Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Θετικές δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού για τη διάκριση των λειτουργιών

Στη σημερινή ομιλία του Πρωθυπουργού στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ ακούστηκαν ορισμένα εξαιρετικά θετικά μέτρα για την ενίσχυση της αρχής της διάκρισης των λειτουργιών.

Οι τροποποιήσεις υφιστάμενων νόμων θα γίνονται με κατάθεση πλήρους νομοσχεδίου κι όχι με τροπολογίες που συνάπτονται σε ήδη κατατεθειμένο νομοσχέδιο. Εξαιρετική δέσμευση. Η πρόσφατη εμπειρία από τη καλοκαίρι μας δείχνει ανάγλυφα πως μια κυβέρνηση χρησιμοποιεί τη νομοθεσία ως εργαλείο ενάσκησης εξουσίας χωρίς σεβασμό στις θεσμικές εγγυήσεις του κοινοβουλίου: στο κεντρικό νομοσχέδιο προστίθενται 4-5 τροπολογίες για άσχετα θέματα, οι περισσότερες μάλιστα αντισυνταγματικές, χωρίς να έχουν περάσει από την σχετική επιτροπή της Βουλής και χωρίς να έχουν περάσει από τον έλεγχο της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής. Δείτε την ιστοσελίδα της Βουλής για το νομοσχέδιο για την ταυτοποίηση χρηστών καρτοκινητών τηλεφώνων. Κάτω από το νομοσχέδιο έχουν προστεθεί τροπολογίες, οι οποίες δεν έχουν περάσει από έλεγχο. Η πρώτη είναι για την αποζημίωση γιατρών που εξέτασαν τους οδηγούς οχημάτων της τοπικής αυτοδιοίκησης, η άλλη διευκρινίζει ποιες ναυτιλιακές δεν εμπίπτουν στον νόμο τάδε, η άλλη είναι μία είναι για τους υπαλλήλους της Ολυμπιακής, η άλλη για τη λειτουργία των καμερών και των βάσεων dna (αντισυνταγματική είπε μετά η Αρχή Προστασίας Δεδομένων), η άλλη για την απαγόρευση δημοσκοπήσεων 15 ημέρες πριν τις εκλογές. 

Επομένως αυτή η δέσμευση δείχνει το σεβασμό της Κυβέρνησης (εκτελεστική εξουσία) στην Βουλή (νομοθετική εξουσία) και θα πρέπει ως κανόνας να κατοχυρωθεί και στον Κανονισμό  της Βουλής.

Μεγάλης σημασίας είναι και η δέσμευση για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Το Σύνταγμα αναφέρει ότι η επιλογή αυτή γίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ο Πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι θα αλλάξει η μεθοδολογία της επιλογής από το Υπουργικό Συμβούλιο, προσθέτοντας ρόλο και στην Βουλή, με διοργάνωση ακροάσεων των υποψηφίων για τα αξιώματα στα ανώτατα δικαστήρια. Υποθέτω ότι θα διοργανωθούν δημόσιες εξετάσεις των υποψηφίων όπως είδαμε ότι έγινε στις ΗΠΑ για την πλήρωση μιας θέσης στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπου η υποψήφια πέρασε από πολλές και εξαντλητικές δημόσιες συνεντεύξεις. Οπότε το Υπουργικό Συμβούλιο δεν θα αποφασίζει πλέον μεταξύ των "ημέτερων" με άγνωστες μυστικές διαδικασίες, αλλά θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και την δημόσια παρουσίαση των υποψηφίων για τις θέσεις αυτές.  Υποθέτω ότι ενδεχομένως να διατυπώνεται και μια "απλή γνώμη" (μη δεσμευτική) εκ μέρους της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας σε σχέση με τις υποψηφιότητες.

Βλέπουμε λοιπόν ότι και χωρίς την συνταγματική αναθεώρηση, υπάρχουν περιθώρια για τον εκδημοκρατισμό του πολιτεύματος, με την δημιουργία νέων συνθηκών και νέων διαδικασιών που θα σέβονται την διάκριση των λειτουργιών και τον διακριτό ρόλο Κυβέρνησης - Βουλής - Δικαιοσύνης.

Νομικά όμως, δεν μπορούμε να αρκούμαστε στην καλή πολιτική βούληση της μιας ή της άλλης κυβέρνησης. Αυτές οι σημαντικές θεσμικές αλλαγές πρέπει να αποτελέσουν ένα κεκτημένο που να εγγραφεί στους κανόνες του πολιτεύματος. Χρειάζεται λοιπόν η κατοχύρωση, ύστερα από μια περίοδο εκούσιας εφαρμογής, είτε στο Σύνταγμα είτε στην κοινή νομοθεσία. Γι' αυτό υποστηρίζω και ότι δεν αρκεί και η κατάργηση της αντισυνταγματικής νομοθεσίας που έχει εξαγγείλει η νέα Κυβέρνηση, αλλά πρέπει να θεσμοποιηθεί η δυνατότητα του πολίτη να προσφεύγει ευθέως κατά του αντισυνταγματικού νόμου με την καθιέρωση ατομικής συνταγματικής προσφυγής στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, πράγμα το οποίο μπορεί αρχικώς να υλοποιηθεί και με απλή νομοθέτηση του ένδικου βοηθήματος. 

Είναι βέβαιο ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο σημαντικών θεσμικών μεταβολών στην ουσία της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών κι αυτό αποδεικνύει ότι όντως το Σύνταγμα δεν είναι η λύση σε όλα τα προβλήματα της Δημοκρατίας, αλλά ότι χρειάζεται επίσης η τόλμη και η μελέτη εναλλακτικών λύσεων που αναδιαρθρώνουν την δομή ενός ξεπερασμένου συστήματος, αρχικά στη βάση της πολιτικής βούλησης και στη συνέχεια, ελπίζω, με κατοχύρωση του κεκτημένου. 



Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…