Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Eπιτρέπεται η δημοσίευση δημοσκοπήσεων σε διαδικτυακά μέσα;

Ο ισχύων νόμος για τις δημοσκοπήσεις είναι ο Ν.3603/2007 στο άρθρο 14 του οποίου ορίζεται ότι 15 μέρες πριν τις εκλογές: "απαγορεύεται η δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων για την πρόθεση ψήφου των εκλογέων και η καθ' οιονδήποτετρόπο μετάδοση αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων,καθώς και η καθ' οιονδήποτε τρόπο μετάδοση και αναμε-τάδοσή τους από τα μέσα ενημέρωσης, με οποιονδήποτετρόπο και αν διανέμονται ή εκπέμπουν".  Η παραβίαση της απαγόρευσης έχει ποινικοποιηθεί και προβλέπεται "φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών, η οποία δεν είναι δεκτική μετατροπής ή αναστολής και χρηματική ποινή από 30.000 ευρώ έως 300.000 ευρώ". 



Για την αντισυνταγματικότητα του Νόμου, ιδίως μετά την τροποποίησή του πέρσι και την επαναφορά του σε ισχύ φέτος, τα έχουμε ξαναπεί

Σήμερα θα δούμε εάν αυτή η απαγόρευση αφορά και τα διαδικτυακά μέσα, δηλαδή κατά πόσον το πεδίο εφαρμογής του Ν.3603/2007 καταλαμβάνει κι αυτές τις περιπτώσεις δημοσίευσης δημοσκοπήσεων. 

Ας δούμε από κοντά όλο το  άρθρο 7 του Ν.3603/2007, ο οποίος υπεγράφη στα Ιωάννινα, στις 6 Αυγούστου 2007, προφανώς στις καλοκαιρινές διακοπές του κ. Παπούλια:

Άρθρο 7 

Διενέργεια και δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων κατάτην προεκλογική περίοδο 


1.α) Δεκαπέντε (15) ημέρες πριν από τη διενέργεια τωνβουλευτικών εκλογών, των εκλογών για την ανάδειξη αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και των δημοψηφισμάτων και έως την 19.00 ώρα της ημέρας της ψηφοφορίας, απαγορεύεται η δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων για την πρόθεση ψήφου των εκλογέων και η καθ' οιονδήποτετρόπο μετάδοση αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων, καθώς και η καθ' οιονδήποτε τρόπο μετάδοση και αναμετάδοσή τους από τα μέσα ενημέρωσης, με οποιονδήποτε τρόπο και αν διανέμονται ή εκπέμπουν. 


β) Με την επιφύλαξη του προηγούμενου εδαφίου, δεκαπέντε (15) ημέρες πριν από την ημέρα των προαναφερόμενων εκλογών και μέχρι την 19.00 ώρα της ημέρας της ψηφοφορίας, απαγορεύεται στους δημόσιους και ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς ελεύθερης λήψης, στους φορείς παροχής συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών, σε κάθε είδους εφημερίδα και περιοδικό, καθώς και στα πολιτικά κόμματα και στους υποψηφίους η καθ' οιονδήποτε τρόπο δημοσιοποίηση ή μετάδοση ή αναμετάδοση οποιασδήποτε έρευνας γνώμης, με οποιονδήποτε τρόπο και αν διενεργείται, σχετικά με τις πολιτικές τάσεις, απόψεις και προτιμήσεις της κοινής γνώμης, για πολιτικά κόμματα, πολιτικές θέσεις και πρόσωπα ή άλλα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα. 


2. Τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, που διενερ-γούνται κατά την έξοδο των εκλογέων από τα εκλογικάκαταστήματα κατά την ημέρα της ψηφοφορίας, απαγορεύεται να δημοσιοποιούνται ή να μεταδίδονται καθ' οι-ονδήποτε τρόπο πριν την 19.00 ώρα της ημέρας αυτής. 


3. Στη σύνθεση του αντιπροσωπευτικού δείγματος πρέ-πει να μετέχουν μόνο άτομα με ενεργό δικαίωμα ψήφου. 


4. Το χρονικό διάστημα μεταξύ της έναρξης συλλογήςτων στοιχείων και της ημερομηνίας δημοσιοποίησης τωναποτελεσμάτων της δημοσκόπησης δεν μπορεί να υπερ-βαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες. 


5. Οι παραβάτες των διατάξεων των προηγούμενων πα-ραγράφων τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6)μηνών, η οποία δεν είναι δεκτική μετατροπής ή αναστολήςκαι χρηματική ποινή από τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώέως τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ. 


Ο Νόμος προβαίνει σε μια σαφή διάκριση για το ποιες δημοσκοπήσεις ρυθμίζει και σε ποια μμε απαγορεύεται η δημοσίευσή τους: 


(α) ως προς την πρόθεση ψήφου η απαγόρευση είναι καθολική και αφορά όλα τα μέσα "με οποιονδήποτε τρόπο κι αν εκπέμπουν".  


