυτές τις - μοναδικής ομορφιάς και τελειότητας- εικόνες. 



H Φλώρινα διχάζεται ανάμεσα στους πιστούς του μητροπολίτη και στους πολίτες που πήγαν κομπάρσοι στην ταινία του Αγγελόπουλου.  Το γεγονός αυτό πάντως αποτέλεσε έμπνευση για τον σκηνοθέτη. Στην επόμενη ταινία του, το "Βλέμμα του Οδυσσέα" (1995) , ο διαχωρισμός ανάμεσα σε "καντιωτικούς" και "αγγελοπουλικούς" παρουσιάζεται στην αρχή της ταινίας, όταν οι μεν λιτανεύουν με λαμπάδες για να ξορκίσουν το κακό ενώ οι δε προσέρχονται με ομπρέλες για να παρακολουθήσουν την απαγορευμένη ταινία. 




Το 1992 ένας εισαγγελέας απαγορεύει στην Ελλάδα το βιβλίο "Sex" της Madonna, με καλλιτεχνικές προκλητικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες που εικονίζουν τις σεξουαλικές φαντασιώσεις της διάσημης τραγουδίστριας. Η Madonna έφτασε βέβαια στα όρια της λογοκρισίας και διεθνώς (το videoclip του Justify my love δεν δέχθηκαν να το παίξουν τα κανάλια και κυκλοφόρησε ως video-single, ενώ το ντοκιμαντέρ της Truth or Dare -1991- κυκλοφόρησε σε δύο version, μία πλήρη και μία κομμένη και πιο οικογενειακή). 

Το 1996 προβλήματα γνωρίζει το "Τrainspotting", την οποία παρακολουθεί ένας εισαγγελέας στην πρεμιέρα της, επειδή έχει γίνει γνωστό ότι παρουσιάζει μια παρέα νέων που είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά. Τελικά η ταινία δεν απαγορεύεται.

Το 1999 ο Μίμης Ανδρουλάκης με το "Μι εις την Νιοστή" προκαλεί την οργή πιστών χριστιανών, οι οποίοι καταθέτουν ασφαλιστικά μέτρα εναντίον του, προσδοκώντας μια νέα απόφαση α λα "τελευταίος πειρασμός". Διαψεύδοντας κάθε τέτοια προσδοκία, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την απόφαση 5208/2000, ανατρέπει την νομολογία της δήθεν υπεροχής του θρησκευτικού συναισθήματος έναντι της ελευθερίας της τέχνης:

"Ανεξάρτητα απ` αυτά, οι αιτούντες κρίνουν ως βλάσφημο και καθυβριστικό  του θρησκεύματος το επίμαχο βιβλίο αποκλειστικά με βάση όσα αναφέρονται     στις εκτιθέμενες στην αίτηση περικοπές τούτου, αυτοτελώς λαμβανόμενες,     πλην όμως, αν συνδυαστεί το περιεχόμενο των περικοπών αυτών με το λοιπό     περιεχόμενό του και τον προαναφερόμενο σκοπό τούτου που συνίσταται κατά     κύριο λόγο στο να καταδείξει και να καταδικάσει το μισογυνισμό, που     διαπνέει διαχρονικά όλους τους κλάδους της κουλτούρας και της επιστήμης     εδώ και χιλιετίες, δεν προκύπτει κακόβουλη ενέργεια του συγγραφέα     αποσκοπούσα ευθέως στην καθύβριση της Ορθοδόξου Εκκλησίας ή άλλης     ανεκτής θρησκείας και μάλιστα με τη χρήση χυδαίων ή καταφρονιητικών     εκδηλώσεων αναφερομένων στα δόγματα της Ορθοδόξου Χριστιανικής     Εκκλησίας, ώστε να δύναται να γίνει λόγος ότι με τα όσα αναφέρονται     στις πιο πάνω περικοπές καθυβρίζεται η Ορθόδοξος Χριστιανική Εκκλησία     και ότι συνεπεία τούτου προσβάλλεται η προσωπικότητα των αιτούντων στην     εκδήλωσή της που αφορά το θρησκευτικό συναίσθημα τούτων. Τέτοια     προσβολή της προσωπικότητας των αιτούντων και μάλιστα ως πλήττουσα     ειδικά και συγκεκριμένα το θρησκευτικό συναίσθημα τούτων δεν μπορεί να     θεωρηθεί κατ` αντικειμενική κρίση ότι επιφέρει η μυθοπλασία της     λογοτεχνίας και της ποίησης και στην προκειμένη περίπτωση όσα     αναφέρονται στις παρατιθέμενες στις κρινόμενες αιτήσεις περικοπές τους     επίμαχου βιβλίου, αν ληφθεί υπόψη ότι το περιεχόμενο τούτου κατά τα     προαναφερόμενα κινείται στο χώρο του παράδοξου της αλληγορίας και της     φαντασίας ώστε ουδεμία φράση να εκλαμβάνεται τοις μετρητοίς και να     θεωρείται ότι αποβλέπει σε προσβολή του θρησκευτικού συναισθήματος και     σε φτηνό σκανδαλισμό του αναγνώστη. Εξάλλου, στην προκειμένη περίπτωση,     το επικαλούμενο με τις κρινόμενες αιτήσεις δικαίωμα προσωπικόητας των     αιτούντων, συγκρούεται με το δικαίωμα του καθού συγγραφέα στην ελεύθερη     καλλιτεχνική και πνευματική δημιουργία και στην ελεύθερη έκφραση των     στοχασμών του, οι οποίες κατά τα προαναφερόμενα προστατεύονται από τις     διατάξεις των άρθρων 16 παρ. 1 και 14 παρ. 1, 2 και 3 του Συντάγματος.     Η προστασία των τελευταίων αυτών ελευθεριών, επειδή αποσκοπεί στη     διαφύλαξη ύψιστων κοινωνικών αγαθών, καλύπτει (νομιμοποιεί) και     προσβολές του δικαιώματος της προσωπικότητας που τυχόν ενυπάρχουν στην     ενάσκησή τους, όπως συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση και με την     επικαλούμενη από τους αιτούντες προσβολή του δικαιώματος προσωπικότητάς     τους, διότι η προσωπικότητα και αν θίγεται, εφόσον δεν προσβάλλεται η     αξία του ανθρώπου, έχει στη συγκεκριμένη περίπτωση υποδεέστερη σημασία     σε σχέση με το αγαθό των ως άνω ελευθεριών "


