Παρασκευή, Ιανουαρίου 02, 2009

Η απαγόρευση της προβολής του ηλεκτρονικού καπνίσματος

Αγαπητέ ιδρυτή του e-lawyer,

η γνώμη σας ως προς το αν η λειτουργία του forum μας, μετά την ψήφιση του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος, αποτελεί παράνομη πράξη, θα ήταν πολύτιμη. Αν έχετε το χρόνο, θα εκτιμούσαμε πολύ μια άποψη επάνω σε αυτό.

Σχετικό νήμα συζητήσεων: http://www.e-kapnisma.info/yaf_postst81_----.aspx

Σύμφωνα με:
ΦΕΚ A 262/2008 

Αρθρο 2
Ρυθμίσεις για τα προϊόντα καπνού

1. Από την δημοσίευση του παρόντος 
απαγορεύεται:
α)...
β)...
γ) η κατασκευή, προβολή, εμπορία και πώληση αντικειμένων που έχουν την εξωτερική μορφή προϊόντων καπνού, 
καθώς και το ηλεκτρονικό τσιγάρο με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου.

Η παράγραφος 2 αναφέρεται στο κατά πόσο προβάλλονται τα προϊόντα αυτά ως προϊόντα διακοπής του καπνίσματος  ή / και υγιεινότερες εναλλακτικές λύσεις.


Η ερώτηση είναι, ουσιαστικά, η εξής: Το e-kapnisma.info δημιουργήθηκε για να υπάρχει ένα βήμα συζήτησης για μια νέα τεχνολογία, η οποία ωφελεί τρόπον τινά τους καπνιστές στην προσπάθειά τους να ελαττώσουν / περιορίσουν / διακόψουν τη συνήθειά τους, ή τέλος πάντων προσφέρει μια εναλλακτική λύση στο παραδοσιακο κάπνισμα. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε πρόσφατα, αναρωτιόμαστε αν υπάρχει ζήτημα σχετικά με τη συνέχιση της λειτουργίας του forum. Φοβούμαστε μην κατηγορηθούμε οτι προβάλλουμε τα προϊόντα ηλεκτρονικού καπνίσματος έμμεσα ή άμεσα αναφερόμενοι σε μεταπωλητές τους στην Ελλάδα ή το εξωτερικό. Επειδή πολλά έχουν δει τα μάτια μας με περιπτώσεις blogs (και πραγματικά, δεν είμαστε για τέτοια!) θα εκτιμούσαμε πολύ την άποψή σας σχετικά με το ζήτημα, οπως και το με ποιές κινήσεις θα διασφαλίζαμε τη νομιμότητα επιλέγοντας να συνεχίσουμε τη λειτουργία του forum.

Φυσικά, θα ήμασταν χαρούμενοι είτε λαμβάνοντας κάποια προσωπική απάντηση είτε βλέποντας κάποια σχετική με το θέμα δημοσίευση στο blog σας, παραχωρώντας σας φυσικά και την άδεια αναδημοσίευσης του παρόντος email. Στη διάθεσή σας για περαιτέρω πληροφορίες.

Ευχαριστούμε πολύ,
e-kapnisma.

____________________________

Όπως είναι γνωστό, το e-lawyer δεν παρέχει εξατομικευμένη νομική πληροφόρηση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ερώτηση αφορά την ελευθερία του διαλόγου στο Διαδίκτυο και η απάντηση στο ζήτημα που τίθεται με την προσφατη νομοθετική απαγόρευση της "προβολής" του ηλεκτρονικού καπνίσματος σχετίζεται με το γενικότερο ζήτημα των περιορισμών που μπορούν να επιβληθούν στους χρήστες του Διαδικτύου. Γι' αυτό θα εξετάσω το σχετικό ερώτημα και θα πω τη γνώμη μου.

Ο Ν.3730/2008 προβλέπει ορισμένες απαγορεύσεις κι επομένως απευθύνεται σε άτομα που οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις απαγορεύσεις αυτές.  

