Πέμπτη, Νοεμβρίου 19, 2026

Άστοχη συνεκδίκαση υποθέσεων προσωπικών δεδομένων από το Πρωτοδικείο Αθηνών

 Σε δύο υποθέσεις προσωπικών δεδομένων που χειρίστηκα και έτυχε στο δικαστήριο να έχουν εισαχθεί στο ίδιο πινάκιο, το Πρωτοδικείο Αθηνών συνεκδίκασε δύο δικόγραφα εντελώς αγνώστων μεταξύ τους ανθρώπων και εξέδωσε μία (1) δικαστική απόφαση.


Δηλαδή, το Πρωτοδικείο Αθηνών σε υπόθεση που καλείτο να προστατεύσει τα προσωπικά δεδομένα πολιτών, τα καταχώρισε στο ίδιο δικαστικό κείμενο. 


Επομένως, εγώ τώρα ως συνήγορός τους είμαι υποχρεωμένος να τους ενημερώσω για την δικαστική απόφαση, δημιουργώντας δύο διαφορετικά αντίγραφα: στο ένα θα ανωνυμοποιήσω τα στοιχεία του ενός, ενώ στο άλλο θα ανωνυμοποιήσω τα στοιχεία του άλλου και θα τους αποστείλω το αντίστοιχο αντίγραφο.


Αυτός ο δικαστικός χειρισμός όμως δείχνει ότι οι συγκεκριμένοι δικαστές του Πρωτοδικείου Αθηνών δεν έχουν αντιληφθεί δυστυχώς το διακύβευμα της υπόθεσης που είναι ακριβώς η ιδιωτικότητα και η προστασία των δεδομένων από μη εξουσιοδοτημένες κοινοποιήσεις τους. 


Δηλαδή εδώ το πρόβλημα είναι καθαρά της Δικαιοσύνης: εμείς ακολουθήσαμε κανονικά όλη την νόμιμη διαδικασία για την προστασία των δεδομένων των εντολέων μας, αλλά το δικαστήριο περιφρονεί την συγκεκριμένη προστασία, συνεκδικάζει χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι έτσι ο ένας θα δει τελικά τα στοιχεία του άλλου, εκτός εάν ο δικηγόρος τους λάβει τα απαραίτητα μέτρα και επέμβει στο ίδιο το κείμενο της δικαστικής απόφασης επιτελώντας την λειτουργία που δεν επιτέλεσε το ίδιο το δικαστήριο.


Είμαι πολύ απογοητευμένος από την περιφρόνηση αυτή. Έχω χειριστεί εκατοντάδες αγωγές, ακόμη και στα ίδια πινάκια και οι δικαστές μέχρι στιγμής δεν είχαν τολμήσει να συνεκδικάσουν, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη φύση αυτών των υποθέσεων που επιβάλλουν την διακριτή εκδίκαση.


Εγώ ως δικηγόρος χειρίζομαι κάθε υπόθεση με σεβασμό στην μοναδικότητά της, όσο κι αν το γενικότερο θέμα μπορεί να μοιάζει με το πρόβλημα άλλων εντολέων μου. Δεν τις χειρίζομαι ούτε μαζικά, ούτε ως αντικείμενο βιομηχανικής παραγωγής. Το να βλέπω αυτή η φροντίδα να υποτιμάται από το ίδιο το δικαστήριο στο οποίο ζητώ την συγκεκριμένη νομική προστασία είναι άκρως απογοητευτικό. 


Δείχνει ότι οι συγκεκριμένοι δικάσαντες, δυστυχώς, δεν κατανόησαν απολύτως τίποτε.

Πέμπτη, Οκτωβρίου 22, 2026

Η διαγραφή δεδομένων βάφτισης από καθολική εκκλησία

 

Τα θρησκεύματα δεν έχουν κανένα πρόβλημα να καταχωρούν στα κατάστιχά τους νέους πιστούς χωρίς να τους ερωτούν, όπως γίνεται με τον νηπιοβαπτισμό. Πρόκειται για το προπατορικό αμάρτημα της ίδιας της Εκκλησίας: χωρίς καν να μπορεί να ερωτηθεί το άτομο και χωρίς να μπορεί να συναινέσει, εντάσσεται αυτόματα, κατ' επιλογή των γονιών του φυσικά, σε ένα συγκεκριμένο θρήσκευμα. Άλλα θρησκεύματα έχουν ακόμη πιο βαριές διαδικασίες παραβίασης δικαιωμάτων κατά την ένταξη πιστών, ακόμη και με ανεπανόρθωτες σωματικές επεμβάσεις όπως είναι η περιτομή. Αυτά όλα για κάποιον λόγο τα έχουμε αποδεχθεί ως κανονικότητα. Το θέμα είναι όταν ένα ενήλικο άτομο επιθυμεί να διαγραφεί από τα εκκλησιαστικά κατάστιχα. Δεν εννοώ εδώ τη μεταβολή της καταχώρισης θρησκεύματος στο ληξιαρχείο, αλλά τη διαγραφή των προσωπικών δεδομένων του ατόμου από την ίδια την εκκλησιαστική εγγραφή της βάφτισης. Κάτι στο οποίο όλες οι εκκλησίες αντιστέκονται σθεναρά: άπαξ κι έχεις βαφτιστεί, τελείωσες. Είσαι δικός τους για πάντα! Αυτό φυσικά δεν μπορεί να γίνει ανεκτό σε ένα κράτος δικαίου και από πέρσι υπάρχει μια τέτοια προσφυγή με προδικαστικό ερώτημα ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
 
Πρόκειται για την υπόθεση C-12/25, Bisdom Gent VZW κατά Gegevensbeschermingsautoriteit, η οποία προέρχεται από το Βέλγιο και αφορά ακριβώς το δικαίωμα ενός ανθρώπου να απαιτήσει τη διαγραφή των προσωπικών δεδομένων του από τα μητρώα βαπτίσεων της Καθολικής Εκκλησίας. Ένας πολίτης, ο οποίος είχε βαπτιστεί όταν ήταν ανήλικος, ζήτησε από την Επισκοπή της Γάνδης να διαγράψει την εγγραφή της βάπτισής του, επικαλούμενος το δικαίωμα διαγραφής του άρθρου 17 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Η Επισκοπή αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η βάπτιση αποτελεί ιστορικό γεγονός που δεν μπορεί να αναιρεθεί και ότι τα εκκλησιαστικά μητρώα πρέπει να διατηρούν την καταγραφή του. Η βελγική Αρχή Προστασίας Δεδομένων δικαίωσε τον πολίτη και διέταξε τη διαγραφή των δεδομένων του, αλλά η Επισκοπή προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Το Εφετείο Βρυξελλών υπέβαλε προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να διευκρινιστεί πώς εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ στα εκκλησιαστικά μητρώα και πώς συνδυάζεται το δικαίωμα διαγραφής με τη θρησκευτική αυτονομία.
 