Το 2000 ο Τζίμης Πανούσης συλλαμβάνεται επειδή στο πρόγραμμά του εικονίζει την ελληνική σημαία με ένα σφυροδρέπανο στη θέση του σταυρού. Οδηγούμενος στην ασφάλεια, ομολογεί στις κάμερες: "εγώ τον σκότωσα". Καταδικάζεται σε 4 μήνες και αθωώνεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο (βλ. εδώ την απόφαση με σχολιασμό).

Το 2003 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης επιβάλλει πρόστιμο 100.000 ευρώ για ένα επεισόδιο της σειράς "Κλείσε τα μάτια" στο οποίο μεταξύ άλλων μεταδόθηκε ένα φιλί ανάμεσα σε δύο άνδρες. Τρία χρόνια μετά, το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την αποφαση 3490/2006 αποφαίνεται ότι η ομοφυλόφιλη ερωτική επιθυμία είναι συνταγματικά προστατευόμενη και η παρουσίαση του φιλιού στο σίριαλ συνδέεται με μια υπαρκτή κοινωνική ομάδα. Τελικά, το ΕΣΡ επιβάλλει το ίδιο ποσό προστίμου στο Mega, μετά την απόφαση του ΣτΕ, αφαιρώντας απλώς από την απόφασή του την αναφορά στο φιλί.

Το 2003 στην έκθεση Outlook ο πίνακας asperges me (=πότισέ με) γνωστού Βέλγου ζωγράφου εικονίζει ένα πέος να εκσπερματώνει πάνω σε έναν σταυρό. Το έργο προκαλεί πανικό και αφαιρείται με απόφαση του Οργανισμού Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού Α.Ε. Ο Συνήγορος του Πολίτη παρεμβαίνει ύστερα από αναφορά ένωσης προσώπων που διαμαρτύρονται για την αφαίρεση του έργου. Στην σχετική Σύνοψη Διαμεσολάβησης ο Συνήγορος αναγνωρίζει ότι μια μέση λύση θα ήταν η τοποθέτηση προειδοποιητικής πινακίδας.


Το 2005 υποβάλλεται αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για την απαγόρευση της ταινίας Αλέξανδρος του Όλιβερ Στόουν. Οι αιτούντες κρίνουν ότι η ταινία έχει ιστορικές ανακρίβειες, κυρίως διότι ο ήρως εμφανίζεται ως bisexual. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθήνας απορρίπτει την αίτηση με την απόφαση 1235/2005, η οποία αναφέρει μεταξύ άλλων:

"Το άνω κινηματογραφικό έργο με τις όποιες ιστορικές ανακρίβειες και ανακολουθίες (χρονικές), όπως και οι ίδιες οι αιτούσες εκθέτουν στην αίτησή τους, δεν αξιώνει την ακρίβεια της αναπαράστασης και μεταφοράς μιας ιστορικής περιόδου, το δε κοινό που το παρακολουθεί δεν δέχεται αυτό σαν άλλη πραγματικότητα, καθόσον δεν χαρακτηρίζεται ταινία τεκμηρίωσης (ιστορικό ντοκιμαντέρ), αλλά επικό δράμα, όπως προεκτέθηκε, με στοιχεία μυθοπλασίας, φαντασίας και υπερβολής, στην οποία ο δημιουργός της, με τη βοήθεια, τη δύναμη και την έκφραση της τέχνης παρουσιάζει και καταθέτη τη δική του κινηματογραφικήάποψη, εκδοχή και πρόταση για την ασυνήθιστη ζωή, την πολυσχιδή προσωπικότητα, τα εκπληκτικά επιτεύγματα, τη δράση και την προσφορά του ήρωα της ταινίας Μεγάλου Αλεξάνδρου.  [...] ανεξάρτητα των όποιων αντιφάσεων προς τις γραπτές μαρτυρίες για δραματουργικούς λόγους, στο συνολικό αποτέλεσμα, ως έργο τέχνης,  δεν αποτελεί απειλή για την ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό, αλλά και για τη νεότητα, ούτε προσβάλλει την προσωπικότητα των αιτουσών σε οποιαδήποτε εκδήλωση και έκφρανση [...]. Η αναφορά στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η οποία δεν είναι το καθοριστικό θέμα της ταινίας, επιτρέποντας στο θεατή ακόμη και να την αγνοήσει, δεν αποβλέπει σε φτηνό σκανδαλισμό αυτού (θεατή), ικανό να εξάψει τη φαντασία του και τα ακτώτερα ένστικτα, με κατεύθυνση την προώθησή του στην ακολασία και ενδεχομένως, σε αντίστοιχες αξιόποινες πράξεις."

Το 2005 το σατιρικό άλμπουμ "Η ζωή του Χριστού" του Αυστριακού κομίστα Gerhard Harderer δικάζεται σε δεύτερο βαθμό. Πρωτοδίκως, o δημιουργός είχε καταδικαστεί σε φυλάκιση 6 μηνών και τα αντίτυπα του βιβλίου κατασχέθηκαν. Στο δεύτερο βαθμό ο κομίστας αθωώθηκε. 

