Στις καλένδες η νομική αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε την χθεσινή εκδήλωση για την ορατήτητα των διεμφυλικών ανθρώπων. 

Η Marina Galanou, εμπειρογνώμονας του Συμβουλίου της Ευρώπης και πρόεδρος Σ.Υ.Δ., στην ομιλία της στηλίτευσε την τρανσφοβική "Καθημερινή" με τη γνωστή λεζάντα που ανέβασε αποκαλώντας άνδρες δυο γνωστές αμερικανίδες τρανς (η Καθημερινή ουδέποτε δημοσίευσε την επιστολή διαμαρτυρίας του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών), αλλά και τον βουλευτή που αναρωτήθηκε αν μπορεί ένα τρανς άτομο να είναι εκπαιδευτικός.
Η κ. Γαλανού εξηγεί για ποιο λόγο χρειάζεται η νομοθέτηση της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου, σύμφωνα με την σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Υπογραμμίζει ότι μέχρι τώρα το νομοσχεδιο που ετοίμασε πέρσι νομοπαρασκευαστική επιτροή δεν έχει δοθεί στην δημοσιότητα. Αναφέρει επίσης ότι ως σωματείο απευθύνθηκαν στην ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, η οποία δεν δέχθηκε να συναντηθεί μαζί τους για το θέμα του νομοσχεδίου! Η Μαρίνα αναφέρεται στις 6 δικαστικές αποφάσεις που αποδέχονται την μεταβολή φύλου στο ληξιαρχείο, χωρίς να έχουν πραγματοποιηθεί χειρουργικές επεμβάσεις στα άτομα και επισημαίνει ότι η Πολιτεία πρέπει να αποκρυσταλλώσει την κατάκτηση αυτή, ει δυνατόν σε αποδικαστηριοποιημένη διαδικασία. Επισημαίνει επισης ότι στον Ν.4443/2016 για την άρση διακρίσεων λόγω ταυτότητας φύλου δεν υπάρχει εφαρμογή των διατάξεων στον τομέα της υγείας και της στέγασης! Στηλίτευσε επίσης την κρίση κάποιου πρώην γενικου γραμματέα που είχε θεωρήσει μαξιμαλιστικά τα αιτήματα των ακτιβιστών.

Οι εκπρόσωποι του ΚΕ.Θ.Ι. ανακοίνωσαν ότι ξεκινούν ενα πρόγραμμα με τίτλο «Πρόληψη και Καταπολέμηση του σεξισμού και των διακρίσεων σε θέματα ταυτότητας φύλου». Βλ. περισσότερα εδώ: https://kethi.gr/prog…/πρόληψη-και-καταπολέμηση-του-σεξισμο/

Η κ. Maria Yannakaki, Γ.Γ.Ανθρώπινων Δικαιωμάτων ανέφερε ότι το νομοσχέδιο θα αφορά και τα μεσοφυλικά (intersex) παιδιά. Το νομοσχέδιο βρίσκεται στο γραφείο του Υπουργού Δικαιοσύνης απο τον Δεκέμβριο του 2016. Η κυρία Γιαννακάκη έθεσε επίσης το θέμα της στρατολογίας για τους διεμφυλικούς άνδρες (από θήλυ σε άρρεν), λέγοντας "Έχει σκεφτεί κανένας ότι αύριο ένας τρελός υπουργός Άμυνας μπορεί να τους καλέσει βάσει του Συντάγματος να υπηρετήσουν την πατρίδα;" (Βέβαια αυτό το θέμα έχει επιλυθεί ήδη από τον κανονισμό κατάταξης ικανότητας, ο οποίος περιλαμβάνει και την "διαταραχή φύλου", λόγω της οποίας νομίμως απαλλάσσεται ως Ι5 κάθε διεμφυλικό άτομο από τις υποχρεώσεις του.) Περαιτέρω, για την διαδικασία που θα έρθει με το νέο νομοθέτημα, η γενική γραμματέας αναφέρει ότι θα ακολουθηθεί η εκούσια δικαιοδοσία στο Ειρηνοδικείο, αλλά κεκλεισμένων των θυρών. Αυτό υποθέτω θα αποτελεί ρύθμιση, διότι αυτή τη στιγμή η Εκούσια Δικαιοδοσία γίνεται με πλήρη δημοσιότητα (εκτός από τις διατάξεις που αφορούν τα σωματεία και τα κληρονομητήρια που βγαίνουν με κατάθεση φακέλου). Ανέφερε επίσης ότι θα αλλάζουν και οι τίτλοι σπουδών, παρά τις αντιρρήσεις από την σύνοδο των πρυτάνεων που είπαν ότι οι τίτλοι εκδίδονται άπαξ. Η κ. Γιαννακάκη επιμένει ότι κάθε λάθος στο ληξιαρχείο για τον κάθε Έλληνα πολίτη τον υποχρεώνει να περάσει από την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Αυτό δεν είναι απολύτως ακριβές: τα εκ παραδρομής σφάλματα διορθώνονται και με απλή εισαγγελική παραγγελία. To άρθρο 13 του Ν.344/1976 με τίτλο "Διόρθωση ληξιαρχικής πράξης" ορίζει ως εξής: 

Αρθρον 13.

1. Προς διόρθωσιν ληξιαρχικής πράξεως απαιτείται τελεσίδικος δικαστική απόφασις.

2. Σφάλματα, προφανώς εκ παραδρομής, παρεισφρήσαντα εις ληξιαρχικήν πράξιν, μη αφορώντα δε εις τον τόπον, ημέραν, μήνα, έτος και ώραν τελέσεως του εις την πράξιν βεβαιουμένου γεγονότος, δύνανται να διορθωθούν επίσης και αδεία του Εισαγγελέως Πρωτοδικών ή, όπου δεν εδρεύει Εισαγγελεύς, του Ειρηνοδίκου, εκδιδομένη μετά έρευναν και εξακρίβωσιν των πραγματικών στοιχείων, επί τη αιτήσει παντός έχοντος έννομον συμφέρον.

3. Σφάλματα, προφανώς εκ παραδρομής, παρεισφρήσαντα εις ληξιαρχικήν πράξιν, αφορώντα δε εις τον τονισμόν ή τους γραμματικούς και φθογγολογικούς κανόνας των εις αυτήν στοιχείων, δύνανται επίσης να διορθωθούν και άνευ αδείας του Εισαγγελέως Πρωτοδικών ή του Ειρηνοδίκου, υπό του αρμοδίου ληξιάρχου, μετά προηγούμενον υπ` αυτού έρευναν και εξακρίβωσιν των πραγματικών στοιχείων, επί τη αιτήσει
παντός έχοντος έννομον συμφέρον."

Εκτός όμως από αυτό, υπάρχει και ο "Καλλικράτης" που δίνει στους Δημάρχους την αρμοδιότητα για μεταβολή του επωνύμου ονόματος. Αρχικά η αρμοδιότητα ανήκε στους Νομάρχες. Σε επίπεδο κοινής νομοθεσίας, το ζήτημα ρυθμίζεται από το μόνο άρθρο του ν.δ. 2573/1953 (ΦΕΚ 241 Α' “Αλλαγή επωνύμου και πρόσληψη επωνύμου, πατρωνύμου, μητρωνύμου”, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με την παρ. 9 του άρθρου 9 του Ν.2307/1995 (113 Α'), σε συνδυασμό με τα οριζόμενα στις διατάξεις της παρ. 1Α του άρθρου 282 του Ν.3851/2010 (Πρόγραμμα “Καλλικράτης”). Με το άρθρο 94 παρ. 6 του ν.3852/2010 που τροποποίησε το άρθρο 75 παρ. 2 του
Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, η αρμοδιότητα της πρόσληψης και αλλαγής επωνύμουμεταφέρθηκε στους Δήμους. Το εν λόγω μόνο άρθρο έχει ως εξής:
“1. Η πρόσληψη και α λ λ α γ ή ε π ω ν ύ μ ο υ, καθώς και η πρόσληψη πατρώνυμου και μητρωνύμου σε παιδιά γεννηθέντα χωρίς νόμιμο γάμο των γονέων τους ή αγνώστων γονέων γίνεται μ ε α π ό φ α σ η τ ο υ Ν ο μ ά ρ χ η (από το 2011 και μετά: του Δημάρχου). Επίσης, η προσθήκη στοιχείων που λείπουν στις εγγραφές στα μητρώα αρρένων ή στα δημοτολόγια, καθώς και η διόρθωση αυτών, εκτός της ηλικίας, για την οποία προβλέπουν ειδικές διατάξεις, γίνεται, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων ή αυτεπάγγελτα, με απόφαση του Νομάρχη.
2. Προκειμένου περί: α) ελλήνων του εξωτερικού, β) ομογενών αλλοδαπών που αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια και γ) παλιννοστούντων ομογενών που έχουν την ελληνική ιθαγένεια, ο Νομάρχης, προς το σκοπό ε ξ ε λ λ η ν ι σ μ ο ύ του ονοματεπωνύμου τους, μπορεί να αποφασίσει κατά τη διαδικασία της προηγούμενης παραγράφου την αλλαγή, τόσο του επωνύμου, όσο κ α ι τ ο υ κ ύ ρ ι ο υ ονόματος.
Οι ανωτέρω αποφάσεις του Νομάρχη κοινοποιούνται στον αρμόδιο δήμο ή κοινότητα και Στρατολογικό Γραφείο.
3. Με αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, που δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορούν να καθορίζονται λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις και τον τρόπο πρόσληψης και αλλαγής επωνύμου και πρόσληψης πατρώνυμου και μητρωνύμου.”