Τα ερωτήματα που υπέβαλε το Εφετείο στο ΔΕΕ είναι: 
 
1. Δικαίωμα διαγραφής από το μητρώο βαπτίσεων
Έχει το άρθρο 17 παρ. 1 του ΓΚΠΔ, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων που κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 10 του Χάρτη και στο άρθρο 9 της ΕΣΔΑ, καθώς και την αρχή του διαχωρισμού Εκκλησίας και Κράτους που προβλέπεται στα άρθρα 19 και 21 του βελγικού Συντάγματος, την έννοια ότι ένα πρόσωπο το οποίο βαπτίστηκε ως ανήλικο και επιθυμεί, ως ενήλικο, να αποστασιοποιηθεί από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει ή δεν έχει δικαίωμα διαγραφής των προσωπικών δεδομένων του από το μητρώο βαπτίσεων;
 
2. Θρησκευτική ελευθερία της Εκκλησίας
Έχει συναφώς σημασία, για τους σκοπούς του άρθρου 17 παρ. 1 στοιχ. γ΄ του ΓΚΠΔ, το γεγονός ότι, κατά τον υπεύθυνο επεξεργασίας, η καταχώριση στο μητρώο βαπτίσεων αφορά τα προαναφερθέντα θεμελιώδη δικαιώματα (θρησκευτική ελευθερία) του ίδιου του υπευθύνου επεξεργασίας και της κοινότητας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας την οποία εκπροσωπεί;
 
3. Έντυπη μορφή του μητρώου
Έχει συναφώς σημασία το γεγονός ότι το μητρώο βαπτίσεων δεν είναι ψηφιακό, αλλά αποτελεί μοναδικό υλικό φορέα υπό τη μορφή βιβλίου με σελίδες δύο όψεων, στην πίσω πλευρά των οποίων περιλαμβάνονται επίσης δεδομένα άλλων υποκειμένων;
 
4. Ιστορική αξία και αρχειοθέτηση προς το δημόσιο συμφέρον
Έχει συναφώς σημασία το γεγονός ότι το ίδιο το βιβλίο αποτελεί ιστορικό τεκμήριο και ότι το μητρώο βαπτίσεων συνιστά μοναδική καταγραφή ιστορικών γεγονότων τα οποία δεν έχουν καταγραφεί αλλού, με αποτέλεσμα η επεξεργασία των δεδομένων να πραγματοποιείται επίσης για σκοπούς αρχειοθέτησης προς το δημόσιο συμφέρον, επιστημονικής ή ιστορικής έρευνας ή στατιστικούς σκοπούς, κατά την έννοια του άρθρου 17 παρ. 3 στοιχ. δ΄ του ΓΚΠΔ;
 
5. Αρκεί η σημείωση αποχώρησης από την Εκκλησία;
Στον βαθμό που υφίσταται δικαίωμα διαγραφής δεδομένων κατά την έννοια του άρθρου 17 παρ. 1 του ΓΚΠΔ και εφόσον δεν εφαρμόζεται κάποια εξαίρεση από το δικαίωμα αυτό κατά την έννοια του άρθρου 17 παρ. 3 του ΓΚΠΔ, ικανοποιείται κατ' αναλογία το δικαίωμα διαγραφής με την προσθήκη σημείωσης στο περιθώριο του μητρώου βαπτίσεων ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει αποχωρήσει από την Εκκλησία;
 
Την 1η Οκτωβρίου 2026 δημοσιεύθηκαν οι προτάσεις της γενικής εισαγγελέως Laila Medina, οι οποίες απευθύνονται προς τους Δικαστές και εισηγούνται έναν τρόπο απάντησης στα προδικαστικά ερωτήματα. Η γενική εισαγγελέας υποστηρίζει ότι ένα πρόσωπο που βαπτίστηκε ως ανήλικο και στη συνέχεια αποφάσισε να αποχωρήσει από τη θρησκευτική κοινότητα μπορεί καταρχήν να απαιτήσει τη διαγραφή των προσωπικών δεδομένων του. Η Εκκλησία δεν απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις του ΓΚΠΔ λόγω της θρησκευτικής της φύσης ούτε αρκεί να επικαλεστεί γενικά τη σημασία της διατήρησης των εκκλησιαστικών αρχείων. Οφείλει να αποδείξει συγκεκριμένους επιτακτικούς νόμιμους λόγους που δικαιολογούν τη συνέχιση της επεξεργασίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η θέση ότι η απλή προσθήκη μιας σημείωσης περί αποχώρησης από την Εκκλησία ή η διαγραφή με μια γραμμή που αφήνει τα στοιχεία αναγνώσιμα δεν ισοδυναμεί με πραγματική διαγραφή κατά την έννοια του ΓΚΠΔ. Η γενική εισαγγελέας διακρίνει, πάντως, τη διαγραφή των προσωπικών δεδομένων από την εξάλειψη του ιστορικού γεγονότος της βάπτισης, ενώ αναγνωρίζει ότι πρέπει να εξετάζονται οι συγκεκριμένες περιστάσεις κάθε περίπτωσης.
 
Προσωπικά θα ήμουν πολύ πιο κάθετος: δεν υπάρχει απολύτως κανένα έννομο συμφέρον ή δικαίωμα της εκκλησίας να διατηρήσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στο αρχείο της, δεδομένου ότι όταν τα συμπεριέλαβε το άτομο ήταν βρέφος. Για μένα είναι τελείως ξεκάθαρο ότι η μόνη λύση είναι η απόλυτη διαγραφή, με απόδειξη καταστροφής των στοιχείων και βεβαίωση περί μη τήρησης αντιγράφου. Για τα "άλλα δεδομένα άλλων ανθρώπων" δεν μας ενδιαφέρει καθόλου αν θα καταστραφούν: να ειχαν μεριμνήσει να ψηφιοποιήσουν τα μητρώα τους οι παπάδες. Σιγά μην δεχτούμε ότι αυτός είναι σοβαρός λόγος μη διαγραφής!
 
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει ακόμη εκδώσει την οριστική απόφασή του και οι προτάσεις της γενικής εισαγγελέως δεν είναι δεσμευτικές. Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει μια θεμελιώδη σύγκρουση ανάμεσα στη θρησκευτική αυτονομία των εκκλησιών και στο δικαίωμα του ατόμου να ελέγχει την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων που αποκαλύπτουν τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν η Εκκλησία μπορεί να θεωρεί, σύμφωνα με το δόγμα της, ότι η βάπτιση έχει ανεξάλειπτο χαρακτήρα. Είναι εάν αυτή η θεολογική αντίληψη μπορεί να δικαιολογήσει τη διατήρηση προσωπικών δεδομένων ενός ανθρώπου που δεν επιθυμεί πλέον να ανήκει στη συγκεκριμένη θρησκευτική κοινότητα. Η απόφαση που αναμένεται θα έχει ιδιαίτερη σημασία για την εφαρμογή του δικαιώματος διαγραφής σε θρησκευτικά αρχεία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της Ελλάδας.
 
Η πιθανότερη κατά τη γνώμη μου έκβαση είναι να κρίνει το ΔΕΕ ότι η Εκκλησία, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, υπάγεται στις υποχρεώσεις του ΓΚΠΔ και ότι η επίκληση της ανεξάλειπτης φύσης του μυστηρίου της βάπτισης δεν αρκεί από μόνη της για να αποκλείσει το δικαίωμα διαγραφής. Θα πρέπει να αποδεικνύεται συγκεκριμένη νομική βάση για τη διατήρηση των δεδομένων και, όπου εφαρμόζεται το άρθρο 21 παρ. 1 ΓΚΠΔ, επιτακτικοί νόμιμοι λόγοι που υπερισχύουν των δικαιωμάτων του υποκειμένου.

Η αντίδραση της Επιτροπής Επισκοπικών Διασκέψεων της ΕΕ (COMECE), η οποία εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις προτάσεις Medina, επιβεβαιώνει τη θεσμική σημασία της διαφοράς, χωρίς βεβαίως να προδικάζει την κρίση του Δικαστηρίου.

Τρίτη, Οκτωβρίου 20, 2026

Κλιμάκωση αποστολής μη ζητηθέντων μηνυμάτων από δημόσιες υπηρεσίες

 

Τα Υπουργεία και οι δημόσιες υπηρεσίες θεωρούν πλέον ότι μπορούν να κάνουν κυριολεκτικά ό,τι θέλουν με τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών.
 