Το 2006  είναι η χρονιά της ταινίας  "Κώδικας Da Vinci". Νέα αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για την απαγόρευσή της, λόγω προσβολής θρησκεύματος.  Η αίτηση απορρίπτεται με την απόφαση 24070/2006 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που αναφέρει μεταξύ άλλων: 

"Το έργο που είναι ένα θρίλερ περιπέτειας και φαντασίας, πραγματεύεται ως μυθιστόρημα, εν μέσω άλλων αφηγήσεων και συμπερασμάτων, υποκειμενικής πάντοτε κρίσεως από τον συγγραφέα και περί της υποστάσεως του Χριστού και της σχέσεώς του με τη Μαρία Μαγδαληνή, χωρίς όμως να υπάρχουν ηθοποιοί που υποδύονται τους ρόλους αυτούς και χωρίς να δίνεται ή να υποδεικνύεται απάξντηση στα θρησκευτικά ζητήματα που θέτει δημιουργώντας απλά και μόνο προβληματισμό στο θεατή. Τόσο ο προαναφερόμενος συγγραφέας του έργου, όσο και η παραγωγός της ταινίας αμερικάνικη εταιρία με την επωνυμία ... αναφέρουν στους τίτλους τέλους της ταινίας ότι "οι χαρακτήρες, τα περιστατικά και τα ονόματα που παρουσιάζονται είναι φανταστικά και οποιαδήποτε ομοιότητα με το όνομα, τον χαρακτήρα ή την ιστορία οποιουδήποτε προσώπου είναι τελείως συμπτωματική και χωρίς καμία πρόθεση". Στην κρίση περί της μυθοπλαστικής πλοκής του έργου, κατέληξε και το Αγγλικό Δικαστήριο High Court of Justice, το οποίο στην EHWC 719/2006 απόφασή του επί της αντιδικίας μεταξύ του συγγραφέα του ομώνυμου βιβλίου και τρίτων αναφέρει ότι το σχετικό βιβλίο είναι έργο φαντασίας επενδυμένο με "γεγονότα" για να του δώσουν ένα αέρα αυθεντικότητας."

Αντίστοιχη - και με καλύτερη θεμελίωση- είναι η υπ' αρ. ΕΓ1-06/40/24.7.2006 διάταξη του εισαγγελέα Πρωτοδικών Ροδόπης με την οποία απορρίπτεται σχετικό αίτημα κατάσχεσης της ταινίας. 

To 2007 ο υπεύθυνος και γενικός διευθυντής της έκθεσης σύγχρονης τέχνης Art Athina οδηγείται στον εισαγγελέα για παράβαση του νόμου περί ασέμνων και προσβολή συμβόλων του ελληνικού κράτους. Μετά από καταγγελία η Αστυνομία μετέβη στο χώρο και διαπιστώθηκε ότι στην αίθουσα γινόταν προβολή DVD το οποίο παρουσίαζε άσεμνη σκηνή με μουσική υπόκρουση τον Εθνικό Ύμνο. Το επίμαχο έργο κατασχέθηκε. Για το αυτομαστίγωμα ενος καλλιτέχνη στο Art Athina του 2009 η λογοκρισία ζητήθηκε από διάφορους λαϊκιστές bloggers, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. 


Το 2008 το βραβευμένο μυθιστόρημα "Ζιγκ - ζαγκ στις νεραντζιές" της Έρσης Σωτηροπούλου τίθεται στο στόχαστρο του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ύστερα από αίτηση ασφαλιστικών μέτρων του Κ.Πλεύρη, o oποίος ζητά την απόσυρσή του από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Με την μνημειώδη απόφαση 511/2008, ο δικαστής κ. Γαβαλάς προβαίνει σε ένα εκπληκτικό διάβημα: 

"Κάποτε στην Ελλάδα είχε 80% δάσος, σήμερα έχουν καεί ολόκληρα πανέμορφα δάση όπως της Πεντέλης, του Ταίναρου, της Ολυμπίας, του Γράμμου και είναι σήμερα καμμένες εκτάσεις, αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε οι περισσότεροι νέοι πήγαιναν στην Εκκλησία, για να πλησιάσουν την αλήθεια, η οποία δεν είναι ιδεολογία, ή οποιαδήποτε άλλη αντίληψη, αλλά αλήθεια, φως και ζωή είναι μόνον ο Κύριος Ημών Ιησούς ΧΡΙΣΤΟΣ, σήμερα η νεολαία καταλήγει στα αναμορφωτήρια και σαπίζει από την χρήση των ναρκωτικών αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε η γυναίκα ασχολείτο κυρίως με την ανατροφή των παιδιών της σήμερα διαπαιδαγωγούν και ανατρέφουν τα παιδιά οι γκουβερνάντες και οι beisiter (sic). Αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε οι σύζυγοι δεν χώριζαν μολονότι υπήρχαν σοβαροί λόγοι, σήμερα χωρίζουν με το παραμικρό και χωρίς ουσιαστική αιτία. Αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε τα παιδιά έτρωγαν σπιτικό φαγητό, τώρα τρώνε επιβλαβή έτοιμα και πλαστικά φαγητά. Αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε η ατμόσφαιρα, η θάλασσα και η φύση ήταν πεντακάθαρα, σήμερα είναι μολυσμένα αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε τα παιδιά τιμούσαν την σημαία, σήμερα, ευτυχώς σε ελάχιστες περιπτώσεις καίνε την σημαία, αυτό είναι πρόοδος;
Κάποτε τα κορίτσια των Ανατολικών «πρώην σοσιαλιστικών χωρών» εργαζόντουσαν στα εργοστάσια, σήμερα εργάζονται στους οίκους ανοχής της Δυτικής Ευρώπης, αυτό είναι πρόοδος;
Σήμερα, διαστρέφονται και οι μεγαλύτερες ιστορικές αλήθειες και αποσιωπούνται πανθομολογούμενες πραγματικότητες, όπως επί παραδείγματι, μαθαίνουν τα παιδιά ότι τους Γερμανούς, οι οποίοι μόνοι τους, πολέμαγαν γενναία με όλο τον κόσμο, τους νίκησαν οι Αγγλοαμερικάνοι, οι οποίοι και στο άκουσμα της λέξεως «Γερμανοί» τρεπόντουσαν σε φυγή, ενώ η αναμφισβήτητη πραγματικότητα είναι ότι εάν δεν υπήρχε το «ΣΤΑΛΙΝΓΚΡΑΝΤ» θα ήταν ακόμη εδώ οι Γερμανοί. Σήμερα παίζονται κινηματογραφικές ταινίες για τα εγκλήματα των Γερμανών κατά των Εβραίων, αλλά αποκρύπτονται και αποσιωπούνται τα εγκλήματα των Εβραίων κατά των Παλαιστινίων, και τα εγκλήματα των «συμμάχων» κατά των Γερμανών, όπως πχ. στη Δρέσδη, όπου οι σύμμαχοι βομβάρδισαν και έκαψαν χιλιάδες γυναικόπαιδα.
Σήμερα όλοι οι «προοδευτικοί», «μοντέρνοι» και «ψευτοκουλτουριάρηδες» μιλούν και γράφουν απαξιωτικά και περιφρονητικά για τους βασιλείς και την βασιλευομένη Δημοκρατία, ενώ επιμελώς αποκρύπτουν ότι τα κράτη με την καλλίτερη κοινωνική πολιτική και κοινωνικές παροχές όπως η Σουηδία, η Νορβηγία και η Δανία είναι «βασίλεια»."