Κατ ́εξουσιοδότηση της παραγράφου 3 του άρθρου μόνου του ν.δ. 2573/1953, εκδόθηκε η απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών υπ' αρ. Φ.42301/1267/28.6.1995 (ΦΕΚ Β' 608), η οποία ειδικώς για το θέμα της αλλαγής επωνύμου διαλαμβάνει τα εξής:
«1. Για την α λ λ α γ ή ε π ω ν ύ μ ο υ υποβάλλεται στο νομάρχη [σ.σ. δήμαρχο] αίτηση του ενδιαφερόμενου ή των γονέων του ή του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα ή του επιτρόπου, στην οποία πρέπει να ορίζεται λεπτομερώς ο σκοπός για τον οποίο επιδιώκεται η μεταβολή και να δηλώνεται το επώνυμο του οποίου ζητείται η πρόσληψη. Η αίτηση αυτή απευθύνεται στο νομάρχη, στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται ο δήμος ή η κοινότητα, στο μητρώο αρρένων ή το δημοτολόγιο του οποίου είναι γραμμένος ο ενδιαφερόμενος. Η ανωτέρω αίτηση πρέπει να συνοδεύεται και με τα ακόλουθα δικαιολογητικά: [...]" 

Η "Διαύγεια" είναι γεμάτη με αποφάσεις δημάρχων που μεταβάλλουν επώνυμα, χωρίς δικαστική διαδικασία. Επομένως, υπάρχει αποδικαστηριοποιημένη διαδικασία για την διόρθωση των επωνύμων, αλλά στις περιπτώσεις εξελληνισμού και του κυρίου ονόματος. Καταρρίπτεται λοιπόν το επιχείρημα ότι κάθε Έλληνας πολίτης για να διορθώσει ληξιαρχικά στοιχεία πρέπει να κάνει δικαστήριο: υπάρχει ο Εισαγγελέας για τα σφάλματα, υπάρχει ο Δήμαρχος για τα επωνυμα και τα εξελληνισμένα κύρια ονόματα
Για τους διεμφυλικούς, λοιπόν, γιατί να πρέπει να είναι αποκλειστικά δικαστηριοποιημένη η διαδικασία;

Σύμφωνα με την κ. Γιαννακάκη, στο νομοσχέδιο θα ορίζεται ότι εάν ένα έγγαμο άτομο μεταβάλει το φύλο του θα πρέπει να μετατραπεί ο γάμος σε σύμφωνο συμβίωσης. Τα πιστοποιητικά γέννησης των παιδιών δεν θα διορθώνονται (δηλαδή, τα στοιχεία των γονιών θα παραμένουν στις ληξιαρχικές πράξεις γέννησης στο φύλο που είναι ο γονέας κατά την γέννησης του τέκνου). 

Ο κ. Vassilis Chirdaris, δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω, είπε ότι είναι ντροπή που το κράτος αρνείται την εμβάθυνση της σχέσης, με τον γάμο. Αναφέρθηκε στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Η.Π.Α. που έκρινε ότι δεν μπορεί κανείς να απαγορεύσει σε 2 άτομα να παντρεύονται. Ο κ. Χειρδάρης είπε ότι δεν ξέρει αν το νομοσχέδιο για την ταυτότητα φύλου θα περάσει. Όμως, παρατήρησε ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει συντηρητικοποιηθεί. Στο σημείο που ο κ. Χειρδάρης αναφέρεται στην νομολογία του Ειρηνοδικείου Αθηνών υπάρχει μοντάζ στο βίντεο και δεν ξέρω τι έχει πει, αν και άκουσα θετικά σχόλιά του. Ο κ. Χειρδάρης τόνισε ότι ο νομοθέτης δεν έχει υποχρέωση να "σεβαστεί" την έννομη τάξη, αλλά μπορεί να την αλλάξει.

Πολύ σημαντική ήταν η παρέμβαση της κ. Αποστολοπούλου (δειτε στο 2:13) που δήλωσε ότι πραγματοποίησε φυλομετάβαση πριν 57 χρόνια, οπότε και άλλαξε τα χαρτιά της. Είπε λοιπόν οτι μέσα στα χρόνια είδε ανθρώπους που είναι παντρεμένοι με παιδιά και, μετά τις φυλομεταβάσεις, παρέμειναν παντρεμένοι! "Θυμάμαι μια περίπτωση τρανς γυναίκας που έζησε με την γυναίκα της και τα 2 κορίτσια της μέχρι το τέλος της ζωής τους και δεν είχαν κανένα πρόβλημα". Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό επιχείρημα: αυτή την στιγμή, όταν ένα παντρεμένο άτομο αλλάξει ληξιαρχικά το φύλο του Ο ΓΑΜΟΣ ΔΕΝ ΛΥΕΤΑΙ ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ. Εξακολουθεί και υπάρχει! Παρ' όλο λοιπον που το νομικό σύστημα δεν προβλέπει ρητά την δυνατότητα γάμου ομοφύλων, ανέχεται την περίπτωση της εξαίρεσης: δεν λύεται ο γάμος όταν ένας από τους συζύγους αλλάξει φύλο. Δεν το απαγορεύει η έννομη τάξη αυτή. Επομένως, ένα νομοθέτημα για την νομική αναγνώριση φύλου που θα προσθέτει και την αυτοδίκαιη λύση του γάμου θα είναι ένα νομοθέτημα που δεν θα βελτιώνει το στάτους του γάμου διεμφυλικών, αλλά θα το χειροτερεύει σε σχέση με το σήμερα ισχύον. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας νομικός λόγος που επιβάλλει στον νομοθέτη να επιβάλλει την αυτοδίκαιη λύση ενός προϋφιστάμενου γάμου.

H Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για δημοσίευση emails δικαστικών λειτουργών

Σήμερα δημοσιεύθηκε η πρώτη μεγάλη απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα υπό την νέα σύνθεσή της, όπως η σύνθεση αυτή καθορίστηκε από την Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής το καλοκαίρι. Πρόκειται για αυτεπάγγελτη παρέμβαση της Αρχής για την δημοσιοποίηση σε εφημερίδες και ιστοσελίδες emails ενός Αντιπροέδρου του ΣτΕ με μια δικαστική λειτουργό, στο "φόντο" της επικείμενης τότε Ολομέλειας του ΣτΕ για το θέμα του νόμου Παππά περί αδειοδότησης των τηλεοπτικών σταθμών (Απόφαση 41/2017)

1. Η απόφαση είναι εκτενής και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ΜΜΕ που δημοσιοποίησαν τις πληροφορίες παραβίασαν την ιδιωτική ζωή του Αντιπροέδρου - μια πρώτη ένστασή μου είναι ότι όλη η απόφαση εστιάζει στα προσωπικά δεδομένα του Αντιπροέδρου του ΣτΕ, ενώ υπάρχει και έτερο μέρος: η δικαστής με την οποία συνομιλεί ο Αντιπρόεδρος! Τα δικά της προσωπικά δεδομένα δεν παραβιάστηκαν;

2. Έπειτα η απόφαση είναι ξεκάθαρο ότι κρίνει το περιεχόμενο μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δηλαδή το περιεχόμενο του απορρήτου των επικοινωνιών. Αυτό όμως αποτελεί "ύλη" που εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπάρχει αλληλεπικάλυψη και με αρμοδιότητες της Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Οι δύο αυτές ανεξάρτητες αρχές πρέπει να συγχωνευθούν για να μην δημιουργούνται τέτοιες αλληλεπικαλύψεις και αμφιβολίες.

3. Παρ' όλο που η Αρχή έκρινε ότι δημοσιοποιήθηκαν παρανόμως ευαίσθητα δεδομένα (ερωτική ζωή), περιορίζεται να απευθύνει ... σύσταση στα ΜΜΕ! Αυτό συμβαίνει μάλλον για πρώτη φορά στην "νομολογία" της Αρχής: οι παράνομες δημοσιοποιήσεις ευαίσθητων δεδομένων σε ΜΜΕ στο παρελθόν έχουν οδηγήσει πάντοτε σε επιβολή προστίμων (ίσως όχι πάντοτε για την "πρώτη" μετάδοση για την οποία υπάρχει και εύλογο ενδιαφέρον του κοινού, βλ. αποφάσεις ΑΠΔΠΧ 24-26/2005, σίγουρα όμως για τις καταχρηστικές και κερδοσκοπικές επαναλήψεις). Η επιείκεια με την οποία αντιμετώπισε η Αρχή την συγκεκριμένη παραβίαση προσωπικών δεδομένων, χωρίς να υπάρχει και κανένα ιδιαίτερο δικαιολογημένο ή εύλογο ενδιαφέρον του κοινού για την ερωτική ζωή δύο δικαστικών δημιουργεί ερωτηματικά, σε όσους παρακολουθούμε στενά την νομολογία της.

To Eυρωπαϊκό Δικαστήριο αθωώνει μπλογκ για ανώνυμο υβριστικό σχόλιο

Με την απόφαση Pihl κατά Σουηδίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ασχολείται για τρίτη φορά με το ποιος έχει την ευθύνη για σχόλια που αναρτούν ανώνυμοι χρήστες του Διαδικτύου. Είχε προηγηθεί η απόφαση  Delfi SA κατά Εσθονίας, στην οποία το ΕΔΔΑ έκρινε ότι παρά τα φίλτρα και τα μέτρα που είχε πάρει η ιστοσελίδα, είχε όντως ευθύνη λόγω της βαρύτητας των σχολίων (μισαλλόδοξος λόγος και προτροπή σε βίαιες πράξεις). Ακολούθησε πέρσι η απόφαση MTZ και Index.hu κατά Ουγγαρίας, στην οποία το ΕΔΔΑ επανέλαβε ότι ευθύνη της ιστοσελίδας υπάρχει αν τα σχόλια συνδέονται με βαριά αδικήματα όπως ρατσιστικός λόγος και προτροπή σε βία, αθωώνοντας έτσι σε αυτή την υπόθεση την ιστοσελίδα γιατί τα σχόλια ήταν απλώς υβριστικά.