Πρώτα ήταν το SMS του Υπουργείου Μεταφορών που, χωρίς να έχει καμία απολύτως αρμοδιότητα έστειλε στις 24.10.2025 ανακριβή δεδομένα για τους νεκρούς του τριημέρου της 28ης, τα οποία διέψευσε το ίδιο το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. με επιστολή του (αυτό είναι το αρμόδιο όργανο να ενημερώσει το κοινό κι όχι το Μεταφορών) ότι οι νεκροί ήταν λιγότεροι.
 
Μετά ήταν το e-mail του Υπουργείου Υγείας που χωρίς καμία επίσης αρμοδιότητα έσπευσε να χρησιμοποιήσει τα προσωπικά δεδομένα της άυλης συνταγογράφησης για να στείλει σε όλους μήνυμα περί ασφαλούς κολύμβησης στην θάλασσα για άτομα τρίτης ηλικίας, ενώ αρμόδιο για το θέμα αυτό είναι το Λιμενικό Σώμα.
 
Τώρα ήρθε το e-mail πάλι του Υγείας που χωρίς καμία συγκατάθεση χρησιμοποίησε πάλι τα δεδομένα της ΗΔΥΚΑ για να στείλει ενημέρωση για τον Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, ακόμη και σε πολίτες που έχουν εκφράσει την ρητή αντίρρησή τους να είναι δωρητές οργάνων. Όχι, να γίνουν με το ζόρι!
 
Ωραία φιλελεύθερη δημοκρατία!
 
Αυτά δεν γίνονταν ούτε στα πιο ακραία ολοκληρωτικά καθεστώτα.
 
Πρόκειται για κατάσταση που γενικεύεται σταδιακά, με τις παρεμβάσεις της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων να στερούνται αποτελεσματικότητας και την μόνη ελπίδα για ανάσχεση του φαινομένου να διαφαίνεται από τις δικαστικές αποφάσεις που επιδικάζουν αποζημιώσεις σε μεμονωμένους πολίτες που προσφεύγουν για την παράνομη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων που τους αφορούν.
 
Σε όλη την Ευρώπη εφαρμόζονται ενιαίοι κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, δηλαδή οι κανόνες της Οδηγίας 2002/58, εκτός από την Ελλάδα, η οποία επιμένει να επιλύει τα θέματα αυτά με γενικές διατάξεις και αποφεύγοντας την κεντρική έννοια στο θέμα αυτό: την συγκατάθεση.
 
Η Ιταλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων έχει ασχοληθεί με το θέμα των "κοινωφελών" SMS και e-mail εδώ και 25 χρόνια και έχει διευκρινίσει ότι αυτά επιτρέπονται μόνο με συγκατάθεση.
 
Η Ισπανική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων διαπίστωσε παράβαση λόγω της αποστολής SΜS από το Ισπανικό Υπουργείο Εξωτερικών που έστελνε χωρίς συγκατάθεση ενημέρωση σε ισπανούς όταν έβγαιναν στο εξωτερικό με πληροφορίες για το πού θα βρούν την πρεσβεία της Ισπανίας, χωρίς να το ρωτήσει κανείς.
 
Η Βελγική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων επέβαλε και πρόστιμο 10.000 ευρώ στην δημόσια υπηρεσία σιδηροδρόμων διότι μαζί με ένα ενημερωτικό e-mail που έστειλε στους πολίτες σχετικά με κάποια δικαιώματα, περιλάμβανε και τιμές εισιτηρίων που μπορούσαν να αγοραστούν ηλεκτρονικά και επομένως κρίθηκε ότι ήταν spam.
 
Παντού έχει λυθεί το θέμα, εδώ περιμένουμε να μας το λύσουν τα δικαστήρια. Όμως, δεν το βάζουμε κάτω: οι πολίτες είναι πλέον ενήμεροι για τα δικαιώματα τους και είναι και αποφασισμένοι να αξιώσουν τον σεβασμό ακόμη και με αγωγές αποζημιώσεων.
Μέχρι να συνειδητοποιήσει αυτό το Κράτος ότι τα δεδομένα μας δεν του ανήκουν.

Παρασκευή, Οκτωβρίου 16, 2026

Τα γυαλιά με κάμερες καταδικάζονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων

 Στις 13 Οκτωβρίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ – EDPB) εξέδωσε δήλωση σχετικά με τους κινδύνους που δημιουργεί η χρήση έξυπνων γυαλιών με ενσωματωμένες κάμερες, μικρόφωνα και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ιδίως όταν επιτρέπουν την καταγραφή, αναγνώριση και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων τρίτων προσώπων χωρίς αυτά να το γνωρίζουν.

Το ΕΣΠΔ επισημαίνει ότι η χρήση αυτών των συσκευών παραβιάζει τις ακόλουθες διατάξεις:

1. Άρθρο 5 παρ. 1 στοιχ. α΄ ΓΚΠΔ – Αρχές νομιμότητας, αντικειμενικότητας και διαφάνειας. Η αφανής καταγραφή εικόνας και ήχου τρίτων προσώπων, χωρίς αυτά να γνωρίζουν ότι παρακολουθούνται ή ότι τα δεδομένα τους υποβάλλονται σε επεξεργασία, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και διαφάνειας. Το ΕΣΠΔ υπογραμμίζει ότι η καταγραφή μπορεί να πραγματοποιείται ακόμη και όταν τα γυαλιά δεν διακρίνονται από τα συνηθισμένα γυαλιά οράσεως.

2. Άρθρα 12, 13 και 14 ΓΚΠΔ – Υποχρέωση ενημέρωσης των υποκειμένων. Τα πρόσωπα που καταγράφονται πρέπει να ενημερώνονται για την επεξεργασία των δεδομένων τους. Η ύπαρξη μιας μικρής φωτεινής ένδειξης δεν εξασφαλίζει αναγκαστικά επαρκή ενημέρωση. Το ΕΣΠΔ προτείνει συνδυασμό οπτικών, ηχητικών και άλλων τεχνικών ενδείξεων, οι οποίες θα είναι εμφανείς και δύσκολο να απενεργοποιηθούν.

3. Άρθρα 6 παρ. 1 και 7 ΓΚΠΔ – Έλλειψη νόμιμης βάσης και έγκυρης συγκατάθεσης. Η καταγραφή τρίτων προσώπων απαιτεί κατάλληλη νόμιμη βάση. Όταν αυτή είναι η συγκατάθεση, πρέπει να παρέχεται ελεύθερα, ειδικά, εν πλήρει επιγνώσει και με σαφή θετική ενέργεια, πριν από την επεξεργασία. Η εκ των υστέρων συγκατάθεση δεν νομιμοποιεί αναδρομικά την προηγούμενη καταγραφή. Η επίκληση έννομου συμφέροντος κατά το άρθρο 6 παρ. 1 στοιχ. στ΄ απαιτεί ειδική στάθμιση και δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει τη συστηματική καταγραφή τρίτων.

4. Άρθρα 5 παρ. 1 στοιχ. β΄ και 6 παρ. 4 ΓΚΠΔ – Περιορισμός του σκοπού. Η περαιτέρω αξιοποίηση εικόνων και ηχητικών καταγραφών για εμπορικούς σκοπούς ή για εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να εξετάζεται ως προς τη συμβατότητά της με τον αρχικό σκοπό συλλογής. Το ΕΣΠΔ θεωρεί ιδιαίτερα δυσχερή τη δικαιολόγηση τέτοιων χρήσεων όταν τα καταγραφόμενα πρόσωπα αγνοούν ακόμη και την αρχική συλλογή των δεδομένων τους.