Το 2009 η απόφαση αυτή ανατράπηκε και με την υπ' αρ. 363/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείο Αθηνών, με την οποία αποφασίστηκε η ανάκληση της απόσυρσης του βιβλίου, υπέρ της ελευθερίας της τέχνης. 

Τον Μάρτη του 2009 συνέβη και το περιστατικό πιέσεων στην σκηνοθέτη της όπερας "Ρούσαλκα" για την αφαίρεση ενός φιλιού ανάμεσα σε δύο ρόλους της παράστασης. Μέλη του δ.σ. της Ορχήστρας Λυρικής διένειμαν ένα φυλλάδιο με το οποίο προειδοποιούσαν ότι στον ήρωα αποδόθηκαν ομοφυλοφιλικές τάσεις. Ύστερα από υποβολή αναφορας μιας ΜΚΟ, ο Συνήγορος του Πολίτη επενέβη με επιστολές προς την Λυρική και τον Υπουργό Πολιτισμού υπέρ της ελευθερίας της τέχνης και κατά της ομοφοβικής λογοκρισίας. Ο Συνήγορος αναφέρει για την ελευθερία της τέχνης  ότι

 “η συνταγματική αυτή πρόβλεψη καθιερώνει την υποχρέωση του κράτους και των οργάνων του να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κλίματος ελευθερίας και εκτίμησης της καλλιτεχνικής δημιουργίας, απέχοντας από κάθε ενέργεια που θα απέβλεπε ή θα είχε ως πιθανολογούμενη συνέπεια τον καθορισμό του αισθητικού αποτελέσματος της παρεχόμενης προς το κοινό καλλιτεχνικής δημιουργίας. Βασική προϋπόθεση για την επιδίωξη αυτή είναι η απουσία άμεσων ή έμμεσων προληπτικών  ή κατασταλτικών πρακτικών από την πλευρά του κράτους και των υπηρεσιών του στο στάδιο της παραγωγής ή της διάδοσης έργων τέχνης”. 


Αυτή η συνταγματική ελευθερία του κοινού πιθανολογεί ο Συνήγορος ότι παραβιάστηκε, αναφέροντας: “Ωστόσο, εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι όχι μόνο δεν κατέστη τελικώς δυνατή η διασφάλιση της ελεύθερης από παρεμβάσεις παροχή της καλλιτεχνικής αυτής υπηρεσίας προς το κοινό, όπως αρχικώς είχε επιλεγεί και προαναγγελθεί δημοσίως, αλλά επιπλέον η αδυναμία αυτή αποδίδεται σε αντιδράσεις των ίδιων των μελών της “Ορχήστρας Λυρικής Σκηνής”, μολονότι η “Ορχήστρα Λυρικής Σκηνής” οφείλει να συνεπικουρεί την Εθνική Λυρική Σκηνή στο έργο της, αλλά και στη διασφάλιση του δικαιώματος των θεατών να παρακολουθήσουν aπρόσκοπτα την παρεχόμενη καλλιτεχνική υπηρεσία.


Τον Ιούλιο του 2009 δημοσιοποιείται η περίπτωση της αφαίρεσης σκηνής από το video του Κώστα Γαβρά που προβάλλεται στο Μουσείο Ακρόπολης. Επρόκειτο για τη σκηνή που εικονίζει μορφές των πρωτοχριστιανικών ετών να απολαξεύουν τμήματα του αετώματος και της ζωφόρου του Παρθενώνα. Ο αυτουργός της αποκοπής της σκηνής, πρόεδρος του Μουσείου ισχυρίζεται σε εκπομπή ότι για την εν λόγω σκηνή του εξέφρασαν την δυσφορία τους ιστορικοί και βυζαντινολόγοι, αλλά τα μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι η διαμαρτυρία προέρχεται από την Εκκλησία. Ο Υπουργός Πολιτισμού, εκκωφαντικά απών.