Στο άρθρο 2 ("Ρυθμίσεις για τα προϊόντα καπνού") προφανώς οι αποδέκτες των διατάξεων είναι οι πωλητές προϊόντων καπνού (περίπτωση α και δ,ε), οι υπεύθυνοι των σχετικών καταστημάτων (περίπτωση β), οι παραγωγοί προϊόντων που φέρουν την εξωτερική μορφή προϊόντων καπνού, όπως το ηλεκτρονικό τσιγάρο (περίπτωση γ)  και οι ευρισκόμενοι σε κλειστούς χώρους αθλοπαιδιών, ομαδικών αθλημάτων και αθλητικών εκδηλώσεων. 

Το άρθρο 2 έχει,  δηλαδή, συγκεκριμένους αποδέκτες, σε αντίθεση με το άρθρο 3 ("Απαγόρευση χρήσης προϊόντων καπνού) που εισάγει την γενική απαγόρευση καπνίσματος σε δημόσιους χώρους από 1.7.2009 και έχει ως αποδέκτη όλο τον πληθυσμό  (μια χαρτογράφηση της απαγόρευσης και ένταξή της στο γενικότερο διεθνές πλαίσιο βρίσκεται στην Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής σχετικά με το νομοσχέδιο αυτό).

Η περίπτωση (γ) που ενδιαφέρει εδώ αναφέρει ότι απαγορεύεται:

"η κατασκευή, προβολή, εμπορία και πώληση αντικειμένων που έχουν την εξωτερική μορφή προϊόντων καπνού, καθώς και το ηλεκτρονικό τσιγάρο...", 

καθώς την ίδια στιγμή ο νομοθέτης, αντιλαμβανόμενος πως η απαγόρευση αυτή, αν περιοριζόταν σε αυτήν την διατύπωση θα ήταν απόλυτη - και άρα αντισυνταγματική- προσθέτει την επιφύλαξη της ειδικής έγκρισης του Υπουργείου Υγειας, κατά την παράγραφο 2 ("... με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου."). 

Η διατύπωση της παραγράφου 2 είναι άκρως διαφωτιστική για το πεδίο εφαρμογής της απαγόρευσης της περίπτωσης (γ), καθώς η έγκριση του Υπουργείου αφορά: 

"... κάθε μορφή διαφημιστικής προβολής ή καταχώρησης, σύμφωνα με τις οποίες η χρήση των προϊόντων καπνού εμφανίζει μειωμένο κίνδυνο για την υγεία ..."

Ο νόμος καθιστά σαφές λοιπόν ότι η απαγόρευση της παραγράφου (γ), η οποία αίρεται με την έγκριση του Υπουργείου, αφορά τις διαφημιστικές καταχωρήσεις των συναφών προϊόντων και όχι κάθε άλλη μορφή έκφρασης, διαλόγου, στοχασμού, συζήτησης, αναζήτησης και ατομικής υποστήριξης απόψεων που προέρχεται από πολίτες - και όχι παραγωγούς, εμπόρους, διακινητές και διαφημιστές προϊόντων καπνού.

Όπως προκύπτει λοιπόν, οι πολίτες που συζητούν για ένα νέο trend όπως το ηλεκτρονικό κάπνισμα, δεν περιορίζονται από τις παραπάνω απαγορεύσεις ως προς την έκταση της ελευθερίας της έκφρασής τους, εφόσον:

(α) δεν εμπίπτουν στο αντικειμενικό (rationae materiae) πεδίο εφαρμογής της διάταξης - εμπορική προώθηση προϊόντων (διαφήμιση) και 

(β) δεν εμπίπτουν στο υποκειμενικό (rationae personae) πεδίο εφαρμογής της διάταξης - άτομα που εμπορεύονται, διακινούν ή προβάλλουν εμπορικά τα προϊόντα καπνού.




3 σχόλια:

Gyromyristis είπε...

Σαφέστατη η ανάλυση. Ομως, αφήνει ορισμένα ερωτήματα (τα οποία φαντάζομαι οτι αφορούν και σε αλλες συγγενείς / παραπλήσιες περιπτώσεις):

1. Η προβολή διαφημίσεων μέσω Google Ads ή άλλων διαφημιστικών υπηρεσιών, που ενδεχομένως να παραβιάζουν το νόμο, εμπίπτει στην ευθύνη του site εφόσον δεν έχει έλεγχο επάνω στο τι εμφανίζεται; Για παράδειγμα, θα μπορούσε να εμφανίζεται μια διαφήμιση που να προβάλλει το ηλεκτρονικό τσιγάρο ως υγιεινή μέθοδο διακοπής καπνίσματος (αρα και το διαφημίζει, και το προβάλλει ως μεθοδο διακοπής καπνίσματος και ως υγιεινή εναλλακτική).