5. Άρθρο 9 ΓΚΠΔ – Επεξεργασία ειδικών κατηγοριών προσωπικών δεδομένων. Η επεξεργασία δεδομένων που αποκαλύπτουν ευαίσθητες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων βιομετρικών δεδομένων για τη μοναδική ταυτοποίηση φυσικού προσώπου, απαιτεί την πλήρωση ειδικής εξαίρεσης του άρθρου 9 παρ. 2 ΓΚΠΔ, επιπλέον της νόμιμης βάσης του άρθρου 6.

6. Άρθρα 5 παρ. 1 στοιχ. γ΄ και ε΄ και 25 ΓΚΠΔ – Ελαχιστοποίηση δεδομένων και προστασία ήδη από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού. Η συνεχής και αδιάκριτη καταγραφή εικόνας και ήχου μπορεί να αντίκειται στις αρχές της ελαχιστοποίησης και του περιορισμού της περιόδου αποθήκευσης. Το ΕΣΠΔ προτείνει την εξ ορισμού απενεργοποίηση της διαρκούς αποθήκευσης, την απόκρυψη της ταυτότητας τρίτων και την επεξεργασία δεδομένων στην ίδια τη συσκευή, όπου είναι δυνατόν.

7. Άρθρο 21 παρ. 1 ΓΚΠΔ – Δικαίωμα εναντίωσης. Όταν η επεξεργασία στηρίζεται σε έννομο συμφέρον, τα υποκείμενα πρέπει να μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά το δικαίωμα εναντίωσης. Η πρακτική αδυναμία των περαστικών να γνωρίζουν ποιος τους καταγράφει και ποιος επεξεργάζεται τα δεδομένα τους καθιστά ιδιαίτερα δυσχερή την άσκηση αυτού του δικαιώματος.

8. Άρθρο 5 παρ. 3 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ (ePrivacy). Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρητή αναφορά του ΕΣΠΔ ότι τα έξυπνα γυαλιά μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να αποτελούν τερματικό εξοπλισμό, οπότε εφαρμόζεται και το κανονιστικό πλαίσιο της ηλεκτρονικής ιδιωτικότητας. Το ΕΣΠΔ αναφέρει ειδικά αισθητήρες που συλλέγουν, αποθηκεύουν τοπικά ή επεξεργάζονται εικόνες, βίντεο και ήχο, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες οι πληροφορίες καθίστανται εξ ορισμού διαθέσιμες σε απομακρυσμένο διακομιστή. Η εφαρμογή του άρθρου 5 παρ. 3 και οι τυχόν εξαιρέσεις του απαιτούν ειδική εξέταση των τεχνικών λειτουργιών.

9. Άλλες υποχρεώσεις του ΓΚΠΔ. Το ΕΣΠΔ υπενθυμίζει επίσης τις υποχρεώσεις ασφάλειας της επεξεργασίας, την προστασία των παιδιών, τους κανόνες για τους εκτελούντες την επεξεργασία και τις διαβιβάσεις δεδομένων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ιδιαίτερη σημασία της δήλωσης

Το ΕΣΠΔ διευκρινίζει ότι η εξαίρεση της αποκλειστικά προσωπικής ή οικιακής δραστηριότητας του άρθρου 2 παρ. 2 στοιχ. γ΄ ΓΚΠΔ ερμηνεύεται στενά. Δεν καλύπτει, για παράδειγμα, τη δημοσιοποίηση καταγραφών σε απροσδιόριστο αριθμό προσώπων μέσω δημόσιων λογαριασμών κοινωνικής δικτύωσης ούτε την επαγγελματική, πολιτική ή άλλη μη προσωπική χρήση. Επιπλέον, ακόμη και όταν ο ιδιώτης χρήστης καλύπτεται από την εξαίρεση, οι κατασκευαστές και οι πάροχοι συνδεδεμένων υπηρεσιών εξακολουθούν να υπάγονται στον ΓΚΠΔ για τις δικές τους πράξεις επεξεργασίας.

Το ΕΣΠΔ επισημαίνει, τέλος, ότι η χρήση έξυπνων γυαλιών ενδέχεται να παραβιάζει και διατάξεις του εθνικού αστικού, ποινικού και εργατικού δικαίου, ιδιαίτερα σε νοσοκομεία, σχολεία, αποδυτήρια, παραλίες και άλλους χώρους αυξημένης προσδοκίας ιδιωτικότητας.

Πέμπτη, Οκτωβρίου 15, 2026

Η απαγόρευση μίσθωσης στέγης σε μετανάστες είναι αντίθετη στο ευρωπαϊκό δίκαιο

 Ευθέως αντίθετη στο δίκαιο της ΕΕ η εξαγγελθείσα νομοθετική διάταξη Χρυσοχοΐδη για απαγόρευση μίσθωσης ακίνητων σε μετανάστες. 


Μόλις πριν από δέκα μήνες, στις 18 Δεκεμβρίου 2025, η Ολομέλεια του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε μια εξαιρετικά σημαντική απόφαση για την απαγόρευση των διακρίσεων στη στέγαση μεταναστών. Με την απόφαση στην υπόθεση C-417/23, Slagelse Almennyttige Boligselskab κ.λπ. το Δικαστήριο έκρινε ότι εθνική νομοθεσία η οποία επιβάλλει περιορισμούς στην κατοικία με κριτήρια συνδεόμενα με την εθνοτική καταγωγή των κατοίκων συνιστά άμεση διάκριση, εφόσον αποδεικνύεται ότι η καταγωγή αποτέλεσε τη βάση της δυσμενούς μεταχείρισης, ή έμμεση διάκριση, εφόσον προκαλεί ιδιαίτερο μειονέκτημα σε συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις αντικειμενικής δικαιολόγησης.


Αυτό ακριβώς το νομικό ζήτημα επαναφέρει σήμερα στην Ελλάδα ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, εξαγγέλλοντας νομοθετική απαγόρευση μισθώσεων και υπομισθώσεων κατοικιών στις οποίες διαμένουν μετανάστες και αστυνομικές επιχειρήσεις για την απομάκρυνσή τους.


Το ζήτημα έχει, συνεπώς, ήδη εξεταστεί από το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κυβέρνηση οφείλει να γνωρίζει ότι η στέγαση των μεταναστών προστατεύεται από το ενωσιακό δίκαιο κατά των διακρίσεων και ότι δεν μπορεί να νομοθετεί σαν να μην υπάρχει η σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία και νομολογία. Εξάλλου το απαγορεύει και ο ν.4443/2016 που ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο την Οδηγία 2000/43/ΕΚ για τις διακρίσεις, η οποία θεσπίστηκε όταν Επίτροπος Εργασίας ήταν η Άννα Διαμαντοπούλου! 


Θα βγει άραγε η κ. Διαμαντοπούλου να υπερασπιστεί το ενωσιακό νομοθέτημα της; 


Τι έκρινε η Ολομέλεια του Δικαστηρίου της ΕΕ το 2025: 


Η υπόθεση C-417/23 αφορούσε τη νομοθεσία της Δανίας για τις περιοχές κοινωνικής κατοικίας στις οποίες το ποσοστό μεταναστών από μη δυτικές χώρες και των απογόνων τους υπερέβαινε το 50%.


Η δανική νομοθεσία επέβαλλε την κατάρτιση σχεδίων μείωσης του αριθμού των κοινωνικών κατοικιών στις συγκεκριμένες περιοχές, με αποτέλεσμα τη λύση υφιστάμενων μισθώσεων και την απώλεια της κατοικίας για ορισμένους ενοίκους.