Τον Αύγουστο του 2009 κατατίθεται  αίτηση ασφαλιστικών μέτρων εναντίον του Μουσείου και του ΥΠΠΟ, με αίτημα την προβολή του πλήρους video. Η είδηση γίνεται γνωστή στο εξωτερικό και ενώνεται μαζί με την πίεση που ασκείται από 7.000 άτομα στο facebook και την διαδήλωση που έγινε έξω από το Μουσείο την Κυριακή 2 Αυγούστου.



24 σχόλια:

adamo είπε...

Διόρθωση: Ο "Τελευταίος Πειρασμός" έχει προβληθεί στην τηλεόραση (το ξέρω γιατί το παρακολούθησα).

e-Lawyer είπε...

Οκ το διορθώνω. Θυμάμαι που ήθελε να το παίξει το STAR το 2006 και τελικά αφαιρέθηκε από το πρόγραμμα τελευταία στιγμή.

JustAnotherGoneOff είπε...

adamo, θυμάσαι πότε και από ποιο κανάλι προβλήθηκε; Γιατί το θυμάμαι κι εγώ αλλά αόριστα και όποτε ανασύρεται αυτό το θέμα, προσπαθώ να αποδείξω ότι όντως έχει προβληθεί.

adamo είπε...

Θυμάμαι να είναι Πάσχα και βραδυνή προβολή. ΑΝΤ1 ή Star, πέρσυ ή φέτος.

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ZΕΝΑΚΟΣ είπε...

Μαθαίνουμε ότι ο σκηνοθέτης και το μουσείο συμφώνησαν προ ολίγου να προβάλεται ολόκληρο το φιλμ, μετά τη διαβεβαίωση του σκηνοθέτη ότι δεν απεικονίζονται κληρικοί αλλά «άνθρωποι της εποχής».

Πώς επηρρεάζει αυτό την αίτηση που καταθέσατε;

e-Lawyer είπε...

Απο χθες εκφράσαμε την ευχή να μην χρειαστεί να εκδικαστεί η εν λόγω αίτηση.
Θα εξετάσουμε την τήρηση της σχετικής δέσμευσης και θα κινηθούμε αναλόγως.

Ηλιάνα είπε...

Η κυβέρνηση του "θείου" είχε λογοκρίνει και την προβολή της ταινίας "Συνοικία Το όνειρο" του Αλ.Αλεξανδράκη.
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=34&artid=169472&dt=13/11/2005

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ZΕΝΑΚΟΣ είπε...

Συγνώμη για τις ερωτήσεις, δεν σας εγκαλώ, απορία εκφράζω: Ας υποθέσουμε ότι αποκαθίσταται το φιλμ και στο εξής προβάλλεται κανονικά για όποιο διάστημα. Συνακόλουθα εσείς αποσύρετε την αίτησή σας, αφού το αίτημα καλύφθηκε. Για την πράξη της απόσυρσης, συνεπώς, και για την - έστω βραχύβια - υπέρβαση του Μουσείου και των φερομένων ως εντολέων, δεν εγκαλείται κανείς; Ρωτώ διότι δεν μου φαίνεται ότι απώτερος στόχος ήταν ποτέ να παίζεται ολόκληρο το φιλμάκι - ναι, ασφαλώς, και αυτό - αλλά να τονισθεί - και, γιατί όχι;, να κατακτηθεί - το ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να επιβάλλει στην Πολιτεία και στους φορείς της να επεμβαίνουν με τέτοιους τρόπους.

e-Lawyer είπε...

Είναι σαφές ότι δεν εγκαλείτε, αντιθέτως είναι ευχάριστο το ενδιαφέρον σας.

Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, από τη νομική της φύση, προσανατολίζεται προς την επιδίωξη μελλοντικής διαφύλαξης ενός δικαιώματος. Όχι στην αποκατάσταση για κάποια βλάβη που υπέστη κάποιος, ούτε καν στην πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος που επικαλείται. Οπότε, εφόσον αρθεί εκ των πραγμάτων ο κίνδυνος, η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων είναι άνευ αντικειμένου και εάν εκδικαστεί θα απορριφθεί ως αλυσιτελής.

Πράγματι, για τις ημέρες που δεν παιζόταν το πλήρες video υπάρχει παραβίαση εκ μέρους του Μουσείου. Προσωπικά ας πούμε, επισκέφθηκα την Παρασκευή το Μουσείο και ενώ κατέβαλα το σχετικό αντίτιμο, εμποδίστηκα από το Μουσείο να παρακολουθήσω το πλήρες video. Άρα όντως υπάρχει ένα δικαίωμά μου το οποίο προσεβλήθη: η ελευθερία μου για πρόσβαση στο πλήρες έργο. Αυτό το δικαίωμα αντιστοιχεί στην προστασία της προσωπικότητας, για την οποία ο Αστικός Κώδικας ορίζει ότι όποιος προσβάλλεται έχει αξίωση από τον άλλον να ζητήσει την αποκατάσταση, ενώ δεν αποκλείεται και καταβολή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης.

Επομένως, εάν το Μουσείο όντως αποκαταστήσει το video, παρέλκει και η κατάθεση τακτικής αγωγής για την άρση της προσβολής της προσωπικότητας των επισκεπτών, αφού ήδη η προσβολή θα έχει αρθεί. Το μόνο που απομένει θα είναι η αξίωση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, την οποία πάντως το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να απορρίψει, αφού υπάρχει έμπρακτη άρση. Μόνο σε μια ακραία περίπτωση ίσως θα μπορύσε κάποιος να την επικαλεστεί , λέγοντας λ.χ. ότι επισκέφθηκε το Μουσείο από τις Η.Π.Α. για να παρακολουθήσει και το εν λόγω απόσπασμα, αλλά μετά έπρεπε να επιστρέψει κλπ.