Στην τρίτη υπόθεση που δημοσιοποιήθηκε την 9.3.2017, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έπρεπε να κρίνει ένα ανώνυμο σχόλιο που χαρακτήριζε κάποιον άλλον "πρεζάκι", κάτω από ένα πόστ που του απέδιδε ψευδώς ότι ανήκε σε ένα νεοναζιστικό κόμμα. Ο προσφεύγων είχε κάνει μήνυση εναντίον του φορέα που διαχειριζόταν το μπλόγκ και όχι φυσικά εναντίον του σχολιαστή, ο οποίος ήταν ανώνυμος. Είχε χάσει την δίκη στην Σουηδία, καθώς τα εσωτερικά δικαστήρια δεν αναγνώρισαν ευθύνη του μπλογκ, το οποίο είχε κατεβάσει το σχόλιο όταν ειδοποιήθηκε από τον προσφεύγοντα και συγκεκριμένα την επόμενη κι όλας μέρα από την λήψη του e-mail. Όμως, το σχολιο είχε παραμείνει συνολικά για 9 μέρες ανεβασμένο στο ιστολόγιο. 

Τα κριτήρια που χρησιμοποίησε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ήταν βεβαίως η φύση του σχολίου, το οποίο ήταν απλά δυσφημηστικό κι όχι ρατσιστικό ή προτρεπτικό σε βία. Έπειτα έλαβε υπόψη ότι το μπλογκ κατέβασε το σχόλιο όταν ειδοποιήθηκε και ανάρτησε μια συγγνώμη. Στο επιχείρημα του προσφεύγοντα ότι πάντως το σχόλιο ήταν εντοπίσιμο από τις μηχανές αναζήτησης παρά την αφαίρεσή του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι με βάση την απόφαση Google & Google Spain του Δικαστηρίου της Ε.Ε. καθένας μπορεί να ζητήσει  από τις μηχανές αναζήτησης να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε ιστοσελίδες που τους θίγουν παράνομα. Εκείνο όμως που βάρυνε ιδιαιτέρως στην απόφαση του ΕΔΔΑ είναι ότι επρόκειτο για ένα μικρό ιστολόγιο, με χαμηλή επισκεψιμότητα και το διαχειριζόταν ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο. 

Tαυτότητα φύλου: διαδικασία αλλαγής επίσημων εγγράφων

Δικαστική μεταβολή στοιχείων από άρρεν σε θήλυ χωρίς χειρουργείο

Ένα ακόμη βήμα για την νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. Με σημερινή απόφαση το δικαστήριο δέχτηκε την μεταβολή στοιχείων ατόμου από άρρεν σε θήλυ, χωρίς χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης των ανδρικών αναπαραγωγικών οργάνων!

Πρόκειται για την πρώτη απόφαση στα Ελληνικά δικαστικά χρονικά που δέχεται τη συγκεκριμένη μεταβολή ληξιαρχικών στοιχείων και το σκεπτικό της βασίζεται στις δύο προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις του 2016 που αφορούσαν την αντίστροφη μεταβολή:
(α) την απόφαση 418/2016 (αναγνώριση μεταβολής στοιχείων από θήλυ σε άρρεν χωρίς αφαίρεση αναπαραγωγικών οργάνων, αλλά κατόπιν μαστεκτομής και ορμονοθεραπείας) και
(β) την απόφαση 1572/2016 (αναγνώριση μεταβολής στοιχείων από θήλυ σε άρρεν χωρίς μαστεκτομή, χωρίς αφαίρεση γυναικείων αναπαραγωγικών οργάνων και χωρίς να θέτει ως προϋπόθεση την ορμονική θεραπεία). Ανάμεσα στις δύο αποφάσεις, εκδόθηκε και μια σχετική (από θήλυ σε άρρεν) από το Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης, σε υπόθεση που δεν έχω χειριστεί ο ίδιος.

Στην πρώτη απόφαση του 2016 αναφερόταν στο σκεπτικό ότι η μεταβολή ισχύει και για το αντίστροφο αίτημα (από θήλυ σε άρρεν), αλλά μέχρι σήμερα δεν υπήρξε δικαστική απόφαση που να έχει εφαρμόσει αυτή την παραδοχή του σκεπτικού της 418/2016. Στην υπόθεση του 2017 (από άρρεν σε θήλυ), προσκόμισα στο δικαστήριο αυτές τις αποφάσεις - όπως και άλλα νομικά έγγραφα ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων- επισημαίνοντας ότι για λόγους ίσης μεταχείρισης των φύλων θα πρέπει να γίνει δεκτή η μεταβολή των στοιχείων και προς την κατεύθυνση από άρρεν σε θήλυ. Επομένως, η υπάρχουσα νομολογία του 2016 δεν ακολουθήθηκε με "αυτοματισμό", αλλά κατ΄αίτηση εφαρμογής της αρχής της ισότητας των φύλων: αφού γίνεται δεκτό από θήλυ σε άρρεν, θα πρέπει να γίνει δεκτό και από άρρεν σε θήλυ. Όπερ και εγένετο. Θεωρώ ότι αυτό το βήμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί μέχρι σήμερα η αντίληψη ότι μπορεί να γίνει ήταν θεωρητική, ενώ τώρα αποδείχθηκε δικαστικά. Έχει επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα και κοινωνιολογικά, καθώς στις συνθήκες που ζούμε, η αποδοχή της μεταβολής στοιχείων από θήλυ σε άρρεν είναι μάλλον ευχερέστερη από την μεταβολή στοιχείων από άρρεν σε θήλυ.

Έτσι, ολοκληρώθηκε πλέον ένα σώμα (corpus) νομολογίας που αποτελείται από τέσσερις μέχρι στιγμής δικαστικές αποφάσεις,με τις οποίες αναγνωρίζεται ότι η μεταβολή στοιχείων φύλου στο ληξιαρχείο δεν προϋποθέτει την χειρουργική επέμβαση (και, σε μια περίπτωση, ούτε καν την ορμονοθεραπεία), αλλά βασίζεται αποκλειστικά στην ταυτότητα φύλου, δηλαδή στην προσωπική, ατομική, εσωτερική αλλά και εξωτερική αντίληψη που έχει το πρόσωπο για το φύλο του που μπορεί να ταυτίζεται (cis) ή και να μην ταυτίζεται (trans) με το φύλο που αποδόθηκε κατά την γέννηση. Το θέμα είναι εντελώς διαφορετικό από τον σεξουαλικό προσανατολισμό, κάτι το οποίο αντελήφθησαν και τα δικαστήρια, τα οποία αναγνωρίζουν το δικαίωμα του ατόμου να μην αυτοπροσδιορίζεται - στη συγκεκριμένη περίπτωση - ως ένας άνδρας ομοερωτικού προσανατολισμού, αλλά ως μια γυναίκα ετεροερωτικού προσανατολισμού. Χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και ομοερωτικά ή αμφιερωτικά τρανς άτομα (αλλά αυτό είναι ένα θέμα για πιθανό επόμενο βήμα της νομολογίας).

Ευχαριστώ τους ανθρώπους που με εμπιστεύθηκαν για την εκπροσώπησή τους στο δικαστήριο και για την επιμονή τους να διεκδικήσουν το ατομικό δικαίωμά τους, το οποίο έγινε σεβαστό από την Ελληνική Δικαιοσύνη.

Επικοινωνία πολιτών με δημόσιες υπηρεσίες μέσω fax και e-mail

Έχουν συμπληρωθεί 19 χρόνια από την θέση σε ισχύ του Ν.2462/1998 που προβλέπει το δικαίωμα των πολιτών να υποβάλουν ερωτήσεις και αιτήσεις μέσω fax και e-mail στις δημόσιες και δημοτικές υπηρεσίες. Αυτό δεν φαίνεται να έχει γίνει ακόμη πλήρης συνείδηση σε όλον τον δημόσιο τομέα, παρόλο που μεσολάβησαν κι άλλοι, πιο αναβαθμισμένοι, νόμοι για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Παραθέτω την διάταξη του άρθρου 14 που ορίζει πώς γίνεται η εν λόγω ηλεκτρονική επικοινωνία, όπως ισχύει σήμερα.

Αρθρο 14 Διακίνηση εγγράφων με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία - ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)

1. Επιτρέπεται η διακίνηση εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή μεταξύ αυτών και των ενδιαφερόμενων φυσικών προσώπων, νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου και ενώσεων προσώπων με τηλεομοιοτυπία και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

2. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου ορίζονται :

α. Ως τηλεομοιοτυπία, η πιστή αναπαραγωγή από απόσταση εγγράφων με τη βοήθεια κατάλληλων τερματικών συσκευών.

β. Ως τηλεομοιότυπο, το λαμβανόμενο αντίγραφο στην τερματική συσκευή λήψης.

γ. Ως ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το σύστημα αποστολής και λήψης μηνυμάτων μέσω δικτύου, από και προς την ηλεκτρονική διεύθυνση των χρηστών.

δ. Ως μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η πληροφορία, το κείμενο ή αρχείο δεδομένων ή άλλο έγγραφο, που μεταδίδεται με σύστημα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

ε. Ως ψηφιακή υπογραφή, η ψηφιακής μορφής υπογραφή σε δεδομένα ή συνημμένη σε δεδομένα ή λογικά συσχετιζόμενη με αυτά, που χρησιμοποιείται από τον υπογράφοντα ως ένδειξη αποδοχής του περιεχομένου των δεδομένων αυτών, εφόσον η εν λόγω υπογραφή :

αα) συνδέεται μονοσήμαντα με τον υπογράφοντα,

ββ) ταυτοποιεί τον υπογράφοντα,

γγ) δημιουργείται με μέσα τα οποία ο υπογράφων μπορεί να διατηρήσει

υπό τον έλεγχό του και

δδ) συνδέεται με τα δεδομένα στα οποία αναφέρεται κατά τρόπο ώστε να μπορεί να αποκαλυφθεί οποιαδήποτε επακόλουθη αλλοίωση των εν λόγω δεδομένων.

3. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου που αφορούν τη διακίνηση εγγράφων με τηλεομοιοτυπία εφαρμόζονται στα έγγραφα που συντάσσονται από όργανα των υπηρεσιών της παραγράφου 1 ή από φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και ενώσεις προσώπων και ιδίως στις αποφάσεις, στις γνωμοδοτήσεις, στα πιστοποιητικά, στις βεβαιώσεις, στα ερωτήματα, στις αιτήσεις, στις εγκυκλίους, στις οδηγίες, στις εκθέσεις, στις μελέτες, στα πρακτικά, στα στατιστικά στοιχεία, στα υπηρεσιακά σημειώματα, στις έγγραφες εισηγήσεις, καθώς και στις απαντήσεις. Τα έγγραφα που διακινούνται με τηλεομοιοτυπία μεταξύ των υπηρεσιών του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο. Τ .Α. α` και β` βαθμίδας επιτρέπεται να επικυρώνονται από τον εξουσιοδοτούμενο υπάλληλο της υπηρεσίας προς την οποία αποστέλλονται και να έχουν ισχύ ακριβούς αντιγράφου.

4. Μεταξύ των υπηρεσιών της παραγράφου 1, διακινούνται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, κατά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, μηνύματα που έχουν ως περιεχόμενο γνωμοδοτήσεις, ερωτήματα, αιτήσεις, απαντήσεις, εγκυκλίους, οδηγίες, εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, υπηρεσιακά σημειώματα και έγγραφες εισηγήσεις. Κατά τον παραπάνω τρόπο διακινούνται μεταξύ των υπηρεσιών αυτών και των φυσικών και νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου μηνύματα που έχουν ως περιεχόμενο αιτήσεις παροχής πληροφοριών και σχετικές απαντήσεις.

5. Για τη διακίνηση εγγράφων με τηλεομοιοτυπία ή μηνυμάτων με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο προς φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ή ενώσεις φυσικών προσώπων απαιτείται η συγκαταθέσή τους. Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου μπορούν, με την υποβαλλόμενη αίτησή τους ή το διακινούμενο μήνυμα, να δηλώνουν την προτίμησή τους ως προς το μέσο της απάντησης. Σε διαφορετική περίπτωση τεκμαίρεται η συγκατάθεσή τους για τη διακίνηση της απάντησης με το ίδιο μέσο.

6. Από τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 εξαιρούνται :

α. Τα απόρρητα έγγραφα και εν γένει εκείνα των οποίων κωλύεται η χορήγηση αντιγράφων από τι διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.

β. Τα έγγραφα τα οποία περιέχουν ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας για την προστασία ατόμων από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. [Σημειωτέον: ως "ευαίσθητα δεδομένα" ορίζονται από το άρθρο 2 (β) N.2472/1997 όσα αφορούν φυλετική ή εθνική προέλευση, πολιτικά φρονήματα, θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, υγεία, κοινωνική πρόνοια, ερωτική ζωή, σχετικά με ποινικές διώξεις ή καταδίκες καθώς και στη συμμετοχή σε συναφείς με τα ανωτέρω ενώσεις προσώπων]. 

γ. Οι αιτήσεις, προσφορές και δικαιολογητικά συμμετοχής στις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού με οποιαδήποτε σχέση, στους διαγωνισμούς ή διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων έργων, μελετών, προμηθειών, παροχής υπηρεσιών ή σε άλλους δημόσιους διαγωνισμούς, οι οποίοι πραγματοποιούνται βάσει προκήρυξης, εξαιρούνται από τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 μόνο στην περίπτωση που ορίζεται από ειδικές διατάξεις, ή την οικεία προκήρυξη ή πρόσκληση συμμετοχής με βάση ειδική αιτιολογία.

δ. Τα έγγραφα για τα οποία προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις η υποβολή τους σε πρωτότυπα ή επικυρωμένα αντίγραφα, καθώς και έγγραφα που χρησιμοποιούνται ως δικαιολογητικά για την εξόφληση τίτλων πληρωμής.

ε. Τα πάσης φύσεως αποδεικτικά είσπραξης.

στ. Με αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού, που δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και εκδίδονται εντός αποκλειστικής προθεσμίας τεσσάρων (4) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, δύνανται να εξαιρούνται και άλλες κατηγορίες εγγράφων,

εφόσον ειδικοί λόγοι επιβάλλουν την εξαίρεση αυτή.

[Έχουν εκδοθεί οι εξής υπουργικές αποφάσεις που αφορούν εξαιρέσεις πρόσθετων εγγράφων:

α) Απόφαση 1031022/472/0006Δ, ΦΕΚ Β' 486/28.4.1999, "Εξαίρεση εγγράφων και μηνυμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών από την κατά τις διατάξεις των παρ. 3 και 4 του άρθρου 14 του Ν.2672/1998 διακίνησής τους με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αντίστοιχα)

β) Απόφαση 2/30049/0004. ΦΕΚ Β' 462/28.4.1999 για έγγραφα αρμοδιότητας του Γ.Λ.Κ.

γ) Απόφαση Φ.5/Β3/2427, ΦΕΚ Β' 462/28.4.1999 για έγγραφα αναγνώρισης τίτλων σπουδών από το ΔΙΚΑΤΣΑ

δ) Απόφαση Δ15/Α/Φ5/7199, ΦΕΚ Β' 484/28.4.1999 για έγγραφα αναζήτησης έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων (εμπορίας πετρελαιοειδών κ.τ.λ.)

κι ένα π.δ. 342/2002 που καταργήθηκε]

8. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται με τηλεομοιοτυπία δεν χαρτοσημαίνονται. Αν για τη χορήγηση πιστοποιητικού ή άλλου είδους βεβαίωσης απαιτείται η καταβολή παραβόλου, τέλους ή άλλου ποσού υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων, τα σχετικά παραστατικά πρέπει να προσκομίζονται κατά την παραλαβή του. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι δυνατή η αποστολή του πιστοποιητικού ή της βεβαίωσης με τηλεομοιοτυπία.

9. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, το μηχανικό μέσο (τηλεομοιτυπική συσκευή), με το οποίο μεταβιβάζεται το έγγραφο, πρέπει να αφήνει ευκρινές αποτύπωμα, ώστε να είναι δυνατή η αναγνώριση της συσκευής αποστολής. Το αποτύπωμα αυτό περιλαμβάνει τον αριθμό κλήσης της τηλεομοιοτυπικής συσκευής του αποστολέα και του παραλήπτη, την

ημερομηνία και την ώρα αποστολής, καθώς και τον αριθμό της τρέχουσας σελίδας.

10. Τα έγγραφα που αποστέλλονται από τις υπηρεσίες της παραγράφου 1 και τους ιδιώτες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, με τηλεομοιοτυπική συσκευή,  πρέπει, απαραιτήτως, να συνοδεύονται από φύλλο αποστολής. 

11. Προκειμένου για έγγραφα που αποστέλλονται από τις παραπάνω υπηρεσίες, το φύλλο αποστολής πρέπει να περιέχει :

α. τον πλήρη τίτλο και τη διεύθυνση της αποστέλλουσας υπηρεσίας, 

β. τα στοιχεία προσδιορισμού της ταυτότητας του αποστελλόμενου εγγράφου, όπως τον πλήρη τίτλο της εκδούσας υπηρεσίας, τον αριθμό πρωτοκόλλου και την ημερομηνία έκδοσης,

γ. τον αριθμό σελίδων του αποστελλόμενου εγγράφου και

δ. το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα, τον αριθμό τηλεφώνου και τηλεομοιοτυπικής συσκευής, καθώς και την υπογραφή του χειριστή.

12. Προκειμένου για έγγραφα που αποστέλλονται από ιδιώτη, το φύλλο αποστολής πρέπει να περιέχει :

α. το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία, τη διεύθυνση, τον αριθμό τηλεφώνου και, εφόσον υπάρχει, της τηλεομοιοτυπικής συσκευής του φυσικού ή νομικού προσώπου που υπογράφει το έγγραφο και την ημερομηνία έκδοσης,

β. τον αριθμό των σελίδων του αποστελλόμενου εγγράφου και

γ. την υπογραφή του αποστολέα.

Αν το έγγραφο αποστέλλεται από νομικό πρόσωπο, το φύλλο αποστολής πρέπει να περιέχει και τα στοιχεία που αναφέρονται στην περίπτωση δ` της προηγούμενης παραγράφου.

13. Τα εισερχόμενα με τηλεομοιοτυπία στις υπηρεσίες της παραγράφου 1 έγγραφα πρωτοκολλούνται με την ημερομηνία και κατά τη σειρά λήψης τους. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης καθορίζεται ο τρόπος συγκρότησης και τήρησης ενιαίου πρωτοκόλλου για τα έγγραφα που περιέχονται στην υπηρεσία, είτε κατατίθενται σε αυτήν είτε αποστέλλονται με το ταχυδρομείο ή τηλεομοιοτυπία.

14. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 10 ως και 12 στοιχεία και το περιεχόμενο του μεταβιβαζόμενου με τηλεομοιοτυπία εγγράφου θεωρούνται ότι έχουν ληφθεί πλήρως και ευκρινώς, εκτός αν ο παραλήπτης ζητήσει εκ νέου αποστολή του σε εύλογο χρόνο.

15. Τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ των υπηρεσιών της παραγράφου 1 του παρόντος πρέπει να περιέχουν, τουλάχιστον, τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείόυ αποστολέα και λήπτη, τον πλήρη τίτλο της αποστέλλουσας υπηρεσίας, τα στοιχεία προσδιορισμού της ταυτότητας του αποστελλόμενου μηνύματος, το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και τον αριθμό τηλεφώνου και χειριστή. Αν στο μήνυμα προσαρτώνται αρχεία δεδομένων, αναγράφεται ο χαρακτήρας και τα στοιχεία προσδιορισμού της ταυτότητας των δεδομένων αυτών.