Οι ενδιαφερόμενοι προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία εισήγαγε απαγορευμένες διακρίσεις λόγω εθνοτικής καταγωγής.


Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με απόφαση της Ολομέλειάς του, έκρινε ότι η συγκεκριμένη νομοθεσία συνιστά άμεση διάκριση κατά το άρθρο 2 παρ. 2 στοιχείο α΄ της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ, εφόσον διαπιστωθεί ότι θεσπίστηκε με βάση την εθνοτική καταγωγή της πλειονότητας των κατοίκων και ότι συνεπάγεται δυσμενέστερη μεταχείρισή τους σε σύγκριση με τους κατοίκους αντίστοιχων περιοχών.


Περαιτέρω, έκρινε ότι μπορεί να συνιστά έμμεση διάκριση κατά το άρθρο 2 παρ. 2 στοιχείο β΄, εάν, παρά την εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διατύπωσή της, θέτει συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση και δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αναλογικότητας.


Η τελική διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων αυτών ανατέθηκε στο εθνικό δικαστήριο.


Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η δανική κυβέρνηση επικαλέστηκε σκοπούς κοινωνικής συνοχής, ένταξης και στεγαστικής πολιτικής. Το Δικαστήριο, όμως, υπήγαγε και αυτά τα μέτρα στον έλεγχο της απαγόρευσης των διακρίσεων, επισημαίνοντας συγχρόνως τη σημασία του θεμελιώδους δικαιώματος στον σεβασμό της κατοικίας, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 7 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Η απόφαση αυτή αποτελεί πλέον το ευρωπαϊκό νομολογιακό πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να αξιολογηθεί οποιαδήποτε ελληνική νομοθετική πρωτοβουλία που περιορίζει την πρόσβαση μεταναστών στη στέγη.


Τι εξήγγειλε σήμερα ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης


Στη σημερινή συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη αναφέρθηκε σε διαμερίσματα του κέντρου της Αθήνας, στα οποία, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, συγκεντρώνονται έως και τριάντα μετανάστες, καταβάλλοντας ημερήσιο αντάλλαγμα για τη διανυκτέρευσή τους.


Ο Υπουργός ανακοίνωσε την πρόθεση της κυβέρνησης να θεσπίσει νομοθετική απαγόρευση των σχετικών μισθώσεων και υπομισθώσεων, συνδέοντας την εξαγγελία με αστυνομικές επιχειρήσεις απομάκρυνσης των διαμενόντων.


Η διατύπωση που χρησιμοποίησε ήταν αποκαλυπτική: «Φέρνουμε τώρα διάταξη προκειμένου να απαγορευθούν όλες αυτές οι μισθώσεις και οι υπομισθώσεις». Παράλληλα, σύμφωνα με το επίσημο δελτίο Τύπου του Υπουργείου, προανήγγειλε αστυνομικές επιχειρήσεις μέσα στα συγκεκριμένα διαμερίσματα για την απομάκρυνση των παράνομων αλλοδαπών.


Η κυβέρνηση παρουσιάζει, επομένως, ένα πρόβλημα στεγαστικής εκμετάλλευσης μεταναστών ως αντικείμενο αστυνομικής καταστολής και απομάκρυνσης των ίδιων των ανθρώπων που διαβιούν υπό αυτές τις συνθήκες.


Εάν πράγματι υπάρχουν ιδιοκτήτες ή μεσάζοντες που αποκομίζουν οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση ευάλωτων ανθρώπων, η Πολιτεία διαθέτει ΗΔΗ τα νομοθετικά μέσα για την αντιμετώπιση των παράνομων πρακτικών τους. Αυτό είναι όμως ένα εντελώς διαφορετικό θέμα με άλλη στόχευση: την καταπολέμηση της οικονομικής εκμετάλλευσης μεταναστών που ήδη διώκεται ποινικά. Η νομοθετική απαγόρευση όμως της πρόσβασης στη στέγη με κριτήριο την εθνοτική καταγωγή των ενοίκων απαγορεύεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.


Η απαγόρευση διακρίσεων στη στέγη είναι ρητή


Το άρθρο 3 παρ. 1 στοιχείο η΄ της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ ορίζει ρητά ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης εφαρμόζεται στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες που διατίθενται στο κοινό, συμπεριλαμβανομένης της στέγασης.


Η διάταξη δεσμεύει τα κράτη μέλη και εφαρμόζεται τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.


Κατά το άρθρο 2 της ίδιας Οδηγίας, απαγορεύονται οι άμεσες και έμμεσες διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής.


Ακόμη σημαντικότερο για τη σημερινή εξαγγελία είναι το άρθρο 14 στοιχείο α΄ της Οδηγίας, το οποίο επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να καταργούν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.


Πρόκειται για υποχρέωση που δεσμεύει ευθέως το εθνικό νομοθετικό σώμα.


Η Οδηγία έχει ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη με τον Ν. 4443/2016, του οποίου το άρθρο 3 παρ. 2 περιλαμβάνει ρητά την πρόσβαση στη στέγη στο πεδίο εφαρμογής της απαγόρευσης διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής.


Επομένως, εάν η κυβέρνηση θεσπίσει ειδική απαγόρευση μίσθωσης κατοικιών με κριτήριο την εθνοτική καταγωγή των ενοίκων, θα νομοθετήσει κατά παράβαση τόσο του ενωσιακού δικαίου όσο και της αρχής της ίσης μεταχείρισης που ήδη κατοχυρώνεται στην ελληνική νομοθεσία.


Η Πολιτεία μπορεί να θεσπίζει κανόνες για τη μέγιστη επιτρεπόμενη πληρότητα ενός διαμερίσματος, την ασφάλεια των κτιρίων, τις συνθήκες υγιεινής και την αποτροπή της εκμετάλλευσης των ενοίκων. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να έχουν γενικό και αντικειμενικό χαρακτήρα.


Ένα διαμέρισμα στο οποίο διαμένουν τριάντα άνθρωποι μπορεί να είναι ακατάλληλο για κατοίκηση, ανεξάρτητα από την καταγωγή ή την ιθαγένειά τους.


Δεν είναι, όμως, νομικά ανεκτό η ίδια κατάσταση να αντιμετωπίζεται διαφορετικά ανάλογα με το εάν οι ένοικοι είναι Έλληνες ή μετανάστες συγκεκριμένης εθνοτικής καταγωγής.


Ακριβώς αυτό το ζήτημα βρίσκεται στον πυρήνα της απόφασης C-417/23 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Πρέπει, πάντως, να διευκρινιστεί ότι η Οδηγία 2000/43/ΕΚ διακρίνει την εθνοτική καταγωγή από την ιθαγένεια και, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 2, δεν καλύπτει αυτοτελώς τη διαφορετική μεταχείριση λόγω ιθαγένειας ή τους κανόνες σχετικά με την είσοδο και διαμονή υπηκόων τρίτων χωρών. Η χρήση, ωστόσο, ενός φαινομενικά ουδέτερου κριτηρίου, όπως η προέλευση από ορισμένες χώρες, δεν αποκλείει τον έλεγχο για διάκριση λόγω εθνοτικής καταγωγής.


Η ακριβής διατύπωση της κυβερνητικής ρύθμισης θα κρίνει εάν παραβιάζεται η Οδηγία. Η σημερινή εξαγγελία, όμως, δημιουργεί ήδη σοβαρό ζήτημα ως προς τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τις υποχρεώσεις της.


Η αστυνομική απομάκρυνση από την κατοικία και το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ


Η εξαγγελία Χρυσοχοΐδη εγείρει και ένα δεύτερο, αυτοτελές ζήτημα: την προστασία της κατοικίας από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.