Το θέμα είναι δηλαδή τεχνικό-νομικό.

Θα δούμε πάντως τι θα κάνει το Μουσείο.

Κατά τη γνώμη μου και μόνο ότι ο καλλιτέχνης καλείται να δώσει "διευκρινίσεις", ως προϋπόθεση για να προβληθεί αλογόκριτο το έργο του, είναι προβληματικό νομικά.

jimlap είπε...

"επισκέφθηκα την Παρασκευή το Μουσείο και ενώ κατέβαλα το σχετικό αντίτιμο, εμποδίστηκα από το Μουσείο να παρακολουθήσω το πλήρες video"

Εδώ γίνεται κάποιο λάθος. Το εισιτήριο προσφέρει πρόσβαση στους χώρους του Μουσείου και χρήση τους σύμφωνα με την πολιτική του. Δεν προσφέρει δικαίωμα σε ολοκληρωμένη προβολή έργου που εντάσσεται σε διαφορετικό πλαίσιο από το σκοπό του Μουσείου.

Δεν είναι έκθεμα ή τμήμα του Μουσείου το έργο του Γαβρά και ποτέ δεν προβλήθηκε ολόκληρο. Πρόκειται για απόσπασμα, μάλιστα για απόσπασμα από απόσπασμα διαφορετικού έργου.

Τέλος, μια παρατήρηση για τις παραβιάσεις κατά την περίοδο που είχε καταλυθεί η Δημοκρατία. Δεν νομίζω πως έχουν θέση στη λίστα.

e-Lawyer είπε...

Δεν θα συμφωνούσε μαζί σας ο Συνήγορος του Πολίτη που αναγώρισε στους επισκέπτες της έκθεσης Outlook και στους θεατές της όπερας Ρούσαλκα το δικαίωμα να απολαύσουν την προσφερόμενη "καλλιτεχνική υ π η ρ ε σ ί α" χωρίς παρεμβάσεις που δεν προέρχονται από τους δημιουργούς.

Η ιδιότητα του μέρους του κοινού (αποδεικνυόμενη πέρα από κάθε αμφιβολία με την επίκληση ακριβώς της σύμβασης που συνάπτεται με την αγορά εισιτηρίοτυ) προσδίδει στον επισκέπτη του Μουσείου το δικαίωμα να απολαύσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες του στην ακεραιότητα με την οποία τις περιέβαλε ο δημιουργός. Η έννοια του "αποσπάσματος 1.40 δευτερολέπτων" από το έργο του Γαβρά δεν αποκλείει ότι και από αυτό το απόσπασμα μπορεί να αφαιρεθεί ένα μέρος. Το ότι εξ αρχής δεν προβάλλεται το πλήρες έργο, δεν δικαιολογεί παρεμβάσεις που θίγουν την ακεραιότητα του συγκεκριμένου αποσπάσματος.

Με την ίδια λογική, η αφαίρεση του φιλιού στη Ρούσαλκα παραβίαζε το δικαίωμα του κοινού να παρακολουθήσει την ε κ δ ο χ ή που ήθελε να παρουσιάσει η σκηνοθέτης.

Συνεπώς η σχετική νομολογία βρίσκει αναλογία και εφαρμογή και στη συγκεκριμένη περίπτωση.

jimlap είπε...

Ευχαριστώ για την άμεση απάντηση.

Νομίζω πως και όλοι γνωρίζουμε καλά πως ο Συνήγορος του Πολίτη δεν είναι η νομική αυθεντία σε ό,τι συμβαίνει. Έχει κάνει τραγικά λάθη και δεν μπορώ να τον επικροτώ περιπτωσιολογικά.

Οι υποθέσεις Outlook και Rusalka δεν έχουν σχέση με το θέμα του βίντεο. Εκεί είχε γίνει επέμβαση σε ολοκληρωμένα έργα, τα οποία ήταν άμεσα συνδεδεμένα με το χώρο στον οποίο εισπράχτηκε αντίτιμο για την έκθεση/προβολή τους.

Το έργο του κ. Γαβρά αποτελεί τμήμα τμήματος άλλου βίντεο, στο οποίο ο σκηνοθέτης είχε παραχωρήσει σχετική άδεια. Από αυτό, ζητήθηκε άδεια για να ληφθεί σχετικό απόσπασμα.

Δεν προβάλλεται το έργο του κ. Γαβρά στο Μουσείο και δεν εισπράττεται αντίτιμο γι' αυτό. Το εισιτήριο επιτρέπει την είσοδο και παραμονή στους χώρους του, με βάση το καθεστώ που ορίζει εκείνο, σε συμφωνία με την πολιτική αρχή που το εποπτεύει. Το Μουσείο δεν προβάλλει ολοκληρωμένο ή ανολοκλήρωτο το έργο του σκηνοθέτη, ούτε οφείλει να το κάνει. Οποιαδήποτε υπηρεσία προσφέρεται στους επισκέπτες, είναι ζήτημα της διακριτικής ευχέρειας του Μουσείου.

Ο κ. Γαβράς έχει ηθικό δικαίωμα να υπερασπιστεί το έργο του και όλοι έχουν δικαίωμα να ζητήσουν να προβάλλεται ακέραιο στους χώρους στους οποίους που έχει εγκρίνει ο σκηνοθέτης, με τον τρόπο που επέλεξε. Πέραν τούτου, όμως, δεν υπάρχει θέμα.

e-Lawyer είπε...

... κι αφού δεν προβάλλει ολοκληρωμένο το βίντεο, έχει δικαίωμα να μην προβάλλει ολοκληρωμένο το απόσπασμα, παραβιάζοντας την υποχρέωσή του για προσήκουσα παροχή των υπηρεσιών που προσφέρει; Όχι βέβαια! Το εισιτήριο αφορά ως σύμβαση κάθε υπηρεσία στην οποία το αντισυμβαλλόμενο μουσείο παρέχει πρόσβαση στο κοινό.

jimlap είπε...