(β) Ως προς τις έρευνες γνώμης που αφορούν "πολιτικές τάσεις, απόψεις και προτιμήσεις της κοινής γνώμης, για πολιτικά κόμματα, πολιτικές θέσεις και πρόσωπα ή άλλα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα", ο νόμος περιορίζει την απαγόρευση σε ένα κατονομαζόμενο κύκλο κατηγοριών μέσων ενημέρωσης:


-  δημόσιους και ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς ελεύθερης λήψης,

-  στους φορείς παροχής συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών, 

- σε κάθε είδους εφημερίδα και περιοδικό, καθώς και 

- στα πολιτικά κόμματα και στους υποψηφίους 


Ενώ λοιπόν η δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων για την πρόθεση ψήφου αφορά κάθε μέσο ενημέρωσης, η δημοσιοποίηση όλων των υπόλοιπων θεμάτων δημοσκοπήσεων ("πολιτικές τάσεις") αφορά μόνο τα ρητά κατονομαζόμενα μέσα ενημέρωσης. Άλλωστε εάν ο Νόμος ήθελε στην δεύτερη περίπτωση να εντάξει και τα διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης θα το είχε πράξει, είτε κατονομάζοντάς τα, είτε απλώς εντάσσοντας και τις "τάσεις" στην κατηγορία (α) που αφορά όλα τα μέσα ενημέρωσης. 


Ο νομοθέτης γνωρίζει καλά ότι αφήνει ένα πεδίο εφαρμογής αρύθμιστο, δηλαδή ελεύθερο: αυτό του Διαδικτύου. Εξάλλου, αυτό έχει επισημανθεί ήδη από το  σχολιασμό της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής, ως προς το άρθρο 1 του νομοσχεδίου. Η έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής αναφέρει: 


" 1. Επί του άρθρου 1 παρ. 1

Συμφώνως προς τη δεύτερη περίδο της παρ. 1, στην περίπτωση που "οι ως άνω δημοσκοπήσεις δεν δημοσιοποιούνται στον έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο, διενεργούνται χωρίς να υπάγονται στις διατάξεις του νόμου αυτού". Εν προκειμένω, θα ήταν, ενδεχομένως, σκόπιμο να διευκρινισθεί σε ποιο καθεστώς θα υπάγονται οι εν λόγω δημοσκοπήσεις στην περίπτωση που δεν δημοσιοποιηθούν στον έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο αλλά επί παραδείγματι, στις ιστοσελίδες των φορέων ή των επιχειρήσεων που τις διενεργούν, ή στις ιστοσελίδες των πολιτικών κομμάτων ή υποψηφίων ή ακόμη και σε προσωπικές ιστοσελίδες ή σε "blogs". "


Άρα η Επιστ. Υπηρεσία της Βουλής αναγνωρίζει ότι το ζήτημα της δημοσίευσης στο Διαδίκτυο παραμένει "αδιευκρίνιστο" από το Νόμο αυτόν. 


Το βέβαιο είναι ότι εφόσον η δημοσίευση δημοσκόπησης θεωρηθεί ότι αποτελεί περιεχόμενο του δικαιώματος πληροφόρησης, υπάγεται μόνο στους περιορισμούς που προβλέπονται από το Σύνταγμα και συνεπώς απαιτείται να υπάρχει νόμος που να προβλέπει την απαγόρευση της διαδικτυακής δημοσίευσης, αφού η απαγόρευση προβλέπεται εδώ από ειδικές κι όχι από γενικές διατάξεις


Άρα, αν θεωρήσουμε ότι η απαγόρευση είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα:


(α) δημοσκόπηση για  πρόθεση ψήφου απαγορεύεται να δημοσιευθεί και στο Διαδίκτυο,

(β) έρευνα γνώμης για όλα τα άλλα θέματα απαγορεύεται μόνο για τα ρητώς κατονομαζόμενα μέσα ενημέρωσης, στα οποία δεν περιλαμβάνονται τα διαδικτυακά.