Το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ κατοχυρώνει το δικαίωμα κάθε προσώπου στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και της κατοικίας του.


Η έννοια της κατοικίας κατά τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι αυτοτελής και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη έγκυρου τίτλου μίσθωσης.


Η αστυνομική απομάκρυνση προσώπων από χώρους που αποτελούν την πραγματική κατοικία τους συνιστά επέμβαση στο προστατευόμενο δικαίωμα και απαιτεί νόμιμη βάση, θεμιτό σκοπό και τήρηση της αρχής της αναλογικότητας.


Το γεγονός ότι κάποιος είναι αλλοδαπός ή ότι η μίσθωση παρουσιάζει παρατυπίες δεν αίρει αυτομάτως την προστασία της κατοικίας του.


Η εξαγγελία αστυνομικών επιχειρήσεων με σκοπό την απομάκρυνση των ενοίκων, χωρίς να έχει παρουσιαστεί το προβλεπόμενο νομικό πλαίσιο και οι αντίστοιχες εγγυήσεις, δημιουργεί επομένως πρόσθετα ερωτήματα νομιμότητας.


Η κυβέρνηση οφείλει να συμμορφωθεί με το ευρωπαϊκό δίκαιο


Η απόφαση της Ολομέλειας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 18ης Δεκεμβρίου 2025 δεν αφήνει περιθώριο αμφισβήτησης ως προς το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο: η κρατική στεγαστική πολιτική υπόκειται στην απαγόρευση άμεσων και έμμεσων διακρίσεων λόγω εθνοτικής καταγωγής.


Αλλιώς θα κινηθεί εναντίον της Ελλάδας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την διαδικασία του ελέγχου παραβίασης.

Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 24, 2026

Καταδίκη συγγραφέα - δημοσιογράφου για συκοφαντικές αναρτήσεις του σε βάρος της Ρένας Δούρου

 Με την απόφαση 1394/2026 του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών καταδικάστηκε  συγγραφέας - δημοσιογράφος για αναρτήσεις του στο FACEBOOK αμέσως μετά την εθνική τραγωδία στο Μάτι το 2018, κείμενα που κρίθηκαν συκοφαντικά από το δικαστήριο. Η πρωτόδικη καταδίκη είναι 8 μηνών και η χρηματική ποινή 100 ημερήσιων μονάδων προς 10 ευρώ ημερησίως με τριετή αναστολή. 

Την Ρένα Δούρου εκπροσώπησα στο δικαστήριο μαζί με τον συνάδελφο Γιάννη Απατσίδη και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ίδια η αιτιολογία της απόφασης, καθώς φωτίζονται οι δράσεις της Περιφερειάρχη εκείνη την δύσκολη εποχή. Η απόφαση απαγγέλθηκε στο ακροατήριο τον Απρίλιο του 2026, αλλά το πλήρες κείμενό της καθαρογράφηκε τώρα και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον όσον αφορά την γνώση που έχει ένας δημοσιογράφος ως προς το αληθές ή ψευδές των γεγονότων που γράψει στα social media για ένα δημόσιο πρόσωπο. 

 Αφού πρώτα η απόφαση παραθέτει τις επίμαχες αναρτήσεις, το Δικαστήριο έκρινε τα εξής (υπογραμμίσεις δικές μου): 