Η προβολή οποιουδήποτε βίντεο δεν αποτελεί υπηρεσία του Μουσείου. Ούτε έχει υποχρέωση να προβάλλει οποιοδήποτε βίντεο. Υποχρέωση έχει να προβάλλει και να συντηρεί τα εκθέματά του, που είναι πολύ συγκεκριμένα.

Το Μουσείο δεν ζήτησε από τον κ. Γαβρά απόσπασμα από το έργο του, ώστε να υπάρχει ιδιαίτερος διακανονισμός σχετικά με τις συνθήκες χρήσης και προβολής.

Από εκεί και πέρα, η διεύθυνσή του έχει δικαίωμα να αλλάξει τις επιλογές της σχετικά με τις πρόσθετες υπηρεσίες, οποιαδήποτε στιγμή. Αν θεώρησε πως λανθασμένα άφησε μια καλλιτεχνική αναπαράσταση να γίνει ετεροβαρής σε σχέση με την ιστορική πραγματικότητα, τότε η επέμβασή της ήταν αναγκαία.

Οι εικόνες εντυπώνονται με μεγαλύτερη ευκολία, ιδίως στα νεαρά άτομα δίχως κριτική ικανότητα και μπορούν να δημιουργηθούν λανθασμένες εντυπώσεις. Ένα παιδί θα πει "είδα να ρίχνουν το άγαλμα της Αθηνάς", κάτι που φυσικά δεν συνέβη και αποδεικνύεται ιστορικά. Επίσης, θέμα συγκάλυψης δεν μπορεί να τεθεί, γιατί υπάρχει σχετικό ηχητικό απόσπασμα για τις καταστροφές επί παλαιοχριστιανών.

Ο κ. Γαβράς και ο κ. Παντερμαλής είναι αρκετά καταρτισμένοι και ώριμοι για να σκεφτούν πως σε δεύτερο χρόνο, τέτοιες προστριβές κάνουν κακό στην εικόνα του Μουσείου, το οποίο στήθηκε για ένα σκοπό. Δυστυχώς, ο καννιβαλισμός από τα ΜΜΕ και τους πολιτικούς δεν βοήθησε για να ξεπεραστεί το ζήτημα όπως έπρεπε.

e-Lawyer είπε...

Kάνετε λάθος.

Το “Μουσείο Ακρόπολης” είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο ιδρύθηκε με τον Ν.3711/2008. Σκοπός του Μουσείου, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 είναι η συγκέντρωση, προστασία, μελέτη, ανάδειξη και προβολή των μνημείων του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ο σκοπός αυτός εκπληρώνεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 2 στοιχείο (ι), με τη “διοργάνωση διαλέξεων, συνεδρίων, π ρ ο β ο λ ώ ν , παραστάσεων, συναυλιών και άλλων αφιερωμάτων κ α λ λ ι τ ε χ ν ι κ ο ύ και διεπιστημονικού χαρακτήρα, για την υποστήριξη των εκθεσεων ή άλλων συναφών προς το σκοπό του θεμάτων”. Αυτό σημαίνει ότι το δεύτερο των καθ' ων αποτελεί κρατικό όργανο, το οποίο δεσμεύεται άμεσα από τις διατάξεις του Συντάγματος και των Διεθνών Συνθηκών (ΕΣΔΑ και ΔΣΑΠ) για την διασφάλιση της ανεμπόδιστης πρόσβασης του κοινού στις πληροφορίες και τα έργα τέχνης που εκτίθενται στο πλαίσιο του καταστατικού του σκοπού. Οι μόνοι επιτρεπτοί περιορισμοί σε αυτή την πρόσβαση είναι εκείνοι που προβλέπονται από τις αντίστοιχες διατάξεις που κατοχυρώνουν την ελευθερία της πρόσβασης του κοινού στην πληροφόρηση και στην τέχνη.

jimlap είπε...

Όπως έγραψα, το Μουσείο δεν έχει υποχρέωση "να προβάλλει οποιοδήποτε βίντεο", αλλά "να προβάλλει και να συντηρεί τα εκθέματά του".

Σύμφωνα με το 2.1:

"Σκοπός του Μουσείου είναι η συγκέντρωση, προστασία, μελέτη ανάδειξη και προβολή των μνημείων του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Τα κινητά αρχαία μνημεία και τα αρχιτεκτονικά και λοιπά μέλη των μνημείων του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης που έχουν αποσπαστεί ή θα αποσπαστούν στο μέλλον, στεγάζονται στο κτήριο του Μουσείου για φύλαξη προστασία, συντήρηση, τεκμηρίωση, έρευνα, μελέτη, δημοσίευση, έκθεση και παρουσίαση στο ελληνικό και διεθνές κοινό."

Εδώ τελειώνει το τμήμα για τον σκοπό.

Το 2.2ι μιλάει για "διοργάνωση διαλέξεων, συνεδρίων, προβολών, παραστάσεων, συναυλιών και άλλων αφιερωμάτων". Είναι απολύτως ξεκάθαρο πως δεν πρόκειται για συγκεκριμένα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε μόνιμη βάση.

Η προβολή του βίντεο στο οποίο περιλαμβάνεται απόσπασμα από βίντεο του κ. Γαβρά, εντάσσεται σε διαφορετικό πλαίσιο ("ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων" και "εφαρμογή συστημάτων ψηφιακής τεχνολογίας προς ενημέρωση του κοινού").

