Απίστευτη ταλαιπωρία μάνας Ρομά και νεογέννητου παιδιού της

Από το blog της Hellenic Action for Human Rights πληροφορούμαστε για μια απίστευτη ταλαιπωρία στην οποία έχει υποβληθεί μία μητέρα Ρομά από την Αλβανία που διεκδικεί το παιδί της με την υποστήριξη της εν λόγω ΜΚΟ που παλεύει να κινητοποιήσει θεσμούς όπως την Εισαγγελία και τον Συνήγορο του Πολίτη (Κύκλος δικαιωμάτων του παιδιού), με ελάχιστη δυστυχώς ουσιαστική ανταπόκριση.

Το θέμα απασχόλησε και τον Tύπο, σε σχετικό άρθρο της κ. Κατερίνας ΚΑΤΗ στην "Ε" (βλ. εδώ).

Το πιο εξωφρενικό είναι η άρνηση για εξέταση DNA του παιδιού, αλλά και η μάλλον γραφειοκρατική αντιμετώπιση του θέματος από τις αρμόδιες αρχές.

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η ουσιαστική εφαρμογή των ανθρώπινων δικαιωμάτων προϋποθέτει προσωπική εμπλοκή και κινητοποίηση για κάθε μεμονωμένη περίπτωση. Δεν αρκεί η ψυχρή εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων, ειδικά όταν πρόκειται για τόσο ευπαθείς ομάδες όπως οι Ρομά που υφίστανται πολλαπλά επίπεδα αποκλεισμού (φυλετικό, οικονομικό, κοινωνικό). Αναρωτιέμαι εάν οι υπεύθυνοι για την αναζήτηση νομικών λύσεων στο εν λόγω πρόβλημα ήρθαν σε προσωπική επικοινωνία με τη μητέρα, εάν πραγματοποίησαν τις επιβαλλόμενες αυτοψίες κι αν πρότειναν τελικά κάποια εναλλακτική δυνατότητα, πριν αποφασίσουν τις "απορρίψεις" και τις "αρχειοθετήσεις" των αιτημάτων που αφορούν την υπόθεση. Εάν δηλαδή αξιοποίησαν όλες τις θεσμικές δυνατότητες που τους παρέχει το νομικό πλαίσιο, αλλά και η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των αρμόδιων, γεγονός που καταδεικνύεται από την δήλωση της προέδρου της ΜΚΟ, η οποία δεν το έχει βάλει κάτω, παρά τις αντίξοες θεσμικές αντιδράσεις.

Μια απάντηση στον Σταύρο Τσακυράκη

[Μια εξαιρετική οπτικοποίηση για το τεκμήριο της αθωότητας, το βρήκα στο πολύ ωραίο ιστολόγιο Hellenic Action for Human Rights]

Ένα άρθρο της "Ε" με τον -ανατριχιαστικό- τίτλο "Συλλογική συνενοχή" ασχολείται με την υπόθεση της αθώωσης ορισμένων παιδιών που φέρονταν ότι βίασαν μια συμμαθήτριά τους, παρουσία δύο συμμαθητριών που βιντεοσκοπούσαν με τα κινητά τους τηλέφωνα. Όταν το διάβασα, αρνήθηκα να πιστέψω ότι το υπογράφει ο κ. Σταύρος Τσακυράκης, του οποίου το μάθημα (συνταγματικό δίκαιο) παρακολουθούσα με πολύ ενδιαφέρον ως πρωτοετής φοιτητής την προ-προηγούμενη δεκαετία.

Οι καλές μαθήτριες δεν κάνουν παρτούζες στις τουαλέτες του σχολείου

Συνοπτικά, ο καθηγητής, αν και παραδέχεται ότι δεν έχει υπόψη του τη δικογραφία και στοιχεία της υπόθεσης, μας λέει -χωρίς καμία επιφύλαξη- ότι διαφωνεί με την αθώωση των αγοριών, επειδή παραδοσιακά τα θύματα βιασμού σε μια φαλλοκρατική κοινωνία αντιμετωπίζονται με το επιχείρημα "τα θελε και τα 'παθε".

Αυτή η γενίκευση είναι όντως μία από τις πιο απάνθρωπες πάγιες πρακτικές που έχουν παρατηρηθεί σε περιπτώσεις αθώωσης των θυμάτων και αποτελεί μια κλασική υπερασπιστική γραμμή των δικηγόρων φερόμενων βιαστών. Είναι όμως μια γενίκευση και δεν μπορείς να λες ανεπιφύλακτα "εγώ πιστεύω το κορίτσι", χωρίς να ξέρεις τα ειδικά χαρακτηριστικά της εν λόγω υπόθεσης. Μπορείς φυσικά να κάνεις κριτική στην απόφαση -αν την έχεις διαβάσει- όπως μπορείς να επισημάνεις και αυτά τα γενικά στοιχεία από παλαιότερες αθωώσεις επειδή δήθεν το θύμα "τα ΄θελε". Δεν έχεις όμως δικαίωμα να λες για τη συγκεκριμένη περίπτωση "εγώ πιστεύω το κορίτσι". Που το άκουσες το κορίτσι για να το πιστέψεις; Που άκουσες τι είπαν τα αγόρια για να μην τα πιστεύεις; Οι υπόλοιποι μάρτυρες; Οι ιατροδικαστικές εκθέσεις; Όλα στα σκουπίδια, επειδή οι φερόμενοι δράστες αθωόνται επειδή τα θύματα "τα θελαν";

Πιο εξοργιστικό όμως από αυτά είναι το επιχείρημα που φέρνει ο καθηγητής για να ενισχύσει την δυσπιστία του απέναντι στην αθώωση των αγοριών:

"Δυσκολεύομαι, όμως, να πιστέψω ότι ένα νέο κορίτσι με άριστη συμπεριφορά στο σχολείο και στη κοινωνία, αποφάσισε μια μέρα να διασκεδάσει με τέσσερις συμμαθητές της στην τουαλέτα του σχολείου, κάλεσε και δύο συμμαθήτριές της να κοιτάζουν (ή να βιντεοσκοπούν) και, μετά το γλέντι, είτε επειδή μετάνιωσε είτε επειδή φοβήθηκε τι θα πουν γι' αυτήν η μητέρα της ή οι άλλοι, είχε τη φαεινή ιδέα να επινοήσει την καταγγελία για βιασμό." [υπογράμμιση δική μου].

Οι καλές μαθήτριες δηλαδή δεν κάνουν παρτούζες. Δεν πειραματίζονται με τη σεξουαλικότητά τους, επειδή είναι καλές μαθήτριες. Δεν έχουν συμμαθήτριες με κινητά τηλέφωνα. Οι συμμαθήτριες των άριστων μαθητριών δεν έχουν περιέργεια για τις ερωτικές περιπέτειες των φίλων τους. Αλλά, ακόμα κι αν οι άριστες μαθήτριες κάνουν μια παρτούζα, θα τρέξουν αμέσως και ευθαρσώς να την ομολογήσουν στη μητέρα τους, ιδίως όταν τα κουτσομπολιά και τα τεκμήρια αρχίσουν να διαδίδονται από κινητό σε κινητό. Δεν θα προσπαθήσουν να συγκαλύψουν όπως - όπως την αλήθεια. Όπως και μια λεσβία ή ένας ομοφυλόφιλος μαθητής σε μια επαρχιακή πόλη, θα σπεύσει να μιλήσει για τις ερωτικές εμπειρίες του - που αλλού;- στους γονείς του. Διότι η ελληνική επαρχία είναι τόσο απελευθερωμένη που τα παιδιά μιλάνε ανοιχτά στους γονείς τους, αφού ποτέ δεν θα υποστούν κάποια συνέπεια για τους ερωτικούς πειραματισμούς τους.