[Οι παράγραφοι 7,16,17,18,19,20,22,23 και 24 ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΑΝ με την παράγραφο 4 άρθρου 48 Ν.3979/2011,ΦΕΚ Α 138/16.6.2011.]

21. Το τηλεομοιότυπο έχει την ισχύ του μεταβιβαζόμενου εγγράφου, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις και τηρείται η διαδικασία που προβλέπεται στο παρόν άρθρο.

25. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει δύο (2) μήνες από τη δημοσίευση του νόμου αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

H Kυψέλη ανέκτησε την ιστορική Δημοτική Αγορά της!

Με μια τεκμηριωμένη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής ακυρώθηκε ως παράνομη η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων με την οποία είχε παραδοθεί  η διαχείριση του νεοτερου μνημείου "Δημοτική Αγορά Κυψέλης" σε μια ΜΚΟ. Σύμφωνα με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου είναι άκυρη, διότι δεν ζητήθηκε η γνωμοδοτηση του Συμβουλίου της 6ης Δημοτικής Κοινότητας της Αθήνας, στην εδαφική αρμοδιότητα της οποίας βρίσκεται και η Δημοτική Αγορά Κυψέλης.

Σύμφωνα με την απόφαση (βλ. Διαύγεια), το δημοτικό συμβούλιο έλαβε την απόφασή του κατά παράβαση του άρθρου 83 του "Καλλικράτη" που ορίζει ότι το συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας εκφράζει γνώμη για την αξιοποίηση των ακινήτων του δήμου που βρίσκονται στην περιοχή της δημοτικής κοινότητας.  Η εν λόγω "γνώμη" πρέπει να ζητηθεί από το όργανο που έχει αποφασιστική αρμοδιότητα, δηλαδή εδώ έπρεπε το Δημοτικό Συμβούλιο πριν αποφασίσει για το θέμα, να ζητήσει την γνώμη του Συμβουλίου της 6ης Δημοτικής Κοινότητας. Εάν μάλιστα η γνώμη του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας είναι αρνητική, το Δημοτικό Συμβούλιο πρέπει να αιτιολογήσει ειδικώς την τυχόν θετική απόφασή του για παραχώρηση. Δηλαδή, να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ως Δημοτικό Συμβούλιο διαφωνεί με το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας. Και η εξήγηση αυτή πρέπει να είναι σαφής, ειδικής και επαρκής γιατί αλλιώς και πάλι η απόφαση είναι ακυρώσιμη. 

Αυτή η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής έχει τεράστια βαρύτητα για την θέση των τοπικών κοινωνιών και ειδικότερα των συμβουλίων των Δημοτικών Κοινοτήτων ή και των Τοπικών Κοινοτήτων.  Υποχρεώνει τον Δήμο Αθηναίων (όπως και κάθε δήμος) να μην αποφασίζει με μονομερή πράξη του κεντρικού δημοτικού συμβουλίου του, αλλά να αναζητά πιο πριν την γνώμη των συμβουλίων των Δημοτικών Κοινοτήτων που κι αυτά αποτελούνται από αιρετούς κοινοτικού συμβούλους που τους έχουν ψηφίσει οι κάτοικοι της κάθε περιοχής! Ελλείψει τέτοιας αίτησης για γνώμη, αλλά και ελλείψει τυχόν ειδικής αιτιολογίας σε περίπτωση που το κεντρικό δημοτικό συμβούλιο διαφωνεί, οι αποφάσεις θα είναι παράνομες και θα ακυρώνονται.

Έπειτα, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση με αυτή την απόφαση αναγνωρίζει ότι με βάση την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας οι δημοτικοί και κοινοτικοί σύμβουλοι της πλειοψηφίας που μειοψηφούν σε μια απόφαση έχουν "έννομο συμφέρον" να προσβάλλουν για λόγους νομιμότητας τις σχετικές αποφάσεις. Αυτό μπορεί εκ πρώτης όψεως να ακούγεται απλό, δεν είναι όμως! Στα νομικά το έννομο συμφέρον πρέπει να αφορά προσοβλή των ατομικών δικαιωμάτων ενός προσώπου, το οποίο λόγω της συγκεκριμένης προσβολής επιτρέπεται να διεκδικήσει τον έλεγχο νομιμότητας της βλαπτικής πράξης. Με βάση αυτόν τον ορισμό δεν είναι προφανές ότι οι δημοτικοί / κοινοτικοί σύμβουλοι που μειοψηφούν θα είχαν άμεσο έννομο συμφέρον, αλλά εδώ το ΣτΕ και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση τους αναγνωρίζουν αυτό το δικαίωμα. Τεράστιας σημασίας αναβάθμιση του ρόλου των δημοτικών / κοινοτικών συμβούλων!

Και πάμε τώρα στην ουσία του θέματος. Η πολύπαθη Δημοτική Αγορά Κυψέλης που χτίστηκε το 1935 και κηρύχθηκε νεότερο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού πάλι κατόπιν κινητοποίησης των πολιτών της Κυψέλης το 2004 όταν ακουγόταν ότι ο Δήμος ήθελε να χτίσει στην θέση της πολυόροφο κτίριο με γραφεία κ.τ.λ. ξαναγυρίζει στον έλεγχο της 6ης Δημοτικής Κοινότητας, δηλαδή της Κυψέλης και των αιρετών της. Ο Δήμος Αθηναίων από το 2012 που κάλεσε τα ΜΑΤ για να κλείσει την κατάληψη που υπήρχε στον χώρο εξήγγειλε τουλάχιστον τέσσερις διαβουλεύσεις με εξωκαλλικρατικές διαδικασίες, έδωσε έναν ιστορικό κι εμπορικό χώρο στην δημιουργία ΚΕΠ και σημείου εξυπηρέτησης δημότη κατ' απόκλιση της πρακτικής ότι τα Σ.Ε.Δ. λειτουργούν εντός του καταστήματος της δημοτικής κοινότητας (με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται δυσανάλογα και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι υπάλληλοι που έπρεπε να τρέχουν από το κατάστημα της 6ης Κοινότητας στο Σ.Ε.Δ. για να λέει ο δήμος ότι αξιοποιεί την Δημοτική Αγορά). Και τελικά το παρέδωσε σε έναν ιδιώτη για να διαχειριστεί το ακίνητο με μια άκυρη διαδικασία που παρέκαμπτε όπως αποδείχθηκε πλέον την τοπική κοινωνία. Τώρα ο Δήμος θα πρέπει να ξανακινήσει την διαδικασία, να υποβάλει το ερώτημα στην 6η Δημοτική Κοινότητα και εάν δεν συμφωνεί με την γνώμη της να αιτιολογήσει ειδικώς την αποφασή του (μπορεί βέβαια να εξακολουθήσει να ισχυρίζεται ότι δεν χρειάζεται την γνώμη της Κυψέλης και να προσβάλει την απόφαση στην "Επιτροπή του άρθρου 152").  Μια νίκη της τοπικής κοινωνίας και μια νίκη του "Καλλικράτη" απέναντι σε αυτούς που υποτίθεται ότι έχουν εκλεγεί με σφραγίδα την τήρηση της νομιμότητας.

Επειδή διαβάζουμε όμως και κάτι ανυπόστατα, όπως ότι η απόφαση αυτή είναι νίκη του ΣΥΡΙΖΑ και άλλων, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι κανένας από την αριστερά του Δημοτικού Συμβουλίου δεν προσέφυγε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Η νίκη είναι της κυρίας Δήμητρας - Ινές Λυκούδη - Αγγελή, κοινοτικής συμβούλου της 6ης Δημοτικής Κοινότητας που έχει εκλεγεί με την παράταξη "Αθήνα, πόλη της ζωής μας" με επικεφαλής τον κ. Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος έδειξε και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να επιστήσει στο Υπουργείο Εσωτερικών την προσοχή στην συγκεκριμένη καταγγελία της κοινοτικής συμβούλου. Η νίκη λοιπόν της τοπικής κοινωνίας ανήκει εξ ολοκλήρου στην κ. Λυκούδη - Αγγελή και πιστώνεται στην δική της παράταξη και όχι σε άλλους που μπορεί να μειοψηφισαν, αλλά περιορίστηκαν στο να μειοψηφίσουν. 

Κι επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ τολμάει και διεκδικεί συμμετοχή στην συγκεκριμένη νίκη (δεν αναφέρομαι στην παράταξη "Ανοιχτή Πόλη" που στελεχώνεται από σοβαρότατους ανθρώπους με σειρά προσφοράς στα δημοτικά πράγματα της πόλης, αλλά στο κόμμα), ας μας εξηγήσει με ποια λογική ακριβώς, μετά από αυτή την νίκη της 6ης Δημοτικής Κοινότητας θα προτείνει μεθαύριο, όπως έχει διαρρεύσει, την ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ των Συμβουλίων των Δημοτικών Κοινοτήτων! Σε μια εποχή που ο ρόλος των Δημοτικών Κοινοτήτων θωρακίζεται απο την νομολογία και από τους θεσμούς της αποκέντρωσης, της αυτοδιοίκησης και της Δικαιοσύνης, κάποιοι Συριζαίοι του υπουργείου Εσωτερικών (στην πράξη μια ισχνή μειοψηφία) θα εισηγηθούν την κατάργηση του δικαιώματος των πολιτών να εκπροσωπούναι και σε τοπικό επίπεδο, μεταβιβάζοντας όλη την εξουσία στο κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο, όπως ακριβώς συμπεριφέρθηκε στην συγκεκριμένη περίπτωση ο Δήμος Αθηναίων παρακάμπτωτας την Κυψέλη και τους κοινοτικούς αιρετούς της. Λέει βέβαια η εισήγηση της "επιτροπής" ότι θα αναγνωριστεί δεσμευτικότητα σε αποφάσεις των "τοπικών συνελεύσεων", όπου θα μπορεί να μπαίνει δηλαδή το κάθε τάγμα εφόδου και με "αμεσοδημοκρατικές" διαδικασίες θα εκδίδει ... δεσμευτικές αποφάσεις, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΛΟΓΟΔΟΤΕΙ βέβαια σε κανένα εκλογικό σώμα και σε κανέναν απολύτως ελεγκτικό μηχανισμό, άρα χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση. Αυτός είναι ο "Συριζα" που έρχεται να οικειοποιηθεί σήμερα την νίκη της κ. Αγγελή - Λυκούδη με την βαρύτητα που αυτή έχει για την τοπική δημοκρατία στην χώρα μας. 