 "Ειδικότερα, οι ως άνω αναρτήσεις αφορούσαν επικαλούμενες πράξεις ή και τυχόν παραλείψεις της εγκαλούσας Ρένας Δούρου με την ιδιότητά της ως Περιφερειάρχη Αττικής το επίδικο χρονικό διάστημα και πλέον συγκεκριμένα ο κατηγορούμενος την παρουσιάζει ως ένα δημόσιο πρόσωπο, το οποοίο ενώ κατέχει την ανωτέρω πολιτική θέση μετά την φονική πυρκαγιά στο Μάτι επέλεξε να συνεχίσει τις θερινές της διακοπές και ότι ασκώντας πλημμελώς τα καθήκοντά της έχει οδηγηθεί ήδη στις δικαστικές φυλακές, λόγω τέλεσης ποινικών αδικημάτων συναφών με πράξεις / παραλείψεις της κατά τη φονική πυρκαγιά. Ωστόσο, το αληθές ήταν ότι η εγκαλούσα ασκούσε της αρμοδιότητές της ως Περιφερειάρχης Αττικής και βρισκόταν από την πρώτη στιγμή στον τόπο της τραγωδίας ενώ και τις ακόλουθες μέρες πραγματοποιούσε συναντήσεις με αρμόδιους φορείς για την αντιμετώπιση και διαχείριση των ζητημάτων που είχαν ανακύψει. Μάλιστα υπήρχε ευρεία ενημέρωση από την Περιφέρεια Αττικής, όπως προκύπτει απο τα προσκομιζόμενα δελτία τύπου με ημερομηνίες 24, 25, 26, 27, 28 Ιουλίου 2018 και 1, 3, 4, 8, 10, 13 Αυγούστου 2018 τα οποία η Περιφέρεια εξέδιδε με σκοπό την ενημέρωση των πολιτών αλλά και των αρμόδιων φορέων αναφορικά με τις δράσεις της για τις καταστροφικές πυρκαγιές στο Μάτι. Παράλληλα, αποδείχθηκε ότι στις 4 Αυγούστου 2018 η εγκαλούσα Περιφερειάρχης παραχώρησε συνέντευξη σε πανελλαδικής εμβέλειας εφημερίδα "Εφημερίδα των Συντακτών", όπου παρουσίασε - μεταξύ άλλων - το χρονικό διαχείρισης της ως άνω τραγωδίας επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι "η δουλειά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν είναι να πιάσουν περιφερειάρχες και δήμαρχοι στασίδι στα τηλεπαράθυρα. Εμείς, δήμαρχοι και περιφερειάρχες είμαστε, ή, ακριβέστερα, οφείλουμε να είμαστε οι "εργάτες του κράτους" στο πλευρό των πολιτών". Εκ των άνω αποδεικνύεται ότι η εγκαλούσα καθ' όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα ήταν παρούσα στον τόπο της τραγωδίας, είχε αλλεπάλληλες συναντήσεις με αρμόδιους φορείς για την αντιμετώπιση της ως άνω κατάστασης, η δε περιφέρεια προέβαινε στην έκδοση δελτίων τύπου καθημερινά προς ενημέρωση όλων των αρμόδιδων φορέων αλλά και των πολιτών ενώ η εγκαλούσα παραχώρησε και την ανωτέρω συνέντευξη στην πανελλαδικής εμβέλειας εφημερίδα "Εφημερίδα των Συντακτών" η οποία σαφώς και αναμεταδόθηκε από πλείστα μέσα ενημέρωσης, ενόψει και του αυξημένου ενδιαφέροντος των πολιτών για το επίδικο ζήτημα το ως άνω χρονικό διάστημα, γεγονός για το οποιο είχε σαφώς λάβει γνώση και ο κατηγορούμενος, ο οποίος, όπως αναφέρθηκε είναι δημοσιογράφος. Το γεγονός ότι η εγκαλούσα δεν έβγαινε σε τηλεοπτικά παράθυρα το επίδικο χρονικό διάστημα για να τοποθετηθεί για το ως άνω ζήτημα αφενός μεν ήταν επιλογή της, καθώς, όπως προαναφέρθηκε ανωτέρω, προέβαινε στην έκδοση καθημερινών δελτίων τύπου προς ενημέρωση των πολιτών, αφετέρου ουδόλως δικαιολογεί την δημοσίευση των ως άνω αναρτήσεων στις οποίες παρουσιάζεται η εγκαλούσα ως ευρισκόμενη σε θερινές διακοπές και ακολούθως ως ήδη έγκλειστη στις φυλακές με έτερους κρατούμενους λόγω τέλεσης ποινικών αδικημάτων που άπτονται της πλημμελούς εκτέλεσης καθηκόντων της κατά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι. Ο κατηγορούμενος, μάλιστα, όπως προέκυψε από την αποδεικτική διαδικασία πρόκειται για έναν αξιόλογο δημοσιογράφο και συγγραφέα παιδικών βιβλίων, ο οποίος, λόγω και της ευρείας δημοσιογραφικής κάλυψης που έλαβε το γεγονός της φονικής πυρκαγιάς σαφώς και γνώριζε ή σε κάθε περίπτωση όφειλε να γνωρίζει ότι όσα ανέφερε και μάλιστα επανειλημμένα ήτοι σε καθημερινή βάση είναι ψευδή και τα παρουσίαζε ως αληθή εν γνώσει του ψεύδους αυτών, με σκοπό να βλάψει την τιμή και την υπόληψη της εγκαλούσας, παρουσιάζοντας την ως μια περιφερειάρχη αδιάφορη, η οποία συνεχίζει τις θερινές διακοπές της παρά το τραγικό συμβάν και έτι περαιτέρω ότι λόγω της πλημμελούς άσκησης των καθηκόντων της, ότι βρίσκεται ήδη έγκλειστη στις φυλακές. Μάλιστα, από την προσεκτική επισκόπηση των ως άνω αναρτήσεων προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος αφενός μεν προβαίνει σε σχεδόν καθημερινές αναρτήσεις (03-08-2018, 06-08-2018, 07-08-2018, 08-08-2018, 09-08-2018, 11-08-2018), αφετέρου δε προβαίνει σε επισήμανση (tagging) του ονόματός τη εγκαλούσας, ώστε όποιος χρήστης του διαδικτύου το ενεργοποιεί να οδηγείται στον προσωπικό λογαριασμό της εγκαλούσας στο facebook. Δέον μάλιστα να επισημανθεί ότι ο αριθμός των ατόμων που ακολουθούν τον λογαριασμό του κατηγορουμένου στο facebook είναι πολυάριθμος, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η μάρτυρας κατηγορίας ανέρχονται σε μερικές χιλιάδες (14.000 - 15.000), πέραν δε του αριθμού των χρηστών που αντέδρασαν στις ως άνω αναρτήσεις. Εξάλλου από το ύφος και το περιεχόμενο των αναρτήσεων προκύπτει ότι δίνεται σε αυτές ένα στοιχείο ρεαλισμού, με αναφορά σε γεγονοτα, τα οποία κατά την κρίση του παρόντος Δικαστηρίου είναι αντικειμενικώς πρόσφορα να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη της εγκαλούσας, καθόσον υπάρχει υπέρβαση των ορίων της δημόσιας κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης, Από τα ανωτέρω και δη από την συστηματική ανάρτηση σε καθημερινή βάση κειμενων αναφορικά με την εγκαλούσα αλλά και την επίμονη επισήμανση του ονόματος αυτής στις επίδικες αναρτήσεις συνάγεται ότι σκοπός του κατηγορουμένου δεν ήταν η πληροφόρηση και η ενημέρωση του κοινού ούτε η άσκηση κριτικής στην εγκαλούσα για τις πράξεις της ή παραλείψεις της αλλά η προσβολή της τιμής και της υπόληψής της ως πολιτικό πρόσωπο. Εξάλλου δέον να σημειωθεί ότι οι ανωτέρω αναρτήσεις ήταν ικανές και πρόσφορες να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη της εγκαλούσας, καθόσον την εμφάνιζαν σαν νένα ανεπαρκές πολιτικό πρόσωπο, το οποίο την ώρα της τραγωδίας επιλέγει τις θερινές του διακοπές αντί να ασκήσει προσηκόντως τα καθήκοντά της, όπως αυτά απορρέουν από το δημόσιο αξίωμά της ενώ έτι περαιτέρω εμφανίζεται ως ήδη ένοχη ποινικών αδικημάτων που συνδέονται με την πυρκαγιά και μετά βεβαιότητας έγκλειστη στις φυλακές, όσα δε ανέφερε η μάρτυρας υπεράσπισης, εξεταζομένη ενόρκως, και δη ότι όσα διαλαμβάνονται στις επίδικες αναρτήσεις ήταν ευφυολογήματα, με μια δόση λογοτεχνικής υπερβολής, με σκοπό την αποσυμφόρηση της θλιβερης κατάστασης, αλυσιτελώς προβάλλονται στην προκειμένη περίπτωση, εόψει των όσων έγιναν δεκτών ανωτέρω. Συνεπώς, με βάση τα εκτεθέντα, όσα διαλαμβάνονται στις ανωτέρω αναρτήσεις είναι ψευδή και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ο δε κατηγορούμενος γνώριζε ότι ήταν ψευδή και μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη της εγκαλούσας ενόψει και του αριθμού των ατόμων που τον ακολούθησαν στον λογαριασμό του στο facebook. Ως εκ τούτου, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος για την αποδιδόμενη σε αυτόν αξιόποινη πράξη". 

Ο κατηγορούμενος έχει ασκήσει έφεση. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 16, 2026

Η απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων για το SMS του Υπουργείου Μεταφορών

 

Η απόφαση 17/2026 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα για το SMS του Υπουργείου Μεταφορών που αφορούσε το τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου ουσιαστικά έχει διαπιστώσει π α ρ α β ά σ ε ι ς της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων και απευθύνεται στο Υπουργείο Μεταφορών, ώστε να μην τις επαναλάβει στο μέλλον.
 
Η Αρχή με την απόφαση καλεί το Υπουργείο Μεταφορών:
"α) να ενημερώνει σχετικά τα υποκείμενα των δεδομένων σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 14 του ΓΚΠΔ", άρα: διαπίστωσε την παράβαση αυτή για το SMS, καθώς το Υπουργείο Μεταφορών δεν ενημέρωσε κανένα υποκείμενο των δεδομένων πριν στείλει το SMS, προκαλώντας αναστάτωση και όχληση στους αποδέκτες του.
 
Η απόφαση επίσης καλεί το Υπουργείο Μεταφορών:
"β) με την αποστολή του πρώτου ηλεκτρονικού μηνύματος να
παρέχεται η δυνατότητα στα υποκείμενα των δεδομένων που λαμβάνουν τα μηνύματα αυτά της εναντίωσης στη λήψη παρόμοιων μηνυμάτων στο μέλλον", άρα: διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 12 ΓΚΠΔ που ορίζει ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να διευκολύνει την ενάσκηση των δικαιωμάτων όπως του δικαιώματος αντίταξης του άρθρου 21 ΓΚΠΔ, πράγμα το οποίο δεν έγινε με το SMS, διότι δεν υπήρχε καμία διαδικασία "απεγγραφής".
 
και "γ) σε περίπτωση ανάθεσης της αποστολής αυτών σε εκτελούντες την επεξεργασία, i) η ανάθεση αυτή να προβλέπεται σε σύμβαση ή άλλη νομική πράξη που να δεσμεύει στο μέλλον να ενημερώνει τα υποκείμενα των δεδομένων εκ των προτέρων όπως οφείλει δυνάμει του άρθρου 14 ΓΚΠΔ.", άρα: διαπίστωσε ότι κατά παράβαση του άρθρου 28 ΓΚΠΔ οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας δεν είχαν σύμβαση ή άλλη δεσμευτική νομική πράξη που να επιτρέπει την επεξεργασία δεδομένων.
 