Σε ποια χώρα ζείτε κύριε Τσακυράκη; Μήπως στις Η.Π.Α.;

Οι καταγγελλόμενοι ως βιαστες "πρέπει" να αποδείξουν την αθωότητά τους

Ο κ. Τσακυράκης παραπέμπει για άλλη μια φορά στην αγαπημένη του αμερικάνικη νομοθεσία που - όπως λέει- έχει αναστρέψει ουσιαστικά το τεκμήριο της αθωότητας και το "εν αμφιβολία υπέρ του κατηγορουμένου" σε περιπτώσεις βιασμού: ο φερόμενος ως βιαστής καλείται να αποδείξει την αθωότητά του και όχι το αντίστροφο όπως ισχύει εδώ. Θα έπρεπε δηλαδή να θεωρούνται εξ αρχής περίπου ένοχοι οι καταγγελλόμενοι και μόνο αν καταφέρουν να ανατρέψουν όλες τις κατηγορίες να αθωόνται. Ενώ το συνταγματικό δίκαιο και το ποινικό μας σύστημα προβλέπει τα απολύτως αντίθετα.

Δεν χρειάζεται όμως να αναζητήσει την νομοθεσία των Η.Π.Α. για να βρει τέτοιες αντιστροφές. Σύμφωνα με το Ν.3304/2005 για την ίση μεταχείριση χωρίς διακρίσεις σε ορισμένους τομείς του δημόσιου και ιδιωτικού βίου, ισχύει ακριβώς αυτή η αναστροφή του βάρους απόδειξης. Ο φερόμενος ως θύτης καλείται να αποδείξει ότι δεν υπήρξε αθέμιτη διάκριση κι όχι το αντίστροφο. Με μια μικρή λεπτομέρεια: η αναστροφή αυτή φυσικά και δεν ισχύει στο ποινικό δίκαιο (άρθρο 14 παρ. 2 Ν.3304/2005). Η προστασία κατά των διακρίσεων δεν μπορεί να ανατρέψει θεμελιώδεις αρχές των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως το τεκμήριο της αθωότητας.

Δεν μπορείς να εντάσσεις κάθε ειδική περίπτωση στο γενικό συμπέρασμα που έχεις υπόψη σου

Ο Σταύρος Τσακυράκης σε αυτό το άρθρο θέλει - οπωσδήποτε καλοπροαίρετα- να επισημάνει το γενικότερο πρόβλημα: την κοινωνική δυσπιστία απέναντι στα φερόμενα θύματα βιασμού, η οποία είναι μια ζοφερή πραγματικότητα. Από την γενική αλήθεια, όμως, μέχρι την εξατομίκευση και την "καταδίκη" των συγκεκριμένων παιδιών υπάρχει μια τεράστια απόσταση παράβλεψης πολλών κατηγοριών νομοθεσιών και τομέων του δικαίου, πέραν του κλασικού τεκμηρίου της αθωότητας. Και γιατί να μην καταργήσουμε τελείως τις δίκες και να αρκούμαστε μόνο στην καταγγελία και κατευθείαν στην φυλακή; Το Σύνταγμα και η ΕΣΔΑ ως κουρελόχαρτα.

Ο κ. Τσακυράκης ξεκινάει και μένει σε ένα παραδοσιακό συμπέρασμα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση δεν μιλάμε για μια συνήθη περίπτωση φερόμενου ομαδικού βιασμού. Πρόκειται για μια άκρως ειδική υπόθεση που εγείρει μια σειρά ζητημάτων από μόνο το γεγονός ότι όλοι οι μετέχοντες στην υπόθεση ήταν ανήλικοι, οπότε υπεισέρχονται οι ειδικοί κανόνες και αρχές των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Δεν είναι λοιπόν η ιστορία μιας γυναίκας που καταγγέλλει ότι την βίασαν τέσσερις άντρες. Είναι μια υπόθεση που αφορά τα εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα της σεξουαλικότητας των εφήβων. Μια υπόθεση λοιπόν που δεν προσφέρεται για υπαγωγή σε υπερ-γενικεύσεις και ασκήσεις επίδειξης (παλαιο)φεμινιστικών προσεγγίσεων. Και μια υπόθεση στην οποία οι βεβαιότητες δεν έχουν καμία, μα καμία θέση.

Έπειτα, ένας ακόμη παράγοντας που επηρέασε καθοριστικά την υπόθεση από την αρχή ήταν η εμπλοκή των μέσων ενημέρωσης και το τεράστιο ζήτημα της διάδοσης προσωπικών δεδομένων όλων των εμπλεκόμενων, τόσο μέσω του βίντεο που φέρονται ότι γύρισαν οι συμμαθήτριες όσο και μέσω της ενασχόλησης των μεγάλων παραδοσιακών ΜΜΕ. Η υπερέκθεση των ανηλίκων στα μέσα ενημέρωσης, με εκτενείς περιγραφές ακόμα και από την ιατροδικαστική έκθεση που δημοσιεύθηκε σε εφημερίδα - η οποία αθωώθηκε από την Ελληνική Δικαιοσύνη για αυτή την πράξη!- τοποθετεί την ιστορία αυτή σε ένα πλαίσιο που επιβάλλει απολύτως συγκεκριμένους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς και τακτικές. Αλλά και απολύτως προσεκτικό χειρισμό εκ μέρους της Δικαιοσύνης, η οποία οφείλει να μην ενδώσει στον μιντιακό καννιβαλισμό που ασκήθηκε, ακόμα και με πρωτοσέλιδους τίτλους του στυλ "Όλοι οι βιαστές μιας Βουλγάρας". Προκαλεί εντύπωση πως ένας έμπειρος δικηγόρος - με μεγάλες επιτυχίες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο- όπως είναι ο κ. Τσακυράκης, παραβλέπει αυτούς τους παραμορφωτικούς καθρέφτες, μεγεθυντικούς και σμικρυντικούς φακούς, που αναγκαστικά δεν μας επιτρέπουν να έχουμε τη δυνατότηα να γενικολογούμε όταν έχουμε μπροστά μας τη συγκεκριμένη υπόθεση. Δεν προσφέρεται αυτή η υπόθεση ως παράδειγμα για το γενικό πρόβλημα που θέλει να θίξει ο καθηγητής.

Αυτοί οι πολλαπλά επάλληλοι άξονες δεν απασχόλησαν καθόλου τον κ. Τσακυράκη στο άρθρο του. Ο κ. Τσακυράκης υποστηρίζει απλώς μια ανάστροφα στερεοτυπική προκατάληψη: επειδή οι γυναίκες αντιμετωπίζονται με δυσπιστία, "πρέπει" οι άντρες να θεωρούνται κατά τεκμήριο όντως βιαστές.

Εξόχως προβληματικό, ιδίως όταν προσπαθείς με το ζόρι να "χωρέσεις" πραγματικά περιστατικά που ακροθιγώς γνωρίζεις (όπως εδώ) στα γενικά διδάγματα της κοινωνικής σου πείρας. Επίσης, θεωρώ ότι είναι εξόχως προσβλητικό για τις ίδιες τις γυναίκες.

Ένα άρθρο που δεν περίμενα ποτέ ότι θα είχε την υπογραφή του κ. Τσακυράκη.

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων Ανθρώπου: καταδίκη για φωτογράφηση βρέφους

Με απόφαση που δημοσιεύθηκε στις 15.1.2008 η Ελλάδα καταδικάστηκε σε αποζημίωση 8.000 ευρώ για παραβίαση ιδιωτικότητας και υπερβολικό φορμαλισμό του Άρειου Πάγου, σε μια υπόθεση παράνομης φωτογράφησης βρέφους.

Το βρέφος φωτογραφήθηκε αμέσως μετά τη γέννησή του, χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών του, ενώ το μαιευτήριο δεν τους παρέδωσε τα αρνητικά του φιλμ. Οι γονείς στράφηκαν δικαστικά, αλλά έχασαν την υπόθεση τόσο στον πρώτο και δεύτερο  βαθμό, όσο και στον Άρειο Πάγο.

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η έννοια της ιδιωτικότητας είναι ευρεία και περιλαμβάνει το δικαίωμα στην ταυτότητα. Επισήμανε ότι η εικόνα ενός προσώπου αποκαλύπτει τη μοναδικότητα των χαρακτηριστικών του και αποτελεί ένα από τα κυριότερα στοιχεία της προσωπικότητάς του.