Αυτή η ιστορία θα πρέπει να αποτελέσει ένα σοβαρό μάθημα, καθώς συγκεφαλαιώνει ένα αυτοδιοικητικό κεκτημένο που ξεκίνησε από το 1982, όταν ο αείμνηστος δήμαρχος Δημήτρης Μπέης εισήγαγε το θεσμό των δημοτικών διαμερισμάτων ενισχύοντας το λόγο των τοπικών κοινωνιών και βαθαίνοντας την δημοκρατία στις γειτονιές της Αθήνας. 

Διαγραφή αποτελεσμάτων από την Google λόγω προσωπικών δεδομένων

Μια νέα δυνατότητα για την διαγραφή αποτελεσμάτων που εμφανίζονται στην μηχανή αναζήτησης "Google" δίνεται τώρα με την σχετική αρμοδιότητα της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Αρχή έχει ήδη δημοσιεύσει αποφάσεις με τις οποίες εξετάζει προσφυγές για διαγραφή εναντίον της Google, δηλαδή για κατάργηση συνδέσμων που οδηγούν σε τρίτες ιστοσελίδες και εμφανίζονται ως αποτέλεσμα στην μηχανή αναζήτησης με κριτήριο το όνομα του ενδιαφερομένου (το όνομα αποτελεί δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα). Από τις υποθέσεις πάντως που χειρίστηκε η Αρχή προκύπτει ότι η Google είχε ισχυρή νομική εκπροσώπηση στην σχετική διαδικασία και ότι αντιμετώπισε με σοβαρές ενστάσεις τις προσφυγές των αιτούντων, πετυχαίνοντας την απόρριψη ορισμένων αιτημάτων. 

Στην πρώτη περίπτωση η εταιρεία Google έκανε εν μέρει δεκτό το αίτημα διαγραφής, ενώ απέρριψε το αίτημα για κατάργηση συγκεκριμένων συνδέσμων που σχετίζονται με τη θέση του προσφεύγοντος, θεωρώντας ότι οι επίμαχες πληροφορίες ενδιαφέρουν το κοινό, συνδέονται με την επαγγελματική του ζωή και με την ιδιότητά του ως προσώπου που έχει σημαντικό ρόλο στο δημόσιο βίο, και ότι δεν κρίθηκε αρμοδίως ότι είναι ανακριβείς ούτε είναι χρονικά ξεπερασμένες σε σχέση με το χρόνο δημοσιεύσεώς τους. Η Αρχή έκρινε ότι η απάντηση της Google Inc, κατά το μέρος που απορρίπτει το σχετικό αίτημα διαγραφής, είναι νόμιμα αιτιολογημένη με βάση τα νόμιμα κριτήρια αξιολόγησης. Δείτε την απόφαση 82/2016. Στη δεύτερη περίπτωση η εταιρεία Google Inc απέρριψε το αίτημα του προσφεύγοντος για κατάργηση του συγκεκριμένου συνδέσμου, θεωρώντας ότι η επίμαχη πληροφορία ενδιαφέρει το κοινό, συνδέεται με την επαγγελματική ζωή και με την ιδιότητα του προσφεύγοντος ως ιατρού, και ότι δεν είναι ανακριβής ή ξεπερασμένη, δεδομένου ότι καταδικάστηκε πρόσφατα και από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Η Αρχή έκρινε ότι η απάντηση της εταιρείας Google στο αίτημα του προσφεύγοντος δεν είναι νόμιμα αιτιολογημένη με βάση τα νόμιμα κριτήρια αξιολόγησης και ότι οφείλει άμεσα να προβεί σε κατάργηση του συγκεκριμένου συνδέσμου. Δείτε την απόφαση 83/2016.

Στην τελευταία περίπτωση αιτήματος διαγραφής, η Google απάντησε ότι οι επίμαχες αναρτήσεις αφορούν σε διαφορετικό πρόσωπο και όχι στην προσφεύγουσα και ότι συνεπώς δεν προκύπτει παραβίαση των δικαιωμάτων της. Η Αρχή ζήτησε την επανεξέταση της υπόθεσης. Κατόπιν τούτου, η Google έστειλε απάντηση στην Αρχή, με την οποία αναθεώρησε τη θέση της και ικανοποίησε το αίτημα της προσφεύγουσας για διαγραφή των συγκεκριμένων συνδέσμων. Στην απόφαση 84/2016 της Αρχής επισημαίνεται περαιτέρω ότι στην περίπτωση που μελλοντικά εμφανιστούν παρόμοιες αναρτήσεις πρέπει απαραιτήτως να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία, δηλαδή αίτηση στην εταιρεία με αναφορά στους προς διαγραφή συνδέσμους και ανάλογη ειδική αιτιολόγηση του αιτήματος. Η προσφυγή στην Αρχή χωρίς την προηγούμενη τήρηση της παραπάνω διαδικασίας θεωρείται πρόωρη και ως εκ τούτου απαράδεκτη. 

Εμφυτεύματα στήθους και ευθύνη της εταιρίας πιστοποίησης

Το 2008, η Elisabeth Schmitt υποβλήθηκε στη Γερμανία σε επέμβαση τοποθετήσεως εμφυτευμάτων στήθους τα οποία είχαν κατασκευαστεί στη Γαλλία. Το 2010, οι γαλλικές αρχές διαπίστωσαν ότι ο γάλλος κατασκευαστής είχε παρασκευάσει τα εμφυτεύματα στήθους από βιομηχανική σιλικόνη που δεν πληρούσε τις προδιαγραφές ποιότητας και, συνεπεία τούτου, η Ε. Schmitt υποβλήθηκε σε επέμβαση αφαιρέσεως των εμφυτευμάτων της. Ο κατασκευαστής εν τω μεταξύ πτώχευσε.

Ενώπιον των γερμανικών δικαστηρίων, η Ε. Schmitt ζητεί από την TÜV Rheinland, τον οργανισμό στον οποίον ο κατασκευαστής ανέθεσε την αξιολόγηση του συστήματός του ποιότητας στο πλαίσιο της πιστοποίησης ΕΚ, αποζημίωση ύψους 40 000 ευρώ για την ηθική βλάβη που υπέστη. Ζητεί, επίσης, να αναγνωριστεί η υποχρέωση της TÜV για αποκατάσταση τυχόν μελλοντικών υλικών ζημιών. Κατά την άποψή της, αν η TÜV είχε ελέγξει τα δελτία αποστολής και τα τιμολόγια, θα ήταν σε θέση να διαπιστώσει ότι ο κατασκευαστής δεν είχε χρησιμοποιήσει εγκεκριμένη σιλικόνη.

Κατά το Bundesgerichtshof (Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία), προκειμένου να θεμελιωθεί ευθύνη της TÜV, ο εν λόγω οργανισμός πρέπει να έχει παραβεί είτε έναν παρέχοντα προστασία κανόνα, είτε μια συμβατική υποχρέωση. Προκειμένου να είναι σε θέση να αποδείξει την ύπαρξη τέτοιας παραβάσεως, το Bundesgerichtshof ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει προηγουμένως τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, δηλαδή την οδηγία 93/42 περί των ιατροτεχνολογικών προϊόντων 1. Η οδηγία αυτή εναρμονίζει τις απαιτήσεις, τις οποίες πρέπει να πληρούν τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως τα εμφυτεύματα στήθους, προκειμένου να είναι δυνατή η διάθεσή τους στην αγορά. Ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τη διαδικασία σχετικά με τη δήλωση πιστότητας ΕΚ, καθώς και τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις των κοινοποιημένων οργανισμών που παρεμβαίνουν στο πλαίσιο του συστήματος αυτού για τη διασφάλιση της ποιότητας.

Με την απόφαση που εξέδωσε σήμερα, το Δικαστήριο απαντά ότι, κατά την οδηγία αυτή, ένας κοινοποιημένος οργανισμός ο οποίος, όπως η TÜV, παρεμβαίνει στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με τη δήλωση πιστότητας ΕΚ, δεν οφείλει γενικώς να πραγματοποιεί αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις, να ελέγχει τα προϊόντα και/ή να εξετάζει τα επιχειρησιακά έγγραφα του κατασκευαστή. Εντούτοις, οσάκις υφίστανται ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι ένα ιατροτεχνολογικό προϊόν ενδέχεται να μη συνάδει προς τις απαιτήσεις που απορρέουναπό την οδηγία, ο οργανισμός αυτός οφείλει να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο προς εκπλήρωση των προβλεπόμενων από την οδηγία υποχρεώσεών του 2.

Το Δικαστήριο διαπιστώνει, επίσης, ότι η παρέμβαση του κοινοποιημένου οργανισμού στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με τη δήλωση πιστότητας ΕΚ αποβλέπει στην προστασία των τελικών αποδεκτών των ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Εντούτοις, οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η εκ μέρους του οργανισμού αυτού υπαίτια παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται από την οδηγία στο πλαίσιο μιας τέτοιας διαδικασίας μπορεί ενδεχομένως να θεμελιώσει την ευθύνη του έναντι των αποδεκτών, διέπονται από το εθνικό δίκαιο, υπό την επιφύλαξη των αρχών της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας. 