Σχόλια

Ο χρήστης ΡαφαηλίδηςFan είπε…
Μια απορία: κάποιες εταιρείες (χαρακτηριστική περίπτωση η Public Issue) δεν προβαίνουν σε αποτύπωση της "πρόθεσης ψήφου" αλλά δίνουν την λεγόμενη "εκτίμηση εκλογικής επιρροής" που είναι η αναγωγή με διάφορες μεθόδους σε τελικό εκλογικό αποτέλεσμα. Η αναφορά επομένως στην παρ. (α) στο άρθρο 7.1 μόνο της φράσης "πρόθεση ψήφου" δεν σημαίνει ότι η "εκτίμηση εκλογικής επιρροής" μπορεί να δημοσιευτεί π.χ. στο site της εταιρείας που κάνει της δημοσκοπήσεις;;;
Ο χρήστης e-Lawyer είπε…
Eίναι θέμα τελολογικής ερμηνείας, δηλ. που σκόπευε ο νομοθέτης. Σε κάθε περίπτωση, οι εταιρίες πρέπει να πάρουν πάνω τους το θέμα και να προσβάλλουν το νόμο δικαστικώς έστω και προκαλώντας ποινική δίωξη εναντίον τους.
Ο χρήστης ΡαφαηλίδηςFan είπε…
Βασικά δεν είναι θέμα των εταιρειών, γιατί οικονομικά τις συμφέρει μια τέτοια ρύθμιση, αφού κάθε ενδιαφερόμενος (ΜΜΕ, κόμμα κλπ) πρέπει να τις πληρώσει μόνος του για να διεξάγει μια δημοσκόπηση ενώ χωρίς την απαγόρευση μπορούσε απλά να δει τα δημοσιευμένα αποτελέσματα. Τα ΜΜΕ είναι αυτά που πρέπει να πάρουν πάνω τους το θέμα.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παράνομη η αντιγραφή φωτογραφιών από ελεύθερης πρόσβασης προφίλ στο facebook

Yπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι αν κάποιος έχει λογαριασμό ελεύθερης πρόσβασης ("ανοιχτό προφίλ") σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης, ό,τι έχει αναρτήσει σε αυτήν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα. Η παρανόηση αυτή επικρατεί κυρίως σε μέσα ενημέρωσης που νομίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα υλικό από προφίλ των χρηστών στο facebook, χωρίς να σέβονται ότι οι χρήστες δεν έχουν συγκατατεθεί στην εμπορική χρήση των δεδομένων τους από εφημερίδες ή την τηλεόραση. Μια πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών  (2016) στην οποία υπερασπίστηκα μια χρήστη του facebook επιβεβαίωσε ότι και από ελεύθερα προσβάσιμο λογαριασμό δεν επιτρέπεται χωρίς συγκατάθεση η αναπαραγωγή των προσωπικών δεδομένων (φωτογραφιών) και καταδίκασε την εφημερίδα να καταβάλει αποζημίωση στην θιγόμενη. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Δικαστήριο:
“ Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα τις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι αυτές πραγματικά προέρχονταν από ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία η …

Χρήση φωτογραφιών από το facebook σε ΜΜΕ

Μια σημαντική απόφαση εκδόθηκε πρόσφατα από το Εφετείο Αθηνών και αφορά την χρήση φωτογραφιών που είχε αναρτήσει ένα πρόσωπο στο facebook και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν στον Τύπο και στην τηλεόραση. Με την απόφαση 5336/2015, το Εφετείο έκρινε ότι αυτό δεν επιτρέπεται χωρίς την συγκατάθεση του υποκειμένου και επίσης αποφάνθηκε ότι το facebook αποτελεί "αρχείο προσωπικών δεδομένων" στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για να εφαρμοστεί επ' αυτού ο Ν.2472/1997 για την προστασία από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. 
Οι επί του θέματος των φωτογραφιών αιτιολογικές σκέψεις του δικαστηρίου έχουν ως εξής:
"Με την προβολή των φωτογραφιών της ενάγουσας στην τηλεόραση, χωρίς τη συναίνεση ή την εκ των υστέρων έγκρισή της, προσεβλήθη το δικαίωμά της επί της ιδίας εικόνας. Το γεγονός ότι στις προβληθείσες φωτογραφίες της ήταν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν αναιρεί την προσβολή, δεδομένου ότι, αφ' ενός μεν, εικόνα του ατόμου δεν είναι μόνο το πρόσωπό του, α…

Σκουρλέτης: αντίθετο σε δημόσια τάξη / χρηστά ήθη το επώνυμο τέκνου ζεύγους γυναικών

Κατόπιν κοινοβουλευτικής ερώτησης 12 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνηση του Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών να καταχωρήσει ληξιαρχική πράξη γέννησης τέκνου που έλαβε το επώνυμο της συζύγου της μητέρας του (βλ. εδώ), απαντήσεις δόθηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον υπουργό Εσωτερικών. 
Ο (πρώην) υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων κ. Παρασκευόπουλος αντί να απαντήσει τί συγκεκριμένο πρόκειται να πράξει σε επίπεδο νομοθεσίας για την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των γονέων του παιδιού, όπως επιβάλλει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (η επιλογή του ονόματος τέκνου ήδη δίνεται από τον νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης), αναφέρει στην απάντησή του -γενικά και αόριστα- ότι το υπουργείο του υλοποιεί δράσεις "Δικαιοσύνης φιλικές για τα παιδιά" και ότι αναμένεται η έναρξη εργασιών μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για θέματα οικογενειακού δικαίου. Περαιτέρω, για το γεγονός ότι το Ειδικό Ληξιαρχείο δεν εφαρμόζει το άρθρο 10 του νόμου…