Το Δικαστήριο προσθέτει ότι η αποτελεσματική προστασία του δικαιώματος για έλεγχο της ιδίας εικόνας απαιτεί την συγκατάθεση του προσώπου κατά τη λήψη της φωτογραφίας και όχι μόνο κατά το χρόνο της δυνατής δημοσίευσης.

Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι το δικαίωμα συγκατάθεσης, εφόσον επρόκειτο για νήπιο, βρισκόταν στα χέρια των γονιών του, οι οποίοι δεν συγκατατέθηκαν σε καμία φάση, ούτε για την παρακράτηση των αρνητικών του φιλμ. Το Δικαστήριο σημειώνει τον κίνδυνο της μελλοντικής χρήσης των αρνητικών, παρά την αντίρρηση του παιδιού.

Το Δικαστήριο κατέληξε ότι τα Ελληνικά δικαστήρια δεν προστάτευσαν επαρκώς το δικαίωμα του παιδιού για προστασία της ιδιωτικότητάς του.

Συνήγορος του Παιδιού: Οι έφηβοι συζητούν και προτείνουν

Στις 10 και 11 Ιανουαρίου 2009 συναντήθηκε και συζήτησε η Ομάδα Εφήβων Συμβούλων του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος ασκεί και αρμοδιότητες "Συνηγόρου του Παιδιού". 

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, η ομάδα αποτελείται από 29 παιδιά, από 14 έως 17 ετών.

H ατζέντα των θεμάτων που απασχόλησαν και θα εξετάσουν οι Έφηβοι Σύμβουλοι καλύπτει μια σημαντική σφαίρα ζητημάτων, προεξάρχοντος του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης και των αθέμιτων διακρίσεων σε σχολεία.

Συνήγορος του Παιδιού: συγκρότηση ομάδας εφήβων συμβούλων

Ο Συνήγορος του Πολίτη,  ο οποίος από το 2003 ασκεί και τις αρμοδιότητες "Συνηγόρου του Παιδιού" αποφάσισε μετά από πέντε χρόνια λειτουργίας του σχετικού "Κύκλου Δικαιωμάτων του Παιδιού" να οργανώσει τον θεσμό της ομάδας εφήβων συμβούλων.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, η διαδικασία επιλογής ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβρη, το οποίο σημαίνει ότι η πρωτοβουλία έτυχε να υλοποιηθεί σε μία άκρως ευαίσθητη περίοδο όσον αφορά τους ανήλικους μαθητές, πολλούς εκ των οποίων είδαμε στους δρόμους και σε επικίνδυνες καταστάσεις. 

Η διαδικασία επιλογής έγινε με διαφανή κριτήρια, όπως προκύπτει από τη σχετική ανακοίνωση του Συνηγόρου.

Ο Βοηθός Συνήγορος του Παιδιού κ. Μόσχος εμφανίσθηκε χτες στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ και παρουσίασε την πρωτοβουλία για την Ομάδα Εφήβων Συμβούλων, δημιουργώντας προσδοκίες ότι η ιδέα αυτή θα είναι μάλλον πιο ενδιαφέρουσα από την φιλολογική Βουλή των Εφήβων. Το πιο σημαντικό που είπε ο κ. Μόσχος είναι ότι θα αναλάβει να μεταβιβάσει τις προτάσεις των παιδιών στους αρμόδιους πολιτειακούς παράγοντες (υπουργεία, φορείς κλπ). Εξαιρετική πρωτοβουλία!

Μπορείτε να δείτε αυτή την παρουσίαση εδώ.

Αναρωτιέμαι όμως, όταν ένα παιδί συνεργάζεται με κρατικούς φορείς αναλαμβάνοντας κάποιο ρόλο "συμβούλου", σε πιο βαθμό μπορεί να φτάνει άραγε η αναμενόμενη και συνεπαγόμενη λογοδοσία, διαφάνεια, ο κοινωνικός έλεγχος από τα μέσα ενημέρωσης και ποια είναι τα όριά του. Έχει ή όχι υποχρέωση ο Συνήγορος  να δημοσιοποιήσει τα ονόματα των παιδιών που επέλεξε ως συμβούλους του, κατ΄αντιστοιχία προς την ανάρτηση των πινάκων με τους προσληφθέντες επιστημονικούς συνεργάτες του; Θα αντιμετωπιστεί ένα παιδί που έχει αναλάβει έναν δημόσιο ρόλο με τους ίδιους όρους που θα αντιμετωπιστεί ένας ενήλικος και, αν όχι, ποια είναι η "κόκκινη" γραμμή;

Αν θέλει ας πούμε μια lgbt οργάνωση να ελέγξει κατά πόσον έχουν επιλεγεί και lgbt ανήλικοι (ναι, υπάρχουν κι αυτοί και υπάρχουν θέματα στα οποία θα μπορούσαν να συμβάλλουν) σε αυτή την Ομάδα Εφήβων Συμβούλων, πως θα μπορέσει να το κάνει, δεδομένου ότι πρόκειται για ευαίσθητα δεδομένα και μάλιστα ανηλίκων; 

Διατυπώνω απλώς μερικές νομικές απορίες και δίνω τροφή για σκέψη.

Θα παρακολουθήσουμε με ενδιαφέρον τα εξερχόμενα της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων αλλά και το follow up τόσο από την πλευρά του Συνηγόρου όσο και των φορέων στους οποίους θα διαβιβαστούν οι προτάσεις. 

 

Ο Παιδονόμος του Πολίτη

Πέρσι τον χειμώνα με αφορμή την είδηση ότι ένας βιαστής ανηλίκου, βγαίνοντας από τη φυλακή, υποτροπίασε, ο Πρωθυπουργός έδωσε εντολή για αυστηροποίηση των ποινών. Ήταν η περίοδος κατά την οποία ειχε εισαχθεί στη Βουλή η ψήφιση ενός πρόσθετου Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. 

Οπότε, ο υπουργός βρήκε τη χρυσή ευκαιρία για την "νομιμοποίηση" μιας εγκυκλίου του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου που είχε προκαλέσει την παραίτηση των μισών μελών της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Με μια τροπολογία της τελευταίας στιγμής που προστέθηκε στο νομοσχέδιο για την κύρωση του Πρωτοκόλλου της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, νομοθετήθηκε οτι:

(α) Ο νόμος για τα προσωπικά δεδομένα δεν εφαρμόζεται σε εισαγγελίες-δικαστές-αστυνομίες, εφοσον πρόκειται για τέλεση κακουργημάτων και πλημμελημάτων που τελούνται με δόλο,

(β) Με απόφαση εισαγγελέα δημοσιοποιούνται ονόματα διωκόμενων (προσοχή: ούτε καν συλληφθέντων - καταδικασθέντων) ατόμων που φέρονται ότι έχουν τελέσει κακουργήματα ή πλημμελήματα που τελούνται με δόλο

(γ) Με εισαγγελική διάταξη διατάσσεται η παρακολούθηση συναθροίσεων με κάμερες.

To θέμα είχε απασχολήσει το e-lawyer εδώ και εδώ, με μια διόρθωση του υπουργού την τελευταία στιγμή. 

Η επίκληση των δικαιωμάτων του παιδιού αποτέλεσε έναν ωραιότατο μοχλό "νομιμοποίησης" ενός σαφέστατου γενικού ροκανίσματος των ατομικών δικαιωμάτων από το Κοινοβούλιο. Αν ήθελαν να το περιορίσουν μόνο στα εγκλήματα κατά των παιδιών, θα το είχαν διευκρινίσει νομοθετικά, αλλά δεν το έκαναν. Αλλά νόμος είναι, μεθαύριο μπορεί να φτάσει σε ένα δικαστήριο και να μην τον εφαρμόσει ως αντισυνταγματικό.  Άλλωστε ο Πρόεδρος της Αρχής είχε πει σε συνέντευξη τύπου ότι κι η Αρχή ανιμετωπίζει εντελώς κριτικά αυτές τις διατάξεις και σε συνδυασμό με την δυνατότητά της να προβαίνει σε κρίσεις συνταγματικότητας, υπάρχει μία εγγύηση.