___

1 Οδηγία 93/42/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί των ιατροτεχνολογικών προϊόντων (ΕΕ 1993, L 169, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 (ΕΕ 2003, L 284, σ. 1). Η οδηγία αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 2007/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Σεπτεμβρίου 2007 (ΕΕ 2007, L 247, σ. 21). Εντούτοις, οι τροποποιήσεις αυτές αφορούν διατάξεις εφαρμοστέες από την 21η Μαρτίου 2010 οι οποίες, κατά συνέπεια, δεν ασκούν επιρροή στο πλαίσιο της προκειμένης διαφοράς. 

2 Μεταξύ των υποχρεώσεων αυτών συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η διασφάλιση ότι ο κατασκευαστής πληροί δεόντως τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το εγκεκριμένο σύστημα και η διαπίστωση, ενδεχομένως, ότι μπορεί να διατηρηθεί η πιστοποίηση ΕΚ. 

Το κείμενο αναπαράγει το Δελτίο Τύπου του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Νομική υποστήριξη για σύμφωνο συμβίωσης

Πρόστιμο στο μετρό για άρνηση χορήγησης δεδομένων

Πρόστιμο 10.000 ευρώ επιβλήθηκε από την Αρχή, επειδή το μετρό δεν χορήγησε αντίγραφο του βίντεο που εικονίζει περιστατικό με αστυνομικό που κατήγγειλε ο Μανώλης Τρίκας (βλ. εδώ). Η Αρχή με την απόφαση 16/2017 διατάσσει την ΣΤΑΣΥ ΑΕ να ικανοποιήσει αμελλητί το δικαίωμα πρόσβασης του ατόμου στα προσωπικά δεδομένα του και "να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες ώστε να διασφαλίζεται ότι θα είναι σε θέση να ανταποκρίνεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας σε κάθε άσκηση δικαιώματος πρόσβασης από υποκείμενα των δεδομένων". Η Αρχή ασχολήθηκε κατόπιν προσφυγής που υποβάλαμε τον Σεπτέμβριο. Το πρόστιμο εισπράττεται από το κράτος.

Το μέτρο είχε ισχυριστεί ότι δεν μπορεί να δώσει το βίντεο γιατί δεν διαθέτει εξοπλισμό θόλωσης των προσώπων των άλλων ατόμων που εικονίζονται σε αυτό.

Ταυτότητα φύλου χωρίς χειρουργείο και χωρίς ορμόνες

Με την απόφαση 1572/2016 του Ειρηνοδικείου Αθηνών έγινε ένα ακόμη βήμα για την νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου χωρίς υπέρμετρες ιατρικές προϋποθέσεις. Είχε προηγηθεί η απόφαση 418/2016, με την οποία αναγνωρίστηκε ότι η χειρουργική αφαίρεση αναπαραγωγικών οργάνων θα ήταν προϋπόθεση αντίθετη στα ανθρώπινα δικαιώματα. Στην πιο πρόσφατη απόφαση, το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι γενικά οι ιατρικές επεμβάσεις δεν είναι υποχρεωτικές προϋποθέσεις για την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, συμπεριλαμβανομένης και της ορμονικής θεραπείας. Στο αποτέλεσμα αυτό κατέληξε το Δικαστήριο, καθώς στα δικόγραφά μας και στον φάκελο είχαμε συμπεριλάβει και όλα τα σχετικά επίσημα έγγραφα του Συμβουλίου της Ευρώπης, αλλά και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων για την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου.

Έτσι, το Ειρηνοδικείο Αθηνών, πηγαίνοντας ένα βήμα ακόμη πιο πέρα από την προηγούμενη απόφασή του 418/2016, έδωσε και ορισμό της "ταυτότητας φύλου", για πρώτη φορά σε Ελληνική δικαστική απόφαση, ακολουθώντας τους ορισμούς των Αρχών της Yogyakarta, καθώς και του π. Επιτρόπου του Συμβουλίου της Ευρώπης Thomas Hammarberg, στο έργο του "Ανθρώπινα Δικαιώματα και Ταυτότητα Φύλου".

 Το αίτημα υποβλήθηκε από άτομο που ζητούσε την μεταβολή της ληξιαρχικής πράξης γέννησής του από θήλυ σε άρρεν, χωρίς να έχει προχωρήσει σε χειρουργικές επεμβάσεις αναπαραγωγικών οργάνων αλλά ούτε και στο στήθος, έχοντας υποβληθεί μόνο σε ορμονική θεραπεία. Το Δικαστήριο στην απόφασή του έκρινε ότι και η ορμονική θεραπεία δεν μπορεί να τεθεί ως προϋπόθεση (παρόλο που συνέτρεχε στην προκειμένη περίπτωση). Το σκεπτικό της απόφασης έχει ως εξής:

"ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 

ΤΜΗΜΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ

Α ρ ι θ μ ό ς  Α π ό φ α σ η ς 

1572/2016

ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Συγκροτήθηκε από τον Ειρηνοδίκη ******, τον οποίο όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, και από την Γραμματέα *******.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στην Αθήνα την 1η Νοεμβρίου 2016, για να δικάσει την παρακάτω υπόθεση: 

Της ********************************, κατοίκου Αθηνών, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Σωτηρόπουλου Βασίλειου, δικηγόρου Αθηνών (ΑΜ ΔΣΑ 27027).

Η αιτούσα ζητεί να γίνει δεκτή η από *********** αίτησή της, διαδικασίας εκούσιας δικαιοδοσίας, που κατατέθηκε στη Γραμματεία αυτού του Δικαστηρίου με αριθμό κατάθεσης ****** και προσδιορίστηκε για την ανωτέρω δικάσιμο.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της αιτούσας, ανέπτυξε τους ισχυρισμούς του και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και τις προτάσεις του.

Μελέτησε τη δικογραφία.

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο.

Η αιτούσα ζητεί να γίνει δεκτή η αίτησή της και να βεβαιωθεί, με σκοπό διόρθωσης της με αριθμό **** ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως (τόμος ***, έτος ****) – βαπτίσεως του Ληξιάρχου του Δήμου **** οτι το φύλο της αιτούσας είναι “ΑΓΟΡΙ”, αντί του αναγραφέντος στην ληξιαρχική πράξη “ΚΟΡΙΤΣΙ”, το δε κύριο όνομα αυτής είναι “*****”, αντί του αναγραφέντος στην ληξιαρχική πράξη “*****” και το επίθετο “*****”, αντί του αναγραφέντος στην ληξιαρχική πράξη “******”, επικαλούμενη άμεσο έννομο συμφέρον. 

Με το περιεχόμενο αυτό, η αίτηση που κρίνεται, φέρεται αρμόδια στο παρόν δικατήριο και εκδικάζεται  κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 739, 740 παρ. 1 και 782 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.). Είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 1 του Συντάγματος, 13 παρ. 1 Ν.344/1976 και 782 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ. Χρήζει, συνεπώς, η περαιτέρω έρευνα της αίτησης, δεδομένου ότι έχει τηρηθεί η προδικασία που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 748 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. (με αριθμό ********* έκθεση επίδοσης της Δικαστικής Επιμελήτριας του Εφετείου Αθηνών ****** προς τον κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών). Η ταυτότητα φύλου αναφέρεται στον ατομικό και εσωτερικό τρόπο που βιώνεται το φύλο από κάθε άτομο και που μπορεί να συμπίπτει ή όχι με το αποδοθέν κατά τη γέννησή του φύλο, συμπεριλαμβανομένου του πώς βιώνει προσωπικά το σώμα (που θα μπορούσε να συνεπάγεται τροποποίηση της εμφάνισης ή της λειτουργίας μέσω ιατρικών, χειρουργικών ή άλλου τύπου μέσων, πάντα με την προϋπόθεση της ελεύθερης επιλογής) και άλλες εκφράσεις φύλου που περιλαμβάνουν την ένδυση, τον τρόπο ομιλίας και την συμπεριφορά (Αρχές για την Εφαρμογή του διεθνούς δικαίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου). O όρος “ταυτότητα φύλου” αναφέρεται στην ατομική και εσωτερική εμπειρία του φύλου, η οποία μπορεί να μην βρίσκεται σε ευθεία αντιστοιχία με το φύλο που γεννιέται και εσωκλείει την προσωπική αισθηση του σώματος και του φύλου (δηλ. έκφραση φύλου) και τούτο μπορεί να εκφραστεί στο ντύσιμο, τον τρόπο ομιλίας, τους τρόπους συμπεριφοράς (“Ανθρώπινα Δικαιώματα και ταυτότητα φύλου” - THOMAS HAMMARBERG). Aπό την ένορκη κατάθεση της μάρτυρος που εξετάτηκε στο ακροατήριο, τα έγγραφα που η αιτούσα προσκομίζει και επικαλείται προκύπτουν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Η αιτούσα γεννήθηκε την ********** στην Αθήνα, συνετάγη δε προς τούτο η με αριθμό **** (τόμος *****, έτος *******) ληξιαρχική πράξη γένησης από τον Ληξίαρχο του Δήμου ********.  Στην ως άνω ληξιαρχική πράξη αναγράφεται το κύριο όνομα που έλαβε “********”, το φύλο “*********” και το επώνυμο “*******”. Ήδη από την ηλικία των 4 ετών η αιτούσα παρουσίασε συμπτώματα διεμφυλικής διαταραχής (θήλυ προς άρρεν), ητοι η προσωπικοτητά της αναπτύσσεται περισσότερο προς τα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν σε άρρενα άτομα και οι επιλογές της τόσο στην εμφάνιση (ενδυμασία, κόμμωση, υπόδυση) όσο και στα ενδιαφέροντα του ελεύθερου χρόνου ταυτίζονταν με τις επιλογές των αρρένων παρά με αυτές των θηλέων. Περαιτέρω, από την εφηβεία της αισθάνεται έλξη για τα άτομα του γυναικείου φύλου, χωρίς να επιθυμεί σχέσεις ως ομοφυλόφιλο άτομο, αλλά ως άρρεν. Αποφάσισε έτσι να ακολουθήσει ορμονική θεραπεία, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί η βιολογική της ταυτότητα με την ταυτότητα του φύλου της. Σύμφωνα με την από **** 2011 ψυχιατρική γνωμάτευση του ψυχιάτρου κ. ****** η αιτούσα διαγνώστηκε με διαταραχή ταυτότητας φύλου. Επίσης, σύμφωνα με την από ****-2015 ιατρική γνωμάτευση του ενδοκρινολόγου ιατρού ****** επιβεβαιώνεται η διεμφυλική διαταραχή της αιτούσας και έγινε έναρξη θεραπείας με τεστοστερόνη το 2010. Σχετική είναι και η από ******-2016 ιατρική βεβαίωση της ενδοκρινολόγου ιατρού ******. Περαιτέρω, σύμφωνα με την Ιατρική Γνωμάτευση του Ψυχιάτρου – Ψυχοθεραπευτή *******, από *****-2016 η αιτούσα έχει μεταβεί επιτυχώς στο επιθυμητό φύλο, τόσο ό,τι αφορά την ψυχοκοινωνική προσαρμογή όσο και σε ό,τι αφορά την αρρενοποίηση των επιμέρους χαρακτηριστικών του φύλου με την απαραίτητη επικουρική ορμονοθεραπεία. Η αλλαγή των στοιχείων στην ταυτότητά της συνιστάται ως απολύτως αναγκαία υπερ της προάσπισης της καλής ψυχικής υγείας και υπέρ της περαιτέρω εξασφάλισης της ποιότητας ζωής, προσωπικά και κοινωνικά. 

