Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αρχή Προστασίας Δεδομένων: υποχρέωση Δήμου για χορήγηση προσωπικών δεδομένων σε δημότη


Ένας δημότης προσέφυγε στην  Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εναντίον ενός Δήμου, ο οποίος δεν χορηγούσε αντίγραφα εγγράφων που τηρούσε στο αρχείο του, με την δικαιολογία ότι τα έγγραφα περιείχανδεδομένα τρίτων.

Η Αρχή εξέδωσε την απόφαση 13/2009, στις 15.4.2009, για να αποφασίσει επί της προσφυγής που είχε ασκηθεί στις 20.2.2008 και συμπληρώθηκε στις 23.6.2008. Υπενθυμίζεται ότι η Αρχή υποχρεούται να τηρεί την προθεσμία της διεκπεραίωσης αιτήσεων εντός 50 ημερών, όπως επισήμανε πρόσφατα και ο Συνήγορος του Πολίτη. 


Mε την απόφαση η Αρχή αποφάσισε ότι ο Δήμος οφείλει να χορηγήσει τα εκζητούμενα αναγκαία στοιχεία για τους σκοπούς της χρησιμοποίησής τους από τον αιτούντα ενόψει δικαστηρίου, αφου βεβαίως τους ενημερώσει προηγουμένως κι αφού απαλείψει τα περιττά στοιχεία (λ.χ. ΑΦΜ, αριθμοί δελτίου ταυτότητας, τραπεζικοί λογαριασμοί κλπ). 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ο προσφεύγων δεν ζητά από το Δήμο να του χορηγηθούν δεδομένα που αφορούν τον ίδιο (οπότε η Αρχή έχει ρητή σχετική αρμοδιότητα κατ' άρθρο 12 Ν.2472/1997), αλλά να του δοθούν δεδομένα τρίτων, επί των οποίων η Αρχή μπορεί να διαγνώσει απλώς ότι δεν συντρέχει απαγόρευση για την χορήγησή τους σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο της προστασίας προσωπικών δεδομένων.  Άλλο όμως "δεν συντρέχει απαγόρευση για την χορήγηση" (όπως έχει πει η Αρχή σε παλαιότερες αποφάσεις) κι άλλο "ο Δήμος οφείλει να χορηγήσει τα δεδομένα". 

Η Αρχή σε αυτή την απόφαση πέρασε από το "δεν συντρέχει απαγόρευση χορήγησης" στο "ο Δήμος οφείλει να χορηγήσει τα δεδομένα" και γι' αυτό θα έπρεπε να είχε επικαλεστεί τις σχετικές διατάξεις για την πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα που εισάγουν αυτή την υποχρέωση του Δήμου. Με αυτήν την απόφαση, η Αρχή ξεπερνάει τα όρια μιας υπηρεσίας προστασίας δεδομένων και εισέρχεται στην περιοχή ενός Information Commissioner, δηλ. μιας ανεξάρτητης αρχής που μπορεί και να διατάξει την χορήγηση εγγράφων. Το ερώτημα είναι εάν διαθέτει μια τέτοια αρμοδιότητα, πέραν από τις περιπτώσεις που οι υπεύθυνοι επεξεργασίας ΔΕΝ παραβιάζουν το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στα δικά τους δεδομένα, αλλά το γενικότερο δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα (δημόσια δεδομένα). 

"Όλα τα κρατικά όργανα έχουν την υποχρέωση να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκηση" των ατομικών δικαιωμάτων (άρθρο 25 Συντάγματος), ανάμεσα στα οποία βρίσκεται και το δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα (άρθρο 10 παρ. 3). Έτσι και η Αρχή, όπως και κάθε κρατικό όργανο, έχει την σχετική υποχρέωση, μέσα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της - δηλ. εφόσον τα έγγραφα περιέχουν και προσωπικά δεδομένα να διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στην πληροφόρηση. 

Θα άξιζε λοιπόν να επεκταθεί και νομοθετικά αυτή η αρμοδιότητά της, δεδομένου ότι η αρχή της ασφάλειας δικαιου επιβάλλει αυτό που σήμερα φαίνεται περισσότερο ως "πολιτική διαφάνειας" να καταστεί και νομική δέσμευση.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…