Όλα αυτά τα αποσιώπησε βέβαια το Υπουργείο Μεταφορών χτες με τις διαρροές της απόφασης που έκανε σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, σε χρόνο κατά τον οποίο διέθετε προνομιακά αυτό αντίγραφο της απόφασης. Η απόφαση σε εμένα ως πληρεξούσιο δεκάδων καταγγελλόντων απεστάλη σήμερα, ώρα 14.10 με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και με αναφορά από την γραμματεία της Αρχής ότι "εκ παραδρομής" παρέλειψαν να μου την στείλουν χτες. Δεν θα σχολιάσω τίποτε σχετικά με αυτό, απλώς θα αποκαταστήσω με αυτή την ανακοίνωση ότι η απόφαση της Αρχής διαπίστωσε τις παραπάνω παραβάσεις που αποσιωπούνται από τις αναπαραγωγές των ΜΜΕ.
 
Παρακαλώ επίσης όσα ΜΜΕ παρακολουθούν τις ανακοινώσεις μου να συμπεριλάβουν και αυτήν εδώ την ενημέρωση για την αποκατάσταση της αλήθειας, καθώς η Αρχή εξακολουθεί και σήμερα να μην αναρτά την απόφαση στην επίσημη ιστοσελίδα της, παρά την "παραδρομή". 
 
Παρά την διαπίστωση των ανωτέρω παραβάσεων GDPR, η Αρχή έκρινε ότι η αποστολή του SMS είναι νόμιμη (!) κι ότι διενεργήθηκε από το Υπουργείο Μεταφορών "κατ΄ενάσκηση καθήκοντος υπέρ του δημοσίου συμφέροντος". Ενώ βέβαια η αρμοδιότητα ενημέρωσης των πολιτών για την πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων δεν ανήκει στο Υπουργείο Μεταφορών, αλλά στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας, στο οποίο έχει ανατεθεί με ειδική διάταξη νόμου του 2025 που ψηφίστηκε 7 μήνες πριν την αποστολή του SMS από το Υπουργείο Μεταφορών. 
 
Ειδικότερα, κατά το άρθρο 21 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 5187/2025, στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας λειτουργεί το Τμήμα Ανάλυσης Στοιχείων Οδικής Κυκλοφορίας και Ενημέρωσης Κοινού. Ήδη η ονομασία της συγκεκριμένης οργανικής μονάδας είναι ενδεικτική της ειδικής αρμοδιότητας που ο νομοθέτης θέλησε να αναθέσει στην ΕΛ.ΑΣ.: δεν πρόκειται απλώς για Τμήμα τροχαίας αστυνόμευσης αλλά για οργανική μονάδα η οποία έχει ως αυτοτελές αντικείμενο την «Ενημέρωση Κοινού». Η αρμοδιότητα αυτή εξειδικεύεται περαιτέρω στις υποπεριπτώσεις δβ΄ και δγ΄ της ίδιας διάταξης. Κατά την υποπερ. δβ΄, το Τμήμα είναι αρμόδιο για τον καθορισμό άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων και για την εκπόνηση σχεδίων για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και την ασφαλή κυκλοφορία πεζών και οχημάτων. Αμέσως δε μετά, κατά την υποπερ. δγ΄, του ανατίθεται ειδικώς:
 
«η ενημέρωση του κοινού σε θέματα κυκλοφοριακής αγωγής και πρόληψης ατυχημάτων».
 
Η διάταξη αυτή αποτελεί lex specialis ως προς την οργανική αρμοδιότητα άμεσης ενημέρωσης του κοινού για την πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων. Σημειωτέον ότι ο Ν.5187.2025 που απονέμει αυτή την αρμοδιότητα στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. την 21.3.2025 και επομένως ήταν ήδη σε ισχύ την 24.10.2025 κατά την οποία το Υπουργείο Μεταφορών απέστειλε, αναρμοδίως, το επίδικοSMS στους πολίτες. Ο νομοθέτης είχε ήδη δηλαδή προσδιορίσει όχι απλώς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (κι όχι Μεταφορών) ή τον ευρύτερο διοικητικό τομέα που ασχολείται με το ζήτημα, αλλά συγκεκριμένη οργανική μονάδα της Ελληνικής Αστυνομίας στην οποία ανέθεσε ακριβώς την επικοινωνιακή αυτή λειτουργία.
 
Το δε Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. "άδειασε" πλήρως το Υπουργείο Μεταφορών, προσκομίζοντας στατιστικά από τα οποία προκύπτει ότι οι νεκροί από ατυχήματα την 28η Οκτ. 2024 δεν ήταν 14 όπως ανέγραφε το επίμαχο SMS, αλλά 10. Επομένως, το Υπουργείο Μεταφορών είναι υπεύθυνο και για παραπληροφόρηση των πολιτών σχετικά με τον ακριβή αριθμό των θανόντων κατά το τριήμερο του 2024.
 
Τίποτε από αυτά δεν αντελήφθη βεβαίως η Αρχή Προστασίας Δεδομένων, η οποία θεώρησε ότι η ενημέρωση του κοινού για την πρόληψη των ατυχημάτων ανήκει στο Υπουργείο Μεταφορών και όχι στο Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ., αναγνώρισε ουσιαστικά και τις παραβάσεις, αλλά δεν τόλμησε να επιβάλλει πρόστιμο για το θέμα αυτό, γιατί αντί να κρίνει τα δικαιώματα έκρινε την σκοπιμότητα και ότι είναι "καλό" να σου λέει το κράτος "ΑΝ ΑΓΑΠΑΣ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΟΥ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ". 
 
Μιλώντας για οικογένεια, η Αρχή την περασμένη εβδομάδα για αντίστοιχες παραβάσεις του άρθρου 28 ΓΚΠΣ επέβαλε πρόστιμο 150.000 ευρώ στο Υπουργείο Οικογένειας για την έλλειψη ενεργής σύμβασης με την ΕΕΤΑΑ Α.Ε. και στην ΕΕΤΑΑ Α.Ε. άλλα 50.000 ευρώ για τον ίδιο επίσης λόγο.
 
Εκ μέρους των προσφευγόντων που εκπροσωπώ ως πληρεξούσιος δικηγόρος, η απόφαση άγεται άμεσα ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας με αίτηση ακύρωσης, καθώς και με προσφυγή στην Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για άρνηση εφαρμογής της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ που διέπει την επεξεργασία δεδομένων για αποστολή SMS και θα συνεχίσουμε κανονικά την διεκδίκηση των αποζημιώσεων από τα Διοικητικά Δικαστήρια. 
 
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί μία φορά για καθυστέρηση ενσωμάτωσης της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τότε Δ.Ε.Κ.) στην υπόθεση C-475/04 με την απόφαση της 1.6.2006!
 
Εμείς θα συνεχίσουμε, μέχρι η χώρα να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις συμμόρφωσής της με το δίκαιο της Ε.Ε. και μέχρι να σεβαστεί τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών της. Αλοίμονο αν δεχτούμε κάθε αναρμόδιο Υπουργείο να χρησιμοποιεί προσωπικά δεδομένα των πολιτών για να παριστάνει ότι παράγει "έργο", με τους πόρους των άλλων.

Άστοχη συνεκδίκαση υποθέσεων προσωπικών δεδομένων από το Πρωτοδικείο Αθηνών

 Σε δύο υποθέσεις προσωπικών δεδομένων που χειρίστηκα και έτυχε στο δικαστήριο να έχουν εισαχθεί στο ίδιο πινάκιο, το Πρωτοδικείο Αθηνών συν...