Τι γίνεται όμως οταν τα ροκανίσματα των ατομικών δικαιωμάτων δεν γίνονται με νόμο, αλλά με άλλους πλάγιους, όσο κι αποτελεσματικούς τρόπους; Ένα παράδειγμα είναι  ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας που πριν την γνωστή "διαβούλευσή" του ανακοίνωσε η διευθύντριά του σε μια συνέντευξη στον Ματθαίο Τσιμιτάκη, ότι σκοπός δεν είναι η νομοθεσία, αλλά η υπογραφή ενός Μνημονίου ανάμεσα στους παρόχους για να παρακολουθούν τους χρήστες και να τους αποτρέπουν να κατεβάζουν copyrighted υλικό. Το "Μνημόνιο" αυτό βεβαίως θα είναι μια εσωτερική συμφωνία των παρόχων, υπό την αιγίδα του Ο.Π.Ι., όχι νόμος που μπορεί να κηρυχθεί αντισυνταγματικός. Άρα, ποιος να βρεθεί να διαγνώσει την παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων και να βάλει τα πράγματα στη θέση τους με κυριαρχικό τρόπο; Κανείς.  

Να πως αποφεύγουμε λοιπόν τον έλεγχο της συνταγματικότητας: δια των "Μνημονίων", που η μόνη τυπική δεσμευτική ισχύ τους αναπτύσσεται ανάμεσα στους υπογράφοντες και όχι βέβαια ανάμεσα σε τρίτους.

Έτσι και με τα net cafe. Mαζεύτηκαν οι φορείς και συμφώνησαν για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών.  Πρωτοστατούντος του Συνηγόρου του Πολίτη που ήδη εξέδωσε σχετική ανακοίνωση με τα θέματα που θα περιλαμβάνει η συμφωνία αυτή. Σύμφωνοι και οι ιδιοκτήτες των net cafe: αν είναι να γλιτώσουν από ευθύνες, γιατί να φέρουν αντίρρηση; Βέβαια ο Συνήγορος μιλάει για θέσπιση νομοθετικών ρυθμίσεων, αλλά μέχρι τότε, πιστοποίηση, δεοντολογία, αυτορρύθμιση. Δηλαδή διατάξεις που δεν προσβάλλονται.  Θα αναρωτιόταν κάποιος βέβαια: γιατί να προσβληθούν;

Τι θα πει αλήθεια "χρονοχρέωση ανηλίκων με μέγιστο χρόνο χρήσης υπηρεσιών τη μέρα", αν όχι απαράδεκτη παρέμβαση στην ιδιωτικότητα των ίδιων των παιδιών; Αν ένα παιδί κάνει μια εργασία και πρέπει να αναζητήσει στοιχεία, θα του περιορίσουμε το χρόνο; Τι θα πει "φίλτρα" -που ούτως ή άλλως έχουν τα net cafe για τις σελίδες πορνογραφικού περιεχομένου; Ποιος διασφαλίζει ότι όλα αυτά θα παραμείνουν διατάξεις για τους ανήλικους και δεν θα επαναληφθεί η επέκταση, όπως στην περίπτωση της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα και της απαγόρευσης παιχνιδιών στα net cafe που οδηγήσε σε γελοιοποίηση της χώρας στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων; Ο Συνήγορος του Πολίτη;

Ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Όταν πας να ανοίξεις κερκόπορτες πρέπει κάθε φορά να είσαι έτοιμος και να τις κλείσεις όταν ο εχθρός θα έρθει για την "συνολική λύση". Αυτή τη δυνατότητα, αποτροπής δηλαδή των ορέξεων του νομοθέτη για επέλαση στα ατομικά δικαιώματα με το πρόσχημα της προστασίας των παιδιών, κανείς από τους εμπλεκόμενους φορείς δεν διαθέτει. Επιβάλλεται τουλάχιστον να το παραδεχθούν δημόσια, αναφέροντας σε κάθε έγγραφό τους ότι αποκηρύσσουν κάθε επέμβαση στα δικαιώματα του γενικού πληθυσμού και θα διασφαλίσουν ότι τα φίλτρα και οι άλλες σύγχρονες μέθοδοι θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο τους ανήλικους. Αυτονόητο; Και τα φρουτάκια αυτονόητα ήταν, αλλά αυτό δεν απέτρεψε την Βουλή να ψηφίσει το νομοσχέδιο της ντροπής και την αστυνομία να επιβάλλει την εφαρμογή του. 

  

Συνήγορος του Παιδίου vs netcafe

Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του ως Συνήγορος του Παιδιού, διοργανώνει την Πέμπτη 30.10.2008 σύσκεψη φορέων με θέμα: «Η προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού στα ίντερνετ καφέ». 

Ο Συνήγορος έχει διαπιστώσει ότι το νομικό πλαίσιο που καλύπτει την λειτουργία των καταστημάτων παροχής υπηρεσιών διαδικτύου είναι ανεπαρκές, ως προς την προστασία των ανηλίκων χρηστών τους από κινδύνους που επαπειλούν τη σωματική και ψυχική τους υγεία. 

Είναι πια αναγκαία μια παρέμβαση της Πολιτείας με στόχο την προστασία των παιδιών, δεδομένου ότι η χρήση των υπηρεσιών που παρέχουν τα συγκεκριμένα καταστήματα από ανηλίκους, συχνά  μάλιστα πολύ μικρής ηλικίας, έχει πολλαπλασιαστεί κατά τα τελευταία  χρόνια στη χώρα μας και είναι εν πολλοίς ανεξέλεγκτη. 

Ο Συνήγορος του Παιδιού υποστηρίζει ότι είναι αναγκαία η συνεργασία μεταξύ των φορέων προκειμένου να αναπτυχθούν συντονισμένες δράσεις με σκοπό: 

- τη λήψη μέτρων προστασίας των ανηλίκων, ιδίως μικρότερης ηλικίας, από την  παρατεταμένη και σε ακατάλληλες ώρες χρήση υπηρεσιών των ίντερνετ καφέ, από την πρόσβαση σε ακατάλληλο για την ηλικία τους υλικό, αλλά και από την επίσκεψη αυτήν καθεαυτήν στους χώρους αυτούς χωρίς την γνώση και έγκριση των γονέων ή κηδεμόνων τους. 

- την καθιέρωση κριτηρίων και διαδικασίας πιστοποίησης καταστημάτων φιλικών στα παιδιά, που διαθέτουν δηλαδή κατάλληλο πλαίσιο και περιβάλλον χρήσης για ανηλίκους 

(π.χ. με αυτοδέσμευση μέσω κώδικα δεοντολογίας, με χρήση φίλτρων, απαγόρευση  καπνίσματος,  παρουσία και παιδαγωγική επίβλεψη από κατάλληλα εκπαιδευμένους ενηλίκους κ.ά.) 

- Την πραγματοποίηση  εκστρατειών ενημέρωσης των ανηλίκων, των γονέων/κηδεμόνων  τους και του γενικού πληθυσμού για τους διαγραφόμενους κινδύνους και τη δεοντολογία που πρέπει να τηρείται κατά την πρόσβαση στο διαδίκτυο και στα καταστήματα που  παρέχουν υπηρεσίες διαδικτύου. 

Στην εκδήλωση έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν εκπρόσωποι των συναρμόδιων Υπουργείων (Δικαιοσύνης,  Δημόσιας Τάξης,  Επικοινωνίας,  Παιδείας,  Ανάπτυξης, Οικονομίας), φορείς που εργάζονται για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά, 

παιδίατροι και ειδικοί ψυχικής υγείας, ενώσεις καταναλωτών, επαγγελματικοί σύλλογοι ιδιοκτητών καταστημάτων και σωματεία χρηστών διαδικτύου. Μπορούν επίσης να συμμετάσχουν και εκπρόσωποι μη προσκεκλημένων φορέων που ενδιαφέρονται για το θέμα. 

Η σύσκεψη θα διεξαχθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συνηγόρου του Πολίτη, οδός  Χατζηγιάννη Μέξη 5, 3ος όροφος, Πέμπτη 30.10.2008 και ώρα 11.00 – 13.30.  Περισσότερες πληροφορίες: τηλ. 210.7289703, 7289744 

Δελτίο τύπου

Φυσικά, ο Συνήγορος του Πολίτη "τυπικά" δεν έχει τέτοιες αρμοδιότητες, σύμφωνα με το Ν.3094/2003. Δεν αναφέρει δηλαδή πουθενά ο νόμος ότι μπορεί να διασκέπτεται με συλλόγους. Επιλέγει και κάνει ό,τι θέλει. 