Το να ζητείται η πρόκληση μόνιμης στειρότητας ή άλλης χειρουργικής επέμβασης σαν προαπαιτούμενο της νομικής αναγνώρισης του επιθυμητού φύλου ενός ατόμου, δείχνει ότι δεν λαμβάνεται υπ' όψιν το γεγονός ότι ενώ τέτοιου είδους επεμβάσεις είναι συχνά επιθυμητές από διεμφυλικά άτομα, συγχρόνως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις. Ακόμη μία επέμβαση τέτοιου τύπου δεν είναι πάντοτε ιατρικώς δυνατή, διαθέσιμη ή προσιτή από οικονομικής άποψης, ειδικώς όταν δεν καλύπτεται οικονομικά – ασφαλιστικά (Ανθρώπινα Δικαιώματα και Ταυτότητα Φύλου, THOMAS HAMMARBERG). Aκόμη, η νομική αναγνώριση του φύλου ενδέχεται να εξαρτάται από υπερβολικές απαιτήσεις, όπως είναι η απαίτηση για την απόδειξη στειρότητας ή αδυναμία τεκνοποίησης με φυσικό τρόπο, χειρουργικής αλλαγής φύλου, ορμονικής θεραπείας. Τα ανωτέρω προσκρούουν στο δικαίωμα για ισότητα και μη επιβολή διακρίσεων των άρθρων 2 και 26 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ICCPR) και του άρθρου 2 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα (ΙCESCR) (Σημείωμα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης απο 24-6-2013 – COHOM 134 COPS 251 PESC 775). Από όλα τα ανωτέρω συνάγεται ότι το ανδρικό φύλο, το όνομα ********* και το επώνυμο *********  αποτελούν για την αιτούσα απαραίτητα και μόνιμα χαρακτηριστικά στοιχεία της προσωπικότητάς της με τα οποία την γνωρίζουν στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Η υφισταμένη αναντιστοιχία ανάμεσα στην εμφάνιση της αιτούσας και στην επίσημη ταυτοποιησή της με το δελτίο ταυτότητας δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην καθημερινή ζωή της αιτούσας και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή σύγχυση στις συανναλλαγές της (αιτούσας). Συνεπώς είναι  προφανής η ανάγκη να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση υφισταμένου άμεσου εννόμου συμφέροντος κατά το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει  παρούσας της αιτούσας.

Δέχεται την αίτηση.

Ββαιώνει με σκοπό την διόρθωση της με αριθμό ***** τόμος *****, έτος ******  ληξιαρχικής πράξης γέννησης – βάφτισης που έχει συνταχθεί από τον Ληξίαρχο του Δήμου ****** ότι το φύλο της αιτούσας είναι “ΑΓΟΡΙ”, αντί του αναγραφέντος στην ως άνω ληξιαρχική πράξη “ΚΟΡΙΤΣΙ”, το δε κύριο όνομα της αιτούσας είναι “*******” αντί του αναγραφέντος στην ληξιαρχική πράξη “*****” και το επίθετο “******” αντί του αναγραφέντος στην ως άνω ληξιαρχική πράξη “******”. 

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του

Αθήνα, 19 Δεκεμβρίου 2016

Ο ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΗΣ                                        Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ 

Ασφαλιστικά μέτρα κατά Δημοσίου για προσωπικά δεδομένα

Όταν  κάποια δημόσια υπηρεσία διατηρεί στο αρχείο της προσωπικά δεδομένα ενός πολίτη για σκοπούς πέραν των αρμοδιοτήτων της, ο πολίτης έχει δικαίωμα να διακόψει αυτή την διαδικασία. Το θέμα είναι πώς μπορεί να το κάνει με τον πιο γρήγορο και αποτελεσματικό τρόπο. Ως δικηγόρος είχα αυτόν τον προβληματισμό: να πάμε στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων που θέτει η ίδια κατά το δοκούν τις προτεραιότητες εξέτασης; Να πάμε στα διοικητικά δικαστήρια με τις επείγουσες διαδικασίες; Ή να πάμε στα πολιτικά δικαστήρια με την κλασική διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων; Εξετάζοντας όλες τις δυνατότητες στην νομολογία, κατέληξα ότι καθώς η παράνομη διακράτηση των προσωπικών δεδομένων είναι και προσβολή προσωπικότητας, ζήτημα κατ' εξοχήν ιδιωτικού δικαίου, σε συνδυασμό με τις αυξημένες προϋποθέσεις που θέτουν τα διοικητικά δικαστήρια για προσωρινή διαστική προστασία (προϋπόθεση να έχει ασκηθεί αγωγή - προσφυγή), υπήρχε μια παγιωμένη κατάσταση. Τα πολιτικά δικαστήρια θεωρούν εαυτά αρμόδια, βάσει και μιας απόφασης του Α.Ε.Δ. που αναφέρει ότι αν η προσβολή προσωπικότητας βασίζεται σε υλικές πράξεις της διοίκησης (δηλαδή δεν πρόκειται για ατομικές διοικητικές πράξεις ή παραλείψεις) και το αίτημα δεν ειναι χρηματικό όπως στην αποζημίωση του άρθρου 105 του ΕισΝΑΚ, τότε η διαφορά δεν είναι διοικητική! Έτσι, ασκήσαμε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά διαφόρων υπηρεσιών του Δημοσίου, με αίτημα την παύση χρήσης των δεδομένων, λόγω προσβολής προσωπικότητας στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. 

Mε την απόφαση 129/2017, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε αυτό το σκεπτικό και απέρριψε την σχετική ένσταση του Δημοσίου περί ελλείψεως δικαιοδοσίας. Το σκεπτικό είναι το εξής:

"Η αίτηση αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού για να συζητηθει κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (αρ. 686 επ. ΚΠολΔ), απορριπτομένης της ενστάσεως των καθ' ων περί ελλείψεως δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου για την εξέταση της προκείμενης αίτησης, δεδομένου ότι όταν με υλική πράξη των οργάνων του δημοσίου προσβάλλεται ιδιωτικό δικαίωμα που δεν έχει περιουσιακό χαρακτήρα και οι αξιώσεις που δίδει ο νόμος προς προστασία του είναι η άρση της προσβολής και η παράλειψή της στο μέλλον (και όχι καταψήφιση σε παροχή περιουσιακή), τότε δεν υπάρχει διοικητική διαφορά ουσίας, ούτε δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, αλλά η υπόθεση ανήκει στην δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων εκ των οποίων επί αιτήσεως για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων έχει το Μονομελές Πρωτοδικείο κατ' άρθρο 683 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΠΠΑθηνών 1026/1994 ΑρχΝ 95.59, ΜΠΑ 10691/1997 Δ. 3/97)."

Περαιτέρω, το δικαστήριο πιθανολόγησε ότι η χρήση των προσωπικών δεδομένων από μια δημόσια υπηρεσία στην προκειμένη περίπτωση δεν ήταν νόμιμη, διότι τα εν λόγω στοιχεία δεν ήταν "συναφή οιύτε και πρόσφορα" ενόψει των αρμοδιοτήτων της υπηρεσίας, άρα η κατοχή τους ήταν αντίθετη στον νόμο για την προστασία προσωπικών δεδομένων: 

"Επομένως η κατοχή του αρχείου και η επεξεργασία των πληροφοριών που έχουν καταχωρηθεί σε αυτό δεν είναι σύμφωνη με το νόμο και δη με τη διάταξη της περ. β, της παρ. 1 του άρθρου 4 του Ν.2472/1997". 

Με το σκεπτικό αυτό, το Δικαστήριο αναφέρει μεταξύ άλλων στο διατακτικό του:

"Υποχρεώνει το καθ' ου Ελληνικό Δημόσιο και δη τη Γενική Διεύθυνση Υπηρεσίας Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών, να απέχει προσωρινά από την οποιαδήποτε χρήση των αναφερόμενων στην αίτηση εγγράφων που αφορούν σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του αιτούντος".