Συναυλίες, παραστάσεις και άλλες δραστηριότητες, αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα. Άλλο το "κάθε Παρασκευή τον Αύγουστο του 2009, ο Μεγαλέξαντρος και το Καταραμένο Φίδι στο Μουσείο" και άλλο να λέμε πως "την ιστορία του Παρθενώνα θα εξηγούν σε πληροφοριακό βίντεο ο Μεγαλέξαντρος και το Καταραμένο Φίδι, μέχρι το τέλος της αιωνιότητας"!

Αν θέλει αύριο το πρωί το Μουσείο, μπορεί να μην προβάλλει καθόλου το σχετικό βίντεο. Μπορεί να το αντικαταστήσει με επικουρικό εκπαιδευτικό-πληροφοριακό υλικό που κρίθηκε ως κατάλληλο, από την αρμόδια διεύθυνση. Δεν έχει υποχρέωση απέναντι στον οποιονδήποτε σκηνοθέτη.

e-Lawyer είπε...

Αφού λοιπόν ξεκαθαρίσαμε ότι το Μουσείο ΕΧΕΙ ως αποστολή ανάμεσα σε άλλα και την προβολή ταινιών, επανερχόμαστε στο ότι αυτή η προβολή δεν επιτρέπεται να θίγει το δικαίωμα του δημιουργού για ακεραιότητα του έργου του, ακόμη κι όταν πρόκειται για απόσπασμα.
Δεν επιτρέπεται δηλαδή η προβολή αποσπάσματος με εσωτερική μεταβολή της δομής του, διότι τότε υπάρχει προσβολή τόσο των δικαιωμάτων του δημιουργού, όσο και των δικαιωμάτων του κοινού.

toaftonoito είπε...

Η ταινία "Ελένη¨της δεκαετίας του 1980, είχε συναντήσει αν θυμάμαι καλά, έντονες αντιδράσεις από το ΚΚΕ, για το πως προσέγγιζε τον Ελληνικό Εμφύλιο, Σε αντίστοιχες λίστες, όπως και αυτή, δεν περιέχεται.
Δεν εμπίπτει στην περιπτωσιολογία ή απλά ξεχνιέται;

e-Lawyer είπε...

Δεν είχε απαγορευτεί ή παρεμποδιστεί η προβολή της ώστε να εντάξουμε τις αντιδράσεις στις περιπτώσεις λογοκρισίας.

toaftonoito είπε...

Αντίθετα, από όσο θυμάμαι υπήρξαν πάρα πολλές αντιδράσεις, αποκλεισμοί κινηματογράφων,επιθέσεις σε θεατές, επεισόδια κλπ, σε όλη την Ελλάδα με αποτέλεσμα η ταινία "Ελένη" να αποσυρθεί πολύ γρήγορα και σίγουρα όχι λόγω μειωμένων εισιτηρίων. Δεν υπήρξε από όσο γνωρίζω, αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, αλλά ομοίως δεν υπήρξε ούτε στην περίπτωση του "trainspotting" ούτε στην περίπτωση της Φλώρινας (Καντιώτης- Αγγελόπουλος). Υπήρξε σίγουρα παρεμπόδιση προβολής καλλιτεχνικού έργου, που δεν πήρε την ιστορική αναγνώριση ή απαξία που θα έπρεπε. Ενδεικτικό είναι πως οι πηγές στο διαδίκτυο με μια πρώτη ματιά είναι λίγες: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=4580494
και http://www.pare-dose.net/?p=3551.
Πάντως τον αποκλεισμό κινηματογράφων των καταθέτω και ως προσωπική μαρτυρία.

e-Lawyer είπε...

Ναι αλλά όχι απο κρατικό λειτουργό όπως ο Καντιώτης.

Carousel Films είπε...

Κάπως καθυστερημενα, ένα συμπλήρωμα σε σχέση με απαγορεύσεις. Αρχές δεκαετίας 80, απαγορεύθηκαν κολλητά οι ταινίες "Night hawks" του Ρον Πεκ (ελληνικός τίτλος "Τα γεράκια της νύχτας"), φυσικά το "Salo" 120 μέρες στα ¨Σοδομα του Παζοlίνι (θυμάμαι καλά και τις 2 περιπτώσεις καθώς έιχαμε πάει στην απογευματινή των 16.00 στο Studio, ο εισαγγελέας αναμενόταν στις 18.00, φυσικά την πρώτη μέρα προβόλής, Δευτέρα τότε) και αν θυμάμαι καλά απαγορεύθηκε για λίγο καιρό η "Αυτοκρατορία των αισθήσεων" του Ναγκίσα Όσιμα πριν επιτραπεί η προβολή της αποκλειστικά στο "Κολοσσαίο". Να μην ξεχνάμε και διάφορες μικρού μήκους όπως το "Tα ματόκλαδά σου λάμπουν" του Κώστα Φέρρη, το "Σαββατόβραδο" του Πάνου Παπακυριακόπουλου και πολλές άλλες (δεκαετία 60 οι περισσότερες)

ψηφο-φόρος είπε...

Για την "Ελένη" του Γκατζογιάννη το 1985; Ο "Τελευταίος Πειρασμός" σίγουρα έχει προβληθεί από το συνδρομητικό. Για ελεύθερα κανάλια δεν ξέρω

e-Lawyer είπε...

Είπαμε: η λογοκρισία είναι κρατικό μέτρο απαγόρευσης έργου του λόγου. Για την Ελένη δεν επιβλήθηκε τέτοιο μέτρο. Πρέπει να καταλάβετε τη διαφορά.

Χρήση φωτογραφίας παιδιού σε ενημερωτικό φυλλάδιο

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δημοσιεύει σήμερα την υπόθεση μιας μητέρας που προσέφυγε στην δικαιοσύνη επειδή το κράτος τύπωσε ένα ενημερωτικό φυ...