Αν ο σύλλογός σας δηλαδή καταθέσει αίτημα για σύσκεψη με το Συνήγορο του Πολίτη μη νομίζετε ότι θα εισακουσθεί, αφού δεν προβλέπονται τέτοιες διαδικασίες από το νόμο του και αν είστε ανεπιθύμητοι αυτό ακριβώς θα σας πει: "δεν είμαστε αρμόδιοι, δεν έχετε ατομική διοικητική πράξη που παραβιάζει δικαιώματά σας". 

Δεν πειράζει, όμως, υπάρχουν κι αλλού Επιτροπές.

Συνήγορος του Πολίτη: Σοβαρά προβλήματα σε μονάδες ψυχικής υγείας για παιδιά και έφηβους

Με δελτίο τύπου της 10.10.2008, ο Συνήγορος του Πολίτη εφιστά την προσοχή όλων μας και κυρίως της πολιτείας σε σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν σε μονάδες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους. 

Με αφορμή την 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, ο Συνήγορος του Πολίτη, με την ιδιότητά του ως Συνήγορος του Παιδιού, εκφράζει τον προβληματισμό του για την κατάσταση και τις ελλείψεις που παρατηρούνται στον χώρο της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων. Τις σχετικές διαπιστώσεις του ο Συνήγορος τις έχει διαμορφώσει μέσα από τον χειρισμό ατομικών υποθέσεων, από επισκέψεις σε ιδρύματα καθώς και από συζητήσεις με εκπροσώπους των εμπλεκόμενων φορέων. Ο Συνήγορος έχει επισημάνει και στο παρελθόν -σε Πόρισμα με τίτλο « Δ ομές π ροστασίας και φιλοξενίας παιδιών και εφήβων με ψυχικές διαταραχές » (2005)- τα σοβαρά προβλήματα που έχει διαπιστώσει στον τομέα της παιδικής προστασίας,λόγω της απουσίας εξειδικευμένων δομών για τη φιλοξενία και τη θεραπευτική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με ψυχικές διαταραχές ή με σοβαρά ψυχο-κοινωνικά προβλήματα τα οποία χρήζουν ειδικής θεραπευτικής παρέμβασης. Ειδικότερα, όπως διαπίστωσε ο Συνήγορος μέσα από τις δραστηριότητές του, μεγάλος αριθμός παιδιών και εφήβων με ψυχικές διαταραχές στερούνται τη δυνατότητα να ενταχθούν σε κατάλληλες θεραπευτικές δομές και παραμένουν σε ακατάλληλες συνθήκες στην οικογένειά τους, ή σε προνοιακά ιδρύματα που αδυνατούν να τους παράσχουν την αναγκαία υποστήριξη, με πολύ αρνητικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους όσο και για την λειτουργία των ιδρυμάτων αυτών.

Όσον αφορά τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, επισημαίνεται χαρακτηριστικά, η χρονίζουσα και, σύμφωνα με την ομόφωνη εκτίμηση όλων των αρμοδίων επιστημονικών φορέων, εξαιρετικά προβληματική κατάσταση που επικρατεί στη Μονάδα Επειγόντων Περιστατικών (ΜΕΠ) του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής, η οποία είχε προγραμματιστεί να κλείσει μέχρι το τέλος του 2006, με την ίδρυση 4 παιδοψυχιατρικών κλινικών σε γενικά νοσοκομεία της Αττικής κάτι που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί. Στην παρούσα φάση, στη ΜΕΠ φιλοξενούνται επ’ αόριστο έφηβοι με διαφορετικούς τύπους ψυχοπαθολογίας ή με σοβαρά ψυχο-κοινωνικά προβλήματα. Μολονότι δεν χρήζουν νοσηλείας, οι έφηβοι αυτοί αδυνατούν να λάβουν εξιτήριο, λόγω της απουσίας δομών κατάλληλων για την φιλοξενία και φροντίδα τους στην κοινότητα. Η παραμονή των ανηλίκων αυτών στην εν λόγω Μονάδα χωρίς σχεδιασμό για την αποκατάστασή τους, συνεπάγεται πολλαπλές παραβιάσεις των δικαιωμάτων τόσο των ιδίων όσο και των παιδιών και εφήβων που χρήζουν επείγουσας παιδοψυχιατρικής νοσηλείας, λόγω της συνακόλουθης δυσλειτουργίας της Μονάδας και της υποβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Από το 2005 μέχρι σήμερα ο Συνήγορος του Πολίτη έχει απευθυνθεί κατ’επανάληψη προς το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ζητώντας ενημέρωση για τον σχεδιασμό και τις προθέσεις του σε σχέση με την επίλυση του

ζητήματος, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει ουδεμία απάντηση στα ερωτήματα που έχει θέσει.

Περαιτέρω, σοβαρότατα προβλήματα αντιμετωπίζουν στην παρούσα φάση οι ελάχιστες πρότυπες μονάδες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών φορέων, όπως για παράδειγμα οι μονάδες της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) που επιχορηγούνται από τον Τακτικό

Προϋπολογισμό του Κράτους. Οι μονάδες αυτές -στις οποίες συμπεριλαμβάνονται το κέντρο ημέρας εφήβων «Ωρίωνας», ο θεραπευτικός ξενώνας εφήβων «Ίρις» και ο ξενώνας φροντίδας παιδιών ψυχικά πασχόντων γονέων «Μελία»- έχουν περιέλθει σε δεινή κατάσταση λόγω της μείωσης της επιχορήγησης του έτους 2008 κατά 50% σε σχέση με την αντίστοιχη καταβληθείσα του έτους 2007, με αναπόφευκτες συνέπειες την αβεβαιότητα, την πτώση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και την αύξηση του βαθμού επικινδυνότητας για τα φιλοξενούμενα παιδιά και εφήβους. Προβλήματα αντιμετωπίζει επίσης ο ξενώνας για εφήβους με εναντιωματική συμπεριφορά των Παιδικών Χωριών SOS, ο μοναδικός στην Ελλάδα που απευθύνεται εξειδικευμένα σε αυτή την κατηγορία εφήβων, λόγω σοβαρών δυσκολιών που προέκυψαν στη συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα η απουσία δομών φιλοξενίας παιδιών και εφήβων με αυτισμό καθώς και η γενικότερη απουσία ενός δικτύου υπηρεσιών για τον αυτισμό στην κοινότητα. Χαρακτηριστικά, ο ξενώνας «Αγγέλια», που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής για την φιλοξενία ανηλίκων με αυτισμό βρίσκεται στη διαδικασία μετατροπής σε οικοτροφείο μακράς διαμονής για ενηλίκους λόγω της ανυπαρξίας άλλων δομών για τη μετακίνηση των ενοίκων του, γεγονός που συνεπάγεται την αδυναμία εισαγωγής σε αυτόν άλλων ανηλίκων που το έχουν ανάγκη.

Με βάση τα παραπάνω, ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του για την προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τη διαφαινόμενη υποβάθμιση και συρρίκνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους.

Συνήγορος του Παιδιού: Δημιουργία Ομάδας Εφήβων Συμβούλων και συνάντηση με ΜΚΟ για την προστασία των παιδιών

mp
Δύο εξαιρετικές πρωτοβουλίες του Συνηγόρου του Παιδιού ανακοινώνονται σήμερα με σχετικό δελτίο τύπου από την ιστοσελίδα του Συνηγόρου του Πολίτη.

Ο Συνήγορος του Παιδιού σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, αποστέλλει σε όλα τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας σχετικό ενημερωτικό υλικό και παράλληλα απευθύνει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στην Ομάδα Εφήβων Συμβούλων. Η επιλογή των μελών της Ομάδας θα γίνει την 10η Δεκεμβρίου 2008 με κλήρωση, ανάμεσα σε όσες και όσους δηλώσουν συμμετοχή, μεριμνώντας ώστε να αντιπροσωπεύονται κατά το δυνατόν οι έφηβοι που ζουν σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η θητεία της Ομάδας θα είναι διετής. Τα μέλη της θα συναντώνται 3-4 φορές τον χρόνο και ενδιαμέσως θα επικοινωνούν και με άλλους τρόπους.