2. Η αναφορά, στο πλαίσιο των συζητήσεων, σε πωλητές προϊόντων ηλεκτρονικού καπνίσματος (με παράθεση συνδέσμων ή στοιχείων επικοινωνίας) αποτελεί ή οχι παράβαση, σύμφωνα με το υποκειμενικό πλαίσιο;

Εύλογες, πιστεύω, απορίες.

e-Lawyer είπε...

Στην πρώτη ερώτηση θα πρέπει να εξεταστεί το πεδίο ευθύνης της ιστοσελίδας. Επιλέγοντας τη χρήση διαφημιστικών υπηρεσιών, εφόσον αποδέχεται ότι αυτές οι ανεξάρτητες υπηρεσίες μπορεί να περιέχουν και διαφημίσεις προϊόντων καπνού, και παρ' όλ' αυτά προκρίνει την ένθεση αυτών των καταχωρήσεων - ενώ θα μπορούσε απλώς να μην επιλέξει αυτές τις υπηρεσίες ως ιστοσελίδα, υπάρχει ένα στοιχείο πρόθεσης. Εάν όμως ειδοποιηθεί η διαφημιστική υπηρεσία για την ύπαρξη απαγορευτικής νομοθεσίας και το forum ζητήσει να απαλειφθούν τουλάχιστον οι διαφημιστικές καταχωρίσεις που αφορούν προϊόντα καπνού, τότε το forum έχει περιορίσει κάπως την ευθύνη του σε περίπτωση που η ανεξάρτητη διαφημιστική υπηρεσία δεν σεβαστεί το αίτημα - αλλά και πάλι η ευθύνη του forum δεν έχει εξαλειφθεί 100%. Υπάρχει δηλαδή μια συνυπαιτιότητα του φόρουμ και της διαφημιστικής εταιρίας. Η πιο ασφαλής λύση είναι να επιτευχθεί συμφωνία ώστε να μην μπουν καθόλου διαφημίσεις προϊόντων καπνού.

Στην δεύτερη ερώτηση έχω απαντήσει στο κείμενο, λέγοντας ότι η αναφορά σε εταιρίες εφόσον δεν αποτελεί εμπορική προώθηση προϊόντων (δηλ. άμεση ή έμμεση διαφήμιση), τότε εμπίπτει στην ελευθερία της έκφρασης. Ωστόσο, οι σύνδεσμοι και τα στοιχεία επικοινωνίας που παρατίθενται, για λόγους ασφάλειας θα πρέπει να οδηγούν σε νόμιμες καταχωρήσεις (δηλ. με την έγκριση του υπουργείου) για να αποφευχθεί η κατηγορία της συμμετοχής του forum σε τυχόν παράβαση του νόμου.

Gyromyristis είπε...

Για το πρώτο σκέλος λοιπόν, αφήνετε να εννοηθεί ότι οποιοδήποτε site χρησιμοποιεί διαφημίσεις τρίτων υπηρεσιών, το περιεχόμενο των οποίων δεν ελέγχει (όπως είναι η Google), έχει συνυπαιτιότητα σε περίπτωση προβολής διαφημίσεων που παραβιάζουν κάποιο νόμο. Αυτό πιστεύω οτι αγγίζει το σύνολο των sites που παρέχουν τέτοιου τύπου διαφημίσεις, μια και δεν έχουν κανένα έλεγχο επάνω στο είδος των διαφημίσεων που μπορούν να προβληθούν. Ισως θα άξιζε τον κόπο να αφιερώσετε μια ξεχωριστή ενότητα σε αυτό το θέμα!

Προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας στο Διαδίκτυο

Στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στην Βουλή σχετικά με τους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας κ.τ.λ. υπά...