Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Στην Ελλάδα τα ισόβια είναι το πολύ είκοσι χρόνια

Όχι ότι δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις (και δεν εννοώ τους χουντικούς) που βρίσκονται στον Κορυδαλλό από τη δεκαετία του 1970. Αλλά οι ποινικοδικονομικές διατάξεις επιτρέπουν όπως είναι γνωστό την έξοδο από τη φυλακή σε συντομότερο διάστημα απ' ό,τι η "ονομαστική" ποινή. Εξ ου και οι "παράλογες" ποινές τύπου τρις ισόβια κλπ.

Σχετικά με την απόφαση της δίκης για την υπόθεση Γρηγορόπουλου, σχολιάζεται εκτενώς η επιβολή ποινής, η οποία είναι διαφορετική από την κατηγορία (βλ. εδώ). Δηλαδή ενώ η κατηγορία αφορούσε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, τελικά η ποινή που επιβλήθηκε είναι αυτή της ανθρωποκτονίας με άμεσο δόλο. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η διάκριση ανάμεσα σε "ενδεχόμενο" και σε "άμεσο" δόλο δεν βρίσκεται στο κείμενο του Ποινικού Κώδικα. Δεν πρόκειται δηλαδή για άλλο ποινικό αδίκημα: και στις δύο περιπτώσεις μιλάμε για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως. Επομένως δεν υπάρχει "αλλαγή του κατηγορητηρίου", ότι δηλαδή καταδικάστηκε για άλλο αδίκημα από αυτό για το οποίο κατηγορήθηκε. Πάντως είναι λάθος ότι η μεταβολή του κατηγορητηρίου απαγορεύεται απόλυτα: υπάρχει η επιτρεπτή διαδικασία της "βελτίωσης της κατηγορίας", κατά την οποία από την ίδια τη δίκη διαπιστώνονται στοιχεία που αντικειμενικώς δεν θα μπορούσε να είχε λάβει υπόψη ο εισαγγελέας, αλλά δεν μετατοπίζουν το κέντο βάρους της υπόθεσης και δεν εκφεύγουν τους αρχικώς καθορισθέντος πλαισίου ποινών.

Η διαφοροποίηση στη συγκεκριμένη υπόθεση έγκειται στο είδος του δόλου, δηλαδή ενός στοιχείου της υποκειμενικής υπόστασης του αδικήματος της ανθρωποκτονίας. Άλλο είναι να σηκώσεις το χέρι και να πυροβολήσεις κάποιον επειδή θέλεις να τον σκοτώσεις (άμεσος δόλος), άλλο είναι να σηκώσεις το χέρι και να πυροβολήσεις κάποιον θεωρώντας ότι μπορεί και να τον σκοτώσεις (έμμεσος δόλος) κι άλλο να σηκώνεις το χέρι να πυροβολήσεις κάποιον ελπίζοντας ότι δεν θα τον σκοτώσεις (ενδεχόμενος δόλος).

Το τελευταίο είδος δόλου βρίσκεται στα όρια της άλλης μορφής υπαιτιότητας, της αμέλειας. Αν δηλαδή αποδειχθεί ότι σηκώνεις και το χέρι να πυροβολήσεις και πίστεψες ότι δεν θα τον σκοτώσεις, τότε δεν έχεις δόλο, αλλά εν συνείδητη αμέλεια. Επομένως δεν έχεις τελέσει ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, αλλά ανθρωποκτονία εξ αμελείας (όπως γίνεται συνήθως στα τροχαία δυστυχήματα).

Αυτή είναι η κλασική διδασκαλια για τις διακρίσεις δόλου ( άμεσου, έμμεσου, ενδεχόμενου) και αμέλειας. Παρ' όλο που δικαστηριακά αντανακλά την τρέχουσα αντίληψη, υπάρχουν σημαντικές αμφισβητήσεις της στην επιστήμη, οι οποίες εστιάζουν κυρίως στα άκρως υποκειμενικά εργαλεία που επιστρατεύονται για να αξιολογηθεί ποινικά μια συμπεριφορά, φτάνοντας τελικά στα έγκατα της ψυχολογικής ανάλυσης για τα οποία πολύ δυσκολα μπορεί να υπάρχει και "απόδειξη".




Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…