Οι αναλυτικότερες πληροφορίες της ιστοσελίδας του Συνηγόρου του Παιδιού αναφέρουν:

Τι είναι η Ομάδα Εφήβων Συμβούλων και γιατί δημιουργείται;
Είναι μια 20μελής ομάδα από εφήβους που συγκροτεί για πρώτη φορά ο Συνήγορος του Παιδιού με σκοπό 
να βρίσκεται πιο κοντά στις απόψεις των παιδιών για θέματα που τα αφορούν. Η θητεία της πρώτης αυτής ομάδας θα διαρκέσει δύο χρόνια. Παρόμοιες ομάδες συμβούλων λειτουργούν σε πολλούς Συνηγόρους του Παιδιού στην Ευρώπη.

Χρειάζονται ειδικές γνώσεις; 
Όχι. Χρειάζεται όμως τα μέλη της ομάδας να ενδιαφέρονται να βοηθήσουν το έργο του Συνηγόρου εκφράζοντας τις απόψεις τους για την εφαρμογή των δικαιωμάτων των παιδιών.

Ποιος/ποια μπορεί να γίνει μέλος;
Κάθε αγόρι και κορίτσι που έχει γεννηθεί από το 1991 μέχρι το 1995 και ενδιαφέρεται να μεταφέρει 
προς τον Συνήγορο του Παιδιού τις απόψεις του σχετικά με την εφαρμογή των δικαιωμάτων των παιδιών μπορεί να δηλώσει συμμετοχή συμπληρώνοντας και στέλνοντας με ταχυδρομείο, φαξ ή e-mail την ειδική φόρμα αίτησης. Θα ακολουθήσει κλήρωση για την επιλογή των 20 μελών της.
Αίτηση σε word (για εκτύπωση και αποστολή με ταχυδρομείο/φαξ)
Ηλεκτρονική φόρμα αίτησης (για αποστολή με e-mail) (θα ενεργοποιηθεί προσεχώς)

Ποιοι είναι οι όροι συμμετοχής; 
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει κατ’ αρχήν να καταλάβουν καλά τον σκοπό και το περιεχόμενο δράσης
της ομάδας. Θα πρέπει να διαβάσουν με προσοχή την αίτηση, να συμπληρώσουν τα στοιχεία που ζητούνται
και να την στείλουν στον Συνήγορο του Παιδιού, εφόσον έχουν την σύμφωνη γνώμη και υπογραφή 
των γονέων τους. Υπογράφοντας την αίτηση δεσμεύονται ότι, αν επιλεγούν, θα συμμετέχουν σε 3-4 συναντήσεις που θα διεξαχθούν μέσα στο χρόνο και ότι θα επικοινωνούν ηλεκτρονικά ή με άλλους τρόπους 
με τον Συνήγορο και τα άλλα μέλη της ομάδας για θέματα που τους απασχολούν. 
Η θητεία των συμβούλων θα ξεκινήσει με την υπογραφή συμφωνητικού.

Πότε και πώς θα γίνει η επιλογή; 
Η προθεσμία κατάθεσης αιτήσεων είναι μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2008. Στη συνέχεια, θα γίνει κλήρωση 
(10 Δεκεμβρίου) για την επιλογή των μελών και των αναπληρωτών τους, σε περίπτωση αποχώρησης κάποιου. Κατά την κλήρωση θα ληφθούν υπόψη κριτήρια, ώστε στην ομάδα να συμμετέχουν: Ίσος αριθμός αγοριών 
και κοριτσιών, έφηβοι διαφορετικών ηλικιακών ομάδων και από διαφορετικές περιοχές της χώρας. 
Με ειδική κλήρωση θα επιλεγούν 2 μέλη από τις ειδικές κατηγορίες:

• Μετανάστες, πρόσφυγες, μειονοτικές ομάδες
• Έφηβοι με αναπηρίες
• Έφηβοι που διαμένουν σε ιδρύματα, στέγες φιλοξενίας ή ανάδοχες οικογένειες.

Θα ακολουθήσουν τηλεφωνικές συνεντεύξεις με όσους επιλεγούν για να επιβεβαιωθεί η συμμετοχή τους.

Τι θα κάνουν τα μέλη της ομάδας; 
Πρώτα θα γίνει μια διήμερη συνάντηση, όπου θα συζητηθεί ο τρόπος δουλειάς της ομάδας
και θα υπογραφούν τα συμφωνητικά συνεργασίας. Τα μέλη θα συναντώνται 3-4 φορές τον χρόνο 
για περίπου 6 ώρες την φορά, και κατ’ εξοχήν ημέρα Σάββατο ώστε να μην παρεμποδίζεται η σχολική τους φοίτηση. Ενδιάμεσα θα επικοινωνούν τακτικά με τον Συνήγορο και μεταξύ τους. 
Τα θέματα της κάθε συνάντησης θα αποφασίζονται από πριν, με συμμετοχή των μελών της ομάδας. 
Η ομάδα θα έχει την δυνατότητα να δημοσιοποιεί τις αποφάσεις της αλλά και να επικοινωνεί με παιδιά 
και εφήβους σε όλη την Ελλάδα. 

Τι γίνεται αν κάποιο μέλος της ομάδας θέλει να αποχωρήσει; 
Κάθε μέλος της ομάδας θα αναλάβει τη δέσμευση να συμμετέχει στις δράσεις της (συναντήσεις 
και επικοινωνίες) για δύο χρόνια. Όμως, επειδή είναι πιθανό να υπάρχουν αποχωρήσεις για διάφορους λόγους, 
θα επιλεγούν από την αρχή αναπληρωματικά μέλη, που θα προσκληθούν σε αυτή την περίπτωση 
να αντικαταστήσουν όσους αποχωρούν.

Πώς αποστέλλονται οι αιτήσεις για συμμετοχή στην ομάδα; 
Οι αιτήσεις στέλνονται προς τον Συνήγορο του Παιδιού με απλό ταχυδρομείο, φαξ ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Στην τελευταία περίπτωση, επειδή δεν είναι δυνατή η υπογραφή της αίτησης ηλεκτρονικά, 
θα ακολουθεί τηλεφώνημα από τον Συνήγορο στο πρόσωπο που κάνει την αίτηση και στον γονέα / κηδεμόνα του για την επιβεβαίωσή της. Στo ηλεκτρονικό μήνυμα είναι σκόπιμο να αναφέρεται ως θέμα«Αίτηση για συμμετοχή στην Ομάδα Εφήβων Συμβούλων».

Θα μπορούν να επικοινωνούν με την ομάδα άλλα παιδιά και έφηβοι; 
Για να μπορέσει να λειτουργεί συμβουλευτικά προς τον Συνήγορο του Παιδιού, η Ομάδα Εφήβων Συμβούλων χρειάζεται τις απόψεις και τις προτάσεις και άλλων παιδιών από όλη την Ελλάδα. Για το λόγο αυτό θα υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με τα μέλη της ομάδας, μέσα από την διεύθυνση www.0-18.gr/oes, 
αλλά και με άλλους τρόπους που θα αποφασιστούν.

Παράλληλα, ο Συνήγορος του Παιδιού απευθύνεται και στους μεγάλους. Δηλαδή στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών. Διοργανώνει στις 16 Οκτωβρίου 2008 συνάντηση με δύο θεματικές ενότητες:

α) Συστηματοποίηση της συνεργασίας του Συνηγόρου με τις ΜΚΟ και προοπτική συγκρότησης -για πρώτη φορά στην Ελλάδα- Δικτύου οργανώσεων για την παρακολούθηση της εφαρμογής της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Το Δίκτυο θα συγκεντρώνει και θα αποστέλλει προς τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας παρατηρήσεις και προτάσεις σχετικά με την κατάσταση των δικαιωμάτων του παιδιού στην χώρα μας.

β) προώθηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού προς τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς (θα γίνει σεμινάριο από την διεθνή ΜΚΟ  Eurochild).

Οι εκπρόσωποι φορέων που ενδιαφέρονται να λάβουν μέρος στη συνάντησημπορούν να συμπληρώσουν και να αποστείλουν στον Συνήγορο τη φόρμα συμμετοχήςπου υπάρχει στον ιστοχώρο του Συνηγόρου του Παιδιού w ww . 0-18. g r

Όπως είχα υποστηρίξει και στης 8 Προτάσεις για το νέο Συνήγορο του Πολίτη, πέρσι, η συνεργασία του θεσμού με την κοινωνία των πολιτών και τις οργανώσεις της αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, τόσο για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει ο Εθνικός Διαμεσολαβητής, όσο και για την θετική αναγνώριση   της  συμμετοχής του πολίτη στη διαχείριση των δημόσιων θεμάτων.

 Όπως επισημαίνει και ο καθηγητής κ. Γ. Παπαδημητρίου, στο άρθρο του στο Βήμα Ιδεών της προηγούμενης εβδομάδας, η κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι ελεγκτικοί θεσμοί και κυρίως η Δικαιοσύνη, επιβάλλει να λάβουν δράση οι ίδιοι οι πολίτες, μέσα από τις οργανώσεις τους. Η υποχρέωση αυτή ανήκει πριν από όλους στις ανεξάρτητες αρχές, οι οποίες έχουν ως βασική αρμοδιότητα τη λειτουργία ως θεσμικά αντίβαρα της κεντρικής εξουσίας.

Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης: Πρόστιμο στη ΝΕΤ για παιδική διαφήμηση

Σύμφωνα με απόφαση του ΕΣΡ, δεν έπρεπε να είχαν μεταδοθεί διαφημησεις μετά τις 7.00 για τα παρακάτω προϊόντα:

1. Κονσόλα P.R.

2. Τραπέζι και καρεκλάκι spiderman

3. Τραπέζι και καρεκλάκι WINX

4. Aτζέντα "κρυφά μυστικά"

5.Θρανίο Fisher Price.

Στη θυελλώδη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, κονταροχτυπήθηκαν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για την ερμηνεία του νόμου ως προς την μετάδοση τηλεοπτικών διαφημήσεων που αφορούν το παιδικό κοινό:

"Πρόκειται περί παιχνιδιών στα οποία δεν προέχει ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας και εντεύθεν δεν έπρεπε να προβληθούν μετά την 07:00 πρωϊνή ώρα. Μειοψήφησε ο Πρόεδρος Ιωάννης Λασκαρίδης κατά τον οποίο το υπ΄αριθμ. 1,2,3 και 5 αντικείμενο δεν είναι παιχνίδια αλλά έπιπλα προς χρήση παιδιών, ενώ το υπ΄αριθμ. 4 αντικείμενο είναι μεν παιχνίδι (mini ηλεκτρονικός υπολογιστής – ηλεκτρονική ατζέντα) που περιλαμβάνει προγράμματα τα οποία εξασκούν τη μνήμη και οξυδέρκεια του παιδιού, εντεύθεν δε προέχει ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας του παιχνιδιού. Κατόπιν τούτου νομίμως προβλήθησαν τα αντικείμενα αυτά μετά την 07:00 πρωϊνή και δεν θα έπρεπε να επιβληθεί καμία κύρωση. Για την εν λόγω εκτροπή ενδείκνυται όπως επιβληθεί στον τηλεοπτικό σταθμό η διοικητική κύρωση του προστίμου. Μειοψήφησε ο Αντιπρόεδρος Νέστωρ Κουράκης και εκ των μελών Κωνσταντίνος Τσουράκης, κατά τους οποίους θα έπρεπε να επιβληθεί η διοικητική κύρωση της συστάσεως." 

Υπάρχει όμως και το ζήτημα της αλληλεπικάλυψης αρμοδιοτήτων, καθώς το ΕΣΡ από το άρθρο 15 του Συντάγματος είναι μεν αρμόδιο να προστατεύει την παιδική ηλικία από προσβολές που, όπως η παραπάνω, προσβάλλoυν τις αθώες ψυχές των ανηλίκων, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από το 2003, στο πλαίσιο του Συνηγόρου του Πολίτη λειτουργεί και ειδικός "κύκλος" για τα δικαιώματα του παιδιού, δηλ. ο Συνήγορος του Παιδιού. Μπορεί να μην έχει κυρωτικές αρμοδιότητες, αλλά αυτή η αλληλεπικάλυψη, για την αποφυγή αντιφατικών αιτιολογιών θα επέβαλε, πριν το ΕΣΡ εκδώσει την απόφασή του, να αποστείλει το διοικητικό φάκελο στο Συνήγορο του Πολίτη, προκειμένου Αυτός να αποφανθεί για το ποια από τις απόψεις είναι ορθές: του Προέδρου του ΕΣΡ ότι το τραπεζάκι δεν εμπίπτει στην αόριστη νομική έννοια "παιχνίδι", αλλά συνιστά "έπιπλο"; H άποψη ότι ο mini ηλεκτρονικός υπολογιστής - ηλεκτρονική ατζέντα αποτελεί συσκευή στην οποία "προέχει ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας"; Η άποψη του Αντιπροέδρου και του μέλους ότι δεν θα έπρεπε να επιβληθεί το πρόστιμο  στην ΝΕΤ, αλλά μια απλή σύσταση, ή μήπως είχε δίκιο η πλειοψηφία ότι μια απλή σύσταση θα περάσει απαρατήρητη ενώ τα 15.000 ευρώ θα ακυρώσουν, με τη βαρύτητά τους, κάθε πρόθεση μελλοντικής παράβασης της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας εκ μέρους της ΝΕΤ.

Αυτές οι αποφάσεις δεν πρέπει να λαμβάνονται εν θερμώ, ειδικά όταν, όπως αποδεικνύεται από το αιτιολογικό τους, έχουν προκύψει τόσες αντικρουόμενες απόψεις. Θα έπρεπε να γίνει μια κοινή Ολομέλεια Συνηγόρου του Παιδιού - Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης - Συνηγόρου του Καταναλωτή, με τη συμμετοχή εκπροσώπου της Εισαγγελίας Ανηλίκων, καθώς και εκπροσώπους από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών και να εξεταστεί πιο σφαιρικά το ζήτημα των κινδύνων από διαφημήσεις που προβάλλονται μέχρι τις 9 το πρωί.

Ας ελπίσουμε ότι στο μέλλον θα αποτραπούν τέτοιες παραβάσεις από την ΝΕΤ και οι υπεύθυνοί της θα σεβαστούν επιτέλους τα δικαιώματα των παιδιών και όχι μόνο το κέρδος που αποκομίζει η κρατική τηλεόραση από διαφημήσεις, κέρδος που τελικά γεμίζει τα ταμεία του ΕΣΡ. 

Αρχή Προστασίας Δεδομένων: Όχι κάμερες σε σχολεία

Tο θέμα της εγκατάστασης κλειστών συστημάτων τηλεόρασης σε δύο σχολεία της περιφέρειας απασχόλησε την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα στην απόφασή της 27/2008.

Η Αρχή εκτίμησε ότι η λειτουργία των συστημάτων δεν ήταν αναγκαία ενόψει των σκοπών της προστασίας των παιδιών και της περιουσίας των σχολίων και γι΄αυτό ζήτησε να αφαιρεθούν τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης από τα σχολεία.

Στην απόφαση εντοπίζεται ότι πράγματι υπάρχει ζήτημα προστασίας των παιδιών και των εγκαταστάσεων, δεδομένου μάλιστα ότι ένα εκ των σχολείων βρίσκεται εκτός πόλεως. Η Αρχή αναφέρει επίσης ότι θα πρέπει να διατεθούν πόροι για πρόσληψη φύλακα ή και τοποθέτηση συναγερμού. 

Οι διαπιστώσεις αυτές ωστόσο κινούνται στη σφαίρα του ευχολογίου, ενώ η απόλυτη σύσταση της Αρχής να καθαιρεθούν οι εν λόγω κάμερες συνολικά μάλλον προσβάλλουν την αρχή της αναλογικότητας που η ίδια η Αρχή επικαλείται στο σκεπτικό της απόφασής της. Η Αρχή ακολουθεί τη λογική "πονάει κεφάλι - κόψει κεφάλι", ενώ κανονικά θα έπρεπε:

α) Να δεχθεί έστω και προσωρινά την λειτουργία των καμερών μέχρι να αντικατασταθούν με ηπιότερα μέτρα όπως η πρόσληψη φύλακα ή η εγκατάσταση συναγερμού

β) Να υποδείξει την πιο στοχευμένη χρήση των καμερών, κατά τρόπο που θα ελαχιστοποιούσε την προσβολή της προσωπικότητας των παιδιών, λ.χ. σε χώρους και ώρες εκτός ωραρίου ( το επιχείρημα ότι και εκτός μαθήματος αθλούνται παιδιά στις εγκαταστάσεις δεν είναι δυνατόν να αποκλείει τη χρήση των καμερών 24 ώρες το 24ωρο).

γ) Να επιβάλει την ανάρτηση σχετικών πινακίδων ενημέρωσης των υποκειμένων των δεδομένων. 

Δυστυχώς, πρόκειται για μια μονολιθική απόφαση της Αρχής που δεν επιλύει το πρόβλημα της φύλαξης του σχολείου, αλλά προσθέτει κι άλλο ένα: της υποτιθέμενης πρόσκρουσης του συστήματος συνολικά στον Ν.2472/1997. Ο νόμος αυτός όμως δεν είναι ένας "ΚΟΚ" απαγορεύσεων, αλλά ένα σύστημα σταθμίσεων με γνώμονα την αρχή της αναλογικότητας. Αν μετά την αφαίρεση των καμερών κακοποιηθεί ένα παιδί, ποιος θα φταίει που δεν θα υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία;

Προστασία προσωπικών δεδομένων των παιδιών

Το θέμα αυτό μας είχε απασχολήσει και παλαιότερα όταν είχα υποστηρίξει ότι ειδικά για τα βρέφη, η άσκηση της γονικής μέριμνας δεν υπερκαλύπτει την έλλειψη συγκατάθεσής τους για να τοποθετηθούν φωτογραφίες από τους γονείς τους στα ιστολόγιά τους.

Μάλιστα, η Γαλλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων εξέδωσε ειδική οδηγία με την οποία συστήνεται στους γονείς να χρησιμοποιούν passwords όταν αναρτούν φωτογραφίες των ανήλικων παιδιών τους στα ιστολόγιά τους. 

Αυτή τη στιγμή, η κατάσταση αποτυπώνεται σε ένα έγγραφο το οποίο προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ομάδα Εργασίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων, ένα πάνελ που αποτελείται από εκπροσώπους όλων των ανεξάρτητων αρχών της ΕΕ και του ΕΟΧ.

Με το Working Paper 1/2008 on the protection of children's personal data protection, η Ομάδα Εργασίας, απευθύνει κατευθυντήριες γραμμές για την χρήση των προσωπικών δεδομένων των παιδιών. 

Εξαιρετικά σημαντική είναι η παρατήρηση ότι πάνω από κάθε "δικαίωμα" των γονιών βρίσκεται το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, το οποίο περιλαμβάνει σαφώς και το δικαίωμά του στην ιδιωτικότητα. Η ενάσκηση αυτού του δικαιώματος δια μέσου της "γονικής μέριμνας" γνωρίζει κάποια ακραία όρια όταν η ιδιωτικότητα βρίσκεται σε σχέση έντασης με το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης του ίδιου του γονέα. Ας δούμε τι λέει το WP 1/2008 για αυτό το θέμα:

Εκπροσώπηση

Η ενάσκηση των περισσότερων δικαιωμάτων των παιδιών γίνεται μέσω των νομίμων εκπροσώπων τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η θέση των εκπροσώπων ενέχει το στοιχείο απόλυτης και απροϋπόθετης υπεροχής έναντι της θέσης του παιδιού - διότι τα βέλτιστα συμφέροντα του παιδιού μερικές φορές περιλαμβάνουν δικαιώματα προστασίας προσωπικών δεδομένων τα οποία μπορεί να υπερέχουν των επιθυμιών των γονέων ή των εκπροσώπων. Η ανάγκη εκπροσώπησης δεν αποκλείει ότι, από κάποια ηλικία και μετά, η γνώμη των παιδιων για τα θέματα που τα αφορούν θα πρέπει να ακούγεται. 

 

Εάν η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων ενός παιδιού επιτραπεί με τη συγκατάθεση, το παιδί μπορεί, κατά τη γνώμη της παρούσας πλειοψηφίας, να ανακαλέσει την συγκατάθεση. Eάν όμως ο εκπρόσωπος επιμένει στην συνέχιση της επεξεργασίας, μάλλον θα πρέπει το υποκείμενο των δεδομένων να παράσχει την ρητή του συγκατάθεση, εφόσον αυτό απαιτείται.

Για παράδειγμα, αν ο εκπρόσωπος έχει δώσει την ρητή συγκατάθεσή του για την χρήση των προσωπικών δεδομένων του παιδιού του (το υποκείμενο των δεδομένων) σε ένα ιατρικό πείραμα, κατά την άποψη της πλειοψηφίας των παρόντων, ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει να διαβεβαιώσει ότι είναι έγκυρη  η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων. Θα πρέπει ιδίως να ζητήσει την ρητή συγκατάθεση του ίδιου του υποκειμένου των δεδομένων προκειμένου να συνεχιστεί το πείραμα, καθώς αφορά ευαίσθητα δεδομένα. 

Eπ' αυτού του θέματος θα πρέπει να θυμόμαστε ότι τα δικαιώματα προστασίας προσωπικών δεδομένων είναι του παιδιού και όχι των εκπροσώπων τους, οι οποίοι απλώς τα ασκούν. 

Σε επόμενη σελίδα, το Έγγραφο γίνεται ακόμη πιο κατηγορηματικό:

Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εκπρόσωποι παραβιάζουν την ιδιωτικότητα των παιδιών τους πουλώντας ή δημοσιοποιώντας τα προσωπικά τους δεδομένα, το ζήτημα που προκύπτει είναι πως θα προστατευθεί η ιδιωτικότητα αν τα ίδια τα παιδιά δεν είναι εν γνώσει των παραβιάσεων. Τα παιδιά χρειάζονται έναν νομικό θεματοφύλακα, αλλά σε περιπτώσεις όπως αυτή, αυτός δεν μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματά τους. Αν τα παιδιά είναι αρκετά ώριμα για να διαγνώσουν την παραβίαση της ιδιωτικότητάς τους, θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα ακρόασης ενώπιον των αρμόδιων αρχών, συμπεριλαμβανομενης της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.

Το Έγγραφο αναφέρεται επίσης σε περιπτώσεις επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων από τα σχολεία. Στο ευαίσθητο θέμα της ανάρτησης φωτογραφιών των παιδιών στις ιστοσελίδες των σχολίων, η Ομάδα Εργασίας αναφέρεται στην υποχρέωση του σχολείου να ζητήσει και να λάβει την συγκατάθεση των παιδιών ή των εκπροσώπων τους πριν αναρτήσει φωτογραφίες τους. Το αν μία φωτογραφία επιτρέπεται ή όχι να αναρτηθεί είναι ένα ζήτημα που θα πρέπει να κρίνεται σε κάθε χωριστή περίπτωση, ανάλογα με το είδος και το σκοπό της δημοσιοποίησης στην ιστοσελίδα. Πάντως οι ομαδικές φωτογραφίες από τις οποίες δεν μπορεί να διαπιστωθεί η ταυτότητα των παιδιών δεν εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες, καθόσον, δεν εμπίπτουν στην έννοια των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. 

Συνεπώς επιβεβαιώνονται από το Έγγραφο των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών Αρχών Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων όσα είχα υποστηρίξει το Φεβρουάριο του 2006, για τα οποία, πέραν του διαλόγου που ακολούθησε εδώ , είχα υποστεί και τότε πολυήμερες επιθέσεις χλευασμού σε άλλα blogs, όλοι εναντίον ενός. 

Δεν